Diş əti absesinin təcili və təxirəsalınmaz müalicəsi

Əsas məqamlar 

• Abseslər diş cərgəsinin həm yanaq, həm də dil tərəfində meydana çıxa bilər. Diş əti nahiyəsində abses aşağıdakı səbəblərdən baş verə bilər: 
  • diş özəyində (pulpasında) kəskin ilithab (baxın: pulpit və onun ağırlaşmaları ).
  • dərin perodontal cibdə iltihab.
• Ümumi pratika həkimi antimikrob terapiyasını başlaya bilər.
• Əgər pasiyentdə qızdırma, ümumi zəiflik, yorğunluq və/və ya halsızlıq kimi ümumi simptomlar, ağzını açmaqda çətinlik, boyunda  şişkinlik qeyd olunursa və ya pasiyentdə  infeksiyanın yüksək riski varsa, o şəxs xəstəxanaya göndərilməlidir.
• Bu zaman stomatoloq küret vasitəsilə iltihab infeksiyalaşmış toxumanı və ya bakterial kütləni xaric etməlidir.

Diş özəyindən qaynaqlanan iltihab

• İnfeksiyaya səbəb olan bakteriyalar və infeksion ifrazat toxumalarda təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olur. Bu təzyiq çənə sümüyü və onun üzərindəki yumşaq toxumalardan keçən fistula ilə adətən aradan qalxır.
• Fistula formalaşanadək hərarətin artımı diş özəyi boşlğunda təzyiqin daha da yüksəldiyinə səbəb olduğu üçün, çox zaman diş istiyə həssasdır. Digər tərəfdən isə soyuğa həssaslıq göstərir ki, diş özəyi iltihablaşıb, lakin həyat qabiliyyətini hələ də saxlayır. 

Müalicə 

• Kəskin mərhələ "penicillin V" (fenoksimetilpenisillin) preparatı ilə, infeksiyanın yüksəlmiş riski ilə üzləşmiş pasiyentlərdə isə amoksisillin və ya amoksisillin üstəgəl metronidazol kombinasiyası ilə müalcə olunur.
  • Penisillinə allergiyası olan pasiyentlər penisillin əvəzinə sefaleksin və ya klindamisin ilə müalicə olunur.
• Diş özəyi infeksiyası səbəbindən baş verən diş əti absesinin sağalması üçün diş özəyi boşluğundan infeksiyalaşmış toxumanın diqqətlə xaric edilməsi tələb edilir. Terapiya stomatoloq tərəfindən diş kanalının müalicəsi vasitəsilə aparılır. 

Periodontun iltihabı 

• Periodontit zamanı bakterial çöküntülər diş ətindən daha dərində diş kökü boyunca inkişaf edir. Eyni zamanda diş kökünün bitişmə yeri iltihabi proses nəticəsində zədələnməyə məruz qalır. 
• Diş ətində abses yarana bilər. Zaman keçdikcə abses spontan surətdə fistula vasitəsilə boşala bilər. 

Müalicə 

• Antimikrob terapiyası diş əti absesini müvəqqəti olaraq sakitləşdirə bilər. Diş ətinin dərin ciblərində olan abseslərin  per os təyin edilən metronidazol (gündə iki dəfə 400 mq) preparatına xüsusilə yaxşı cavab verməsi görünür. 
• Lakin antimikrob dərman vasitəsi iltihabın səbəbini, yəni diş köklərinin dərin səthləri üzərindəki biofilmdə bakteriyaların inkişafını birdəfəlik olaraq aradan qaldırmır. Yerli keyləşdirmə altında diş kökü səthinin təmizlənməsi (skeylinq) ilə bu kənarlaşdırılır.
• Absesin təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün pasiyent öz ağız boşluğu gigiyenasına xüsusilə yaxşı diqqət yetirməlidir.