Impetiqo ailə daxilində, bağçalarda və məktəblərdə asanlıqla yayıla bilən xəstəlikdir.
Streptokok mənşəli impetiqo zamanı post-infeksion qlomerulonefrit ehtimalını nəzərinizdə saxlayın.
Klinik xüsusiyyətlər
Xəstəlikdən ən çox uşaqlar əziyyət çəkir.
Streptokok infeksiyası əsasən qabıq və ya kiçik yaralara səbəb olduğu halda, stafilokok infeksiyası qovuqcuq yaratmağa meylli olur.
Körpələrdə müşahidə edilən pemfiqus ("Pemfigus neonatorum") (şəkil) əslində impetiqodur. İnfeksiya qızılı stafilokokların II qrup bakteriofaq ştamları (Faq tipləndirmədə bakteriofaqlar müxtəlif bakteriya ştamlarının identifikasiyası üçün istifadə olunur; bakteriofaqların bəziləri yalnız bir bakteriya ştamında çoxala bilir) tərəfindən törədilir.
Qabıqlar əksərən burun dəliyi ətrafında, çənə dərisində, bir sözlə, əsasən üz nahiyəsində müşahidə olunur (şəkil).
Qalın qabıqların olması xarakterik əlamət hesab edilir.
Ekzema dərini impetiqoya daha meylli vəziyyətə gətirə bilər.
İnfeksiya əsasən avtoinokulyasiya (öz-özünə yoluxma-mikroorqanizmlərin başlanğıc infeksiya ocağından orqanizm daxilində digər bölgələrə yayılması) yolu ilə yayılır.
Residivləşmə əsasən burnun qurcalanması zamanı burun dəliklərində qalan bakteriyaların yenidən orqanizmə yayılması nəticəsində baş verir.
Müalicə
Müalicə klinik mənzərəyə əsasən başlanılır.
Əgər xəstəlik kiçik bir sahədə məhdudlaşmışdırsa, müalicə qabıqların isladılıb yumşaldılaraq qoparılmasından və mikrob əleyhinə məlhəmin (tərkibi fuzidin turşusu və ya neomisin/ basitrasin kombinasiyasından ibarət olan məlhəmlər) tətbiqindən ibarət olur.
Xəstəlik daha geniş sahəni əhatə etmişdirsə ( > 6 sm2), sistem təsirli antibakterial preparat, ilkin seçim olaraq da sefaleksin tətbiq edilməlidir. Bundan başqa, Staf. aureus-a qarşı effektiv olan digər antibakterial preparatlardan da istifadə oluna bilər: flukloksasillin 750-1000 mq dozada, gündə 3 dəfə; amoksisillin/ klavulan turşusu kombinasiyası 875/125 mq dozada gündə 2 dəfə olmaqla. Sefalosporinlərə qarşı allergik reaksiyası olan pasiyentlər klindamisinlə müalicə oluna bilər.
Pasiyentdə ekzema mövcuddursa, dəri sağalana qədər qlükokortikoid və antibakterial tərkibli yerli preparatlar istifadə edilməlidir.
Ekzemanın sonrakı müalicəsini unutmayın.
Xəstəliyin müalicəyə zəif cavab verməsinin ən əsas səbəbləri
Səhv diaqnoz qoyulmuşdur. Xəstədə qoturluq (scabies), bit və ya tinea corporis (ringworm- üzün, gövdənin, qol və ayaqların dermatofit infeksiyası) mövcuddur.
Qabıqlar isladılmamış və qoparılmamışdır. Bakteriyalar qabıqların altında sağ qalıb yaşaya bilər.
Əsas xəstəlik olan ekzema müalicə edilməmişdir.
Burun dəlikləri bakteriyalar üçün rezervuar rolunu oynayır (neomisin-basitrasin və ya fuzidin turşusu tərkibli məlhəmi burnun içərisinə tətbiq edin.
Mupirosin bu xəstəlik üçün istifadə edilməməlidir, belə ki, onun istifadəsi metisillinə davamlı qızılı stafilokokların (MRSA-Methicillin-resistant Staphylococcus aureus) məhv edilməsi ilə məhdudlaşdırılmalıdır.