Diaqnoz klinik şəklə və qıcıqlandrıcının təyin edilməsinə əsaslanır.
Atopik dəri strukturu şəxsi, qıcıqlandırıcı təmas dermatitinə meyilli edir.
Vəziyyətin xronikləşməsinin qarşısını almaq üçün erkən mərhələdə effektiv müalicə olunmalıdır.
Etiologiya
Əgər təsirə məruz qalma kifayət qədər güclü və lazımınca uzunmüddətli olarsa dərini zədələyə və iltihabi reaksiyaya səbəb ola bilər. Kimyəvi qıcıqlandırıcı (nadir hallarda fizika)
Ən tez - tez rast gəlinən agentlər: yuyucu vasitələr və həlledicilər, nəm iş şəraiti (su, qoruyucu əlcəklərin daxilində əllər həddindən artıq qızır)
Yüksək riskli peşələr: mətbəx işi, təmizləyicilər, səhiyyə xidməti işçiləri, bərbərlər və s.
Simptomlar
Əl dermatiti (şəkil) tez - tez barmaqların arası (şəkil ) və əlin arxasından başlayan, sonradan isə əlin içinə yayılan simptomla özünü büruzə verir.
Xəstənin anamnezi qıcıqlandırıcının təsirinə məruz qalmanı və bu təsirdən qaçarkən (məsələn, tətil zamanı) xəstənin vəziyyətinə təsirini təyin etmək üçün istifadə olunur.
İgE əlaqəli həssaslaşmanın qıcıqlandırıcı bağırsaq sindromu ilə birbaşa səbəb əlaqəsi yoxdur. Atopik dərinin strukturu (anamnezində atopik dermatitin olması) şəxsi, qıcıqlandırıcı təmas dermatitinə meyilli edir.
Əlavə müayinələr uzunmüddətli əl dermatitinin diferensial diaqnostikasında vacibdir: plastr analizi, dəri cızma testləri (zülal kontakt dermatiti, məsələn, qida məhsulları, lateks), göbələk nümunələri (mikroskopiya və kultura üçün), dəri biopsiyası.
Müalicə
Qıcıqlandırıcı faktorun azaldılması və ondan yayınma
Müvafiq əl qorunması (qoruyucu əlcəklərin altından pambıqlı əlcəklərin istifadəsi)
Əsas topikal məlhəmlərin müntəzəm istifadəsi
Xəstə sabun istifadəsindən çəkinməlidir; əlləri yuyarkən sabun əvəzində yumşaldıcı vasitələrdən (sabun əvəzediciləri) istifadə edilə bilər.
Vəziyyətin şiddətinə uyğun olaraq orta dərəcəlidən güclü qlükokortikoid kremlərə qədər gündə bir və ya iki dəfə səpgi aradan qalxana qədər 2 - 6 həftə istifadə olunmalıdır.
Qlükokortikoid krem saxlayıcı müalicəyə residivin qarşısını almaqdan ötrü tez - tez (həftədə 2 dəfə olmaqla 1 - 3 ay) ehtiyac (yalnız dermatit müalicə olunduqdan sonra) vardır.
Xüsusilə atopik dəridə takrolimus kremi də (məsələn, gündə 2 dəfə 1 - 3 ay) faydalıdır.
Əgər xəstənin işi əllərin qıcıqlanması ilə əlaqəlidirsə iş şəraiti dəyişilə bilinmirsə (yüngül iş şəraiti) hətta yalnız müvəqqəti olaraq dermatit aradan qaldırılana qədər xəstəlik üçün məzuniyyət verilməlidir.
Əgər peşə əl dermatitindən şübhələnilirsə məzuniyyətin sonuna yaxın müşahidə görüşməsi həmişə təyin edilməlidir.
Mütəxəssis konsultasiyası
3 ay ərzində müvafiq və müntəzəm topikal müalicəyə baxmayaraq qıcıqlandırıcı dermatitin aradan qalxmadığı hallarda allergik təmas dermatitini istisna etmək məqsədilə konsultasiya və plastr analizi üçün dermatoloqa yönəldilmə məsləhətdir.