Qasıq və genital (tənasül) dəri problemləri

Əsas maddələr (müddəalar) 

• Əksər dəri pozulmaları həmçinin qasıq və tənasül sahəsində yarana bilər.
• Uyğun tarixin götürülməsi və digər dəri sahələrinin yoxlanılması düzgün diaqnozun təməlini qoyur. 
• Əgər müalicəyə cavab vermə zəif olarsa və ya dəri təhlükəliliyi şübhəli olarsa histoloji yoxlama vacibdir. 
• Kandidoz infeksiyalarının müalicəsini və hiperdiaqnostikanı ləğv edin. 

Tarix və yoxlama 

• Ən geniş yayılan dəri pozulmaları kliniki şəkilə (lövhə) əsaslanan fərqi çətinləşdirə bilən tənasül sahəsində baş verir. 
• Orada dəri pozulmalarının hər hansı tarixi vardır?  Nümunə üçün orada atopik ekzemanın cinsi (ailə) tarixi vardır?
• Xəstənin diaqnoz qoyulan hər hansı təmas olma allergiyası varmı? Xəstə dəri xidmətinə və ya gigiyena məhsullarına nümunə üçün, babasilin müalicəsinə reaksiya vermişdirmi? Yerli müalicə ilə əlaqədar olaraq təkrar olunan və ya fasilə verən simptomlar allergik etiologiya təklif edir. 
• Lezyonlar qaşınandır (atopik ekzema allergiya ilə təmasda olan dermatit)?
• Cinsi həyat; zöhrəvi xəstəlik mümkündür?
• Xəstənin ağrı və ya ümumi simptomları varçmı (infeksiyalar)? 
• Dəri lezyonları tədqiqat aparmaqla, aşağıdakılara diqqət yetirməklə yoxlanılmalıdır:
  • yerləşmə (simmetriklik, birtərəflilik) 
  • digər sahələr (baş dərisi, digər dəri, dırnaqlar, qulaqlar və s.).
• Həkimi görməzdən əvvəl kliniki şəkili mürəkkəbləşdirə bilən, resept olmadan müxtəlif, yerli dərmanlar ilə əksər xəstələrdə olan simptomlar müalicə edilmiş ola bilər. 

Körpə yaşlı uşaqlar

• Körpə səpkisi ən çox rast gəlinən vəziyyətdir. Ətraf zədələnmələr (kraterlər) sərt olan körpə səpkisində mövcud ola bilər, ancaq eritema və düyünlər adi izahat şəklindədir (şəkil). Atopik dermatit körpənin bədən hissəsində adətən görünmür. 
• Dəridə aşkaredici maya (kandidoz albikanlar) onun səbəbkar rolunu sübut etmir. Əslində oradakı kandidozlar adətən qatışıq eritema (şəkil) üzrə sadə ləkənin (ciddi şəkildə təsir göstərilən) ətrafında olan köməkçi lezyonlardır. 
• Həyatın ilk aylarında seboreik ekzema körpənin bədən hissəsində çox tez inkişaf edə bilər. 
• Uşaqların qasıq bölgəsində olan dəmirov (dermatomikoz) təəxminən səhv qoyulan diaqnozdur. 

Böyüklər

• Ekzemanın müxtəlif növləri ən geniş yayılandır. 
• Qadın
  • Xarici tənasüb hissəsində rütubətli, isti mühit və dərinin yüksək nüfuzetmə qabiliyyəti və selikli qişa qadınları qıcıqlandırıcı və allergikekzemaya və ya qıcıqlanmaya yönləndirir. 
  • Leykorreyaya, vulvitlərə əsasən qıcıqlandırıcı ekzema (nümunə üçün kandidoz vagina (uşaqlıq yolu), bakterial, vagina) 
  • Psixoloji vaginal ifraz vasitəsilə yaranan simptomlar (qaşınma, yanma və vaginal boşluğa girişdə və xarici cinsiyyət dodaqlarında) mümkün olan yüngül eritema.
  • Atrofik vaginaya əsasən qıcıqlanma (vulvavagina (qadın cinsiyyət orqanı))
• Hər iki cins
  • Həddindən çox yuyunmaya əsasən (xüsusilə sabun ilə) qıcıqlandırıcı ekzema
  • İntertriqo dermatiti (eritema, islanma, bəzən qasıqda olan qaşınma və perianal area); zəif ventilyasiyaya əsasən təngənəfəslik yaradan xətlərin tez-tez istifadəsi, artıq çəki, əsas xəstəliklər, tərləmə, ovusdurma, qeyri-dəqiq gigiyena
  • Atopik ekzema (yüngül gicişmə və qaşınma, xroniki formalarda likenifikasiya) 
  • Seboreik ekzema (şəkillər; qasıq, aralıq sahə, anal çat) aydın şəkildə təyin olunan eritemadır (dəri damarlarının şişməsi nəticəsində dərinin qızarması), çatlaması mümkün olan daha rütubətli ləkələr və mərkəzdə olan islanma, dəmrovda olduğu kimi sahədə fəaliyyətin olmaması.
  • Qasıq dermatomikozu ən çox kişilərdə (şəkillər), nadir hallarda isə qadınlarda rast gəlinir (şəkillər).

Nadir olan (Seyrək) dəri problemləri

• Psoriaz eritema, yüngül qaşınma, adətən qaşınan ləkəli və ya xallı sahələr kimi tənasül hissədə mövcud olur (şəkil ). Buna baxmayaraq, rütubətli mühitə əsasən orada qaşınma olmaya bilər. Təxminən 2 faizdən 5 faizə qədər olan psoriaz xəstələrində xəstəlik ancaq dərinin tənasül hissəsində simptomlar yaradır.
• Əks psoriaz (həmçinin uşaq bezi və ya elastiki psoriaz kimi tanınır) qasıqda və anal çatda yaranır. ​Xəstələr nümunə üçün dirsəklərdə, dizlərdə və ya baş dərisində xəstəliyin tipik sahələrində bir neçə tipik psoriatik ləkələrə malik ola bilər.
• Allergiya ilə təmasda olan dermatit
  • Kəskin, qaşınan, mümkün olan sulanma, dermatit
  • Mümkün olan səbəblər: babasil və ya dəriyə xidmət məhsulları, kauçuk istehsalında istifadə olunan əlavələr. Prezervativ istifadəçiləri lateksə həssas ola bilərlər.
• Skleroatrofik dəmirov
  • Skleroatrofik dəmrov açıq şəkildə dəridə təyin olunan açıq ləkələri və xarici tənasül hissələrinin selikli qişasını və aralıq hissəyə səbəb olur.
  • Kliniki şəkil əlavə olaraq hematomanı və qan suluqlarını özünə daxil edə bilər. Əsas simptom adətən axşama doğru pisləşən ciddi qaşınmadır.
  • Müalicədən əvvəl xəstəlik dodaq atrofiyasını və dispareuniasa gətirib çıxara bilən boşluğa girişin (vulvar kraurozu, şəkil.) yığılmasını sürətləndirə bilər.
  • Kişilərdə xəstəlik xroniki balanit kimi çıxış edə bilər.
• Qırmızı düz dəmirov
  • Qırmızı düz dəmrovun müxtəlif növləri tənasül sahəsində (şəkil) görünə bilər.
  • Ən kəskin kliniki şəkil qan yığılmasına, yanmaya və ağrıya səbəb olan selikli qişanın aşınan qırmızı düz dəmrovudur. İki əl ilə çanaq sümüklərinin yoxlanılması zamanı selikli qişa yüngül şəkildə qanayır və vaginal (uşaqlıq yolu) divarda açıq şəkildə təyin olunan eritema lezyonları olur.
    • Xəstəliyin aşınan forması tez-tez xroniki, ağrılı və müalicəyə müqavimət göstərən olur.

Digər dəri problemləri

• Genital bölgədə (tənasül sahəsində) qaşınma və gicişmənin xroniki şəkildə dövr etməsi ilə tez-tez neyrodermatit yaranır. Buna səbəb olan meyar dəri pozulması və ya bölgədə kandidoz ola bilər.
• Kandidoz intertriqo (qeyri-müəyyən şəkildə təyin olunan, köməkçi düyünləri olan sulanan eritema, sürətlə təkrar olunan həqiqi kandidoz) xəstənin immun vəziyyətini və qanında olan qlükozanı yoxlamaq üçün göstəricidir.
• Eritrazma (açıq şəkildə təyin olunan, Korinebakteriya vasitəsilə yaranan yumşaq eritema, adətən simptomu olmayan;şəkillər).
• Göbələk hidradeniti (təkrar olunan irinlər və elastiki sahələrdə çapıqlı lezyonlar, xüsusilə qasıq və qoltuqlar).
• Vitiliqo (solğun dəri) (simptom olmayan, açıq şəkildə təyin olunan, simmetrik, hipopiqmentli ləkələr).

Güclü infeksiyalar

• Gerpes (Dəmirov) birtərəfli infeksiyadır (şəkillər). Sadə infeksiya adətən ikitərəfli suluq və yara basan infeksiyadır, çox tez inkişaf edən xəstəliyə səbəb ola bilər. Təkrar olunan hallarda birtərəfli, daha sakit xəstəlik kursudur.
• Ümumi bit (phthiriasis pubis). Lupadan istifadə (və ya stereomikroskop): sirkələr, bəzən bitlər də görünə bilər. Həmçinin kirpikləri yoxlayın"?>
• Penisin üzərində olan düyünlər və xaya torbası (şəkil) qaşınma üçün səciyyəvidir. Biləklərin və barmaqların ara qatlarını yoxlayın"?>.
• İrinlər adətən genital bölgədə baş verir: dəyişən ağrılı eritema, daha dərində yerləşən, müayinə edilən düyün və irinləmə.
• Qızıl yel xəstəliyi və selülit:  açıq şəkildə təyin olunan, isti eritema xaya torbasında tez-tez ikitərəfli olur; qızdırma, artan infeksiya göstəriciləri.
• Kəskin şəkildə yumşaq toxunan infeksiyalar: nümunə üçün kəskin keyləşmə, ağrı, travmatik ümumi vəziyyət; genital (tənasüb) hissədə Furniye qanqrena (keyləşmə).

Birtərəfli lezyonlar

• Genital hissənin (leykoplakiya) əvvəldən təhlükəli olan lezyonlarını və təhlükəli olan lezyonların mümkünlüyünü (nümunə üçün vulvar karsinoma (neoplazma, ilkin lokalizasiya yerində olan karsinoma (neoplazma)yadda saxlayın.
• Döş qəfəsinin Paget xəstəliyi:  (EMPD): açıq şəkildə təyin olunan, tez-tez yaş görünüşlü olan birtərəfli lezyon, müalicəyə cavab verməyəndir. Əgər birtərəfli qasıqlı dermatit dəyişməz qalırsa və ya müalicəyə baxmayaraq, yayılırsa, biopsiya aparın.

Xəstə müayinəsi

• Əgər diaqnoz dəqiq və aydın olmazsa, müalicəyə cavab vermə pis olarsa və ya siz təhlükəli olan dəri lezyonunun mümkünlüyünü təcrid etməyi arzu edirsinizsə,səpkili sahənin biopsiyasını aparmaq lazımdır. 
• Əgər siz dəri psoriazından, Skleroatrofik dəmrovdan və ya Qırmızı düz dəmrovdan şübhələnirsinizsə,histoloji yoxlama vacibdir, çünki onların hər biri xüsusi histoloji göstəricilərə malikdir.
• Əgər lezyon birtərəfli və islanma və zəif sağalma olarsa, ilkin lokalizasiya yerində olan karsinoma (neoplaza),genital karsinoma (neoplazma) və ya Paqet xəstəliyi kimi dəri təhlükələrini (ağırlaşmalarını) təcrid etmək vacibdir. 
• Əgər dəmrov şübhəli olarsa, mikroskop üçün nümunələr və göbələk törəməsi tələb edilir.
• Yadda saxlayın ki, törəmə vasitəsilə tapılan maya (Ağ kandidoz) adətən xəstələrin təcrid olunmuş qruplarına qulluq və müalicənin təşkilini göstərir. Kandidoza artıq  diaqnoz qoyulmuşdur.
• Bakterial və göbələk törəməsinin nəticələrinə kritik olaraq müdaxilə etmək lazımdır. Çirklənmə və xəstələrin təcrid olunmuş qruplarına qulluq və müalicənin təşkili geniş yayılandır.
• Qanda qlükoza lazım gələrsə, diabeti kənarlaşdırmaq üçün təyin edilməlidir.
• Əgər vaginal və sidik kanalı ilə ifraz olunarsa. klamidial və qonokokkal nümunələr götürülməlidir (C. trakomatisin və sidikdə nuklein turşusunun N. qonoreyanın (tripper) aşkar edilməsi).
• Vaginal ifraza əsasən qıcıqlandırıcı təmas dermatiti və vulvovaginit olan halda maya törəməsi və ya mikroskopik yoxlama (mayanı, trikomonas və sapşəkilli hüceyrələr) aparıla bilər.
• Əgər allergiya ilə təmasda olan dermatitdən şübhələnilərsə, kəskin yoxlamalar tələb edilə bilər.

Müalicə 

• Yaxşı əsaslı xidmət qıcıqlanmanın qarşısını almaq üçün istifadə edilməlidir (güclü təmizləyici vasitələrdən, yerli qıcıqlandırıcı xidmət məhsullarından və sıx sintetik alt paltarından və mütəmadi olaraq qeyri-dərman vasitələrinin istifadəsindən qaçmaq).
• Qeyri-dərman vasitələrini, nəmləndirici məlhəmləri və ya dəriyə xidmət yağlarını genital və perianal dəridə tətbiq etmək lazımdır. Tez-tez yuma və sabun istifadəsindən qaçmaq lazımdır.
• Etiotropik terapiya, əgər lazım olarsa (nümunə üçün qıcıqlandırıcı təmas dermatiti olan xəstələr sıx paltarların, kalqotkaların istifadəsini azaltmalı və epilyasiyanı dayandırmalıdırlar və allergiya ilə təmasda olan dermatit xəstələri təhrikedici meyardan qaçmalıdırlar).
• Qıcıqlandırıcı təmas dermatiti və intertriqo lazım olarsa, effektiv şəkildə tozdan istifadə etməklə müalicə edilə bilər (nümunə üçün talk (yağlıtəhər yumşaq ağ poroşok) və ya mikonazol tozu) və ya səhər yuyunduqdan sonra sink oksid mazı, axşam yuyunduqdan sonra yavaş şəkildə qəbul etmək üçün hazırlanan mürəkkəb kükürd qarışımlı yumşaq qlükokortikoid mazını tətbiq edin (resept: 1.0% olan hidrokortizon, tibbi kükürd 2.0%, !00.0%-li qeyri-dərman vasitəsi üzrə məlhəmdən istifadə edin).
• Ekzemada nümunə üçün ilk seçim üzrə müalicə, fasilələrlə 1 həftədən 2 həftəyə qədər yumşaq yerli qlükokortikoitdən istifadə olunur. 
• Yerli kalsineurin maddələri (takrolimus və pimekrolimus) atopic ekzemanın müalicəsində, həmçinin tez-tez ekzemanın digər növlərində və genital psoriazda da çox effektivdir.
• Müalicə kurslarında Orta-yüksək-güclü (II-III Sinif) qlükokortikoid məlhəmləri, nümunə üçün 2 həftədən 3 həftəyə qədər kurslar neyrodermatiti və dəmrovun skleroz atrofiyasını müalicə etmək üçün tələb edilir. Qısa müalicə kursları (nümunə üçün 2 həftədən 3 həftəyə qədər) çox çətin olan halda çox güclü (IV Sinif) qlükokortikoid məlhəmləri gündə bir dəfə, gecə həkimin göstərişi ilə qəbul edilə bilər.
• Psoriazın müalicəsi üçün nəzərdə tutulmayan bütün məhsullar genital (tənasül) sahədə olan psoriatik lezyonlar üçün istifadə edilə bilər;İlkin olaraq aşağı gücdən-orta gücə (dozaya) (I–II Sinif) qədər olan qlükokortikoid məlhəmləri yerli müalicə üçün istifadə edilməlidir.

Mütəxəssis konsultasiyası 

• Dermatoloqlar müalicəyə müqavimət göstərən ciddi genital ekzema olan hallarda konsultasiya (məsləhət) etməlidirlər.
• Allergiya ilə təmasda olan dermatitdən şübhələnilərsə, kəskin yoxlamalar aparmaq lazımdır.
• Əgər ginekoloji səbəblərdən şübhələnilərsə, ginekoloq konsultasiya etməlidir.

İstinad edən mənbələr

• Ədəbiyyat

Moyal-Barracco M, Wendling J. Vulvar (Qadın cinsiyyət orqanına aid olan) dermatiti. Ən yaxşı Təcrübə keçən Rezident Klinikası üzrə Mama Ginekoloq 2014;28(7):946-58. Doyen J, Demoulin S, Delbecque K və digərləri. Ömür müddəti üzrə vulvar (Qadın cinsiyyət orqanına aid olan) dəri pozulmaları: bir neçə tipik dermatoz (dəri xəstəliyi) haqqında. Biomed Rezident İnstitutu 2014;2014():595286. Doyen J, Demoulin S, Delbecque K və digərləri. Ömür müddəti üzrə vulvar (Qadın cinsiyyət orqanına aid olan) dəri pozulmaları: bir neçə tipik dermatoz (dəri xəstəliyi) haqqında. Biomed Rezident İnstitutu2014;2014():595286. Rodriguez MI, Leclair CM. Zərərsiz vulvar (Qadın cinsiyyət orqanına aid olan)  dermatoz Mama Ginekoloq Müayinəsi 2012;67(1):55-63 . Andreassi L, Bilenchi R. Qeyri-yoluxucu iltihabı genital lezyonlar. Kliniki Dermatol 2014;32(2):307-14.