Osteosintezin postoperativ müalicəsi və osteosintez materialının xaric edilməsinə göstərişlər

Aşıq - baldır oynağında topuq sınığı 

Əməliyyat

• Bayır topuğun sınıqları adətən lövhə və polad vintlərlə, iç topuğun sınıqları isə vintlərlə fiksasiya olunur. Həmçinin, biodeqradasiya oluna bilən materiallar istifadə olunmuşdur .
• Əgər sindesmoz cırılıbsa bayır tərəfdən bir sindesmoz vinti yerləşdirilir. Bu vint biodeqradasiya oluna bilən materialdan (hətta əgər digər vintlər metaldan olsalar da) ola bilər.
• Gips müddəti 6 həftədir. 
  • Tikişlərin kənarlaşdırılmasından 2 həftə keçdikdən və gips sarğısı dəyişdirildikdən sonra əməliyyat etmiş cərrahın təlimatlarına əsasən adətən ətrafın çəkisi ilə (10 - 15 kq) 2 həftə ərzində ağırlıq daşınması
  • 2 həftə ərzində yarıım ağırlıq (30 kq) daşınması
  • Nəhayət 2 həftə ərzində tam ağırlıq daşınması
  • Əgər sümükdə üçbucaq şəkilli böyük arxa fraqment varsa ağırlıq daşınması təxirə (4 - 6 həftə) salınır.

Sindesmoz vintinin xaric edilməsi

• Əgər zədəyə səbəb olursa vint xaric edilir. Xaric edilmə əməliyyatdan 10 - 12 həftə keçməzdən tez olmayaraq baş verə bilər. Vint ciddi steril texnikaya riayət etməklə ilkin səhiyyə xidmətində xaric edilə bilər. Yara sağalmazdan qabaq vintin xaric edilməməsi məsləhət görülür. Əgər pasiyent infeksiya üçün böyük bir risk qarşısındadırsa (artıq çəki, şəkərli diabet, alkoqolizm, ifrat siqaret çəkilməsi, qızarmış dəri, baldırın/aşağı ətrafın ödemi) vint yerində saxlana bilər. Bütün pasiyentlərdə vintin yerində saxlanılması daha geniş yayılan bir təcrübə halına gəlmişdir.
• Rentgen müayinəsi ilə vintin yeri müəyyən edildikdən sonra çapıq üzərində kiçik bir kəsik aparılır. Vint bir altıbucaq formalı vintaçan ilə (NB: Vintin ölçüsü 3,5 mm və ya 4,5 mm ola bilər. Düzgün ölçülü vintaçan istifadə etdiyinizə əmin olun) çıxarılır.
  • Əgər əməliyyat edilmiş aşıq - baldır oynağı nahiyəsi infeksiyalaşırsa (adətən lövhənin fiksasiya edildiyi bayır topuq) ossifikasiya zamanı antibiotik profilaktikası lazımdır. Ossifikasiya tamamlandıqdan sonra infeksiyalaşmış sahədən bütün osteosintez materialı çıxarılır.
  • Cari təcrübəyə əsasən sindesmoz vintlərindən başqa digər vintlər böyük pasiyentlərdən xaric edilmir. Əgər xaric edilmə barəsində qərar veriibsə bu prosedur 8 - 12 aydan sonra həyata keçirilir.

Bud və qamış sümüklərində intramedullar mil

• Mil ən tezi 1 ildən sonra, bud sümüyünün sınıqlarında isə 2 il müddətdən az keçməməsi arzu olunmaqla xaric edilir. Yaşı 60-dan çox olanlarda və bəzən isə daha gənc pasiyentlərdə mil yerində saxlana bilər.
• Təkrar sınıq təhlükəsi mövcuddur.
• Mil xaric edildikdən sonra 1 ay ərzində gərginlik yaradan fiziki çalışmalardan (ifrat yerimək, tullanmaq, qaçmaq) qaçınmaq lazımdır.
• Həmçinin, əgər kilid vintlərinin başlıqları qabarıqdır, lakin mil özü digər cəhətdən pasiyenti narahat etmirsə yalnız bu kilid vintlərini xaric etmək də mümkündür.
• Millərin əksəriyyəti titandan hazırlandığına görə xaric edilmələri adətən vacib deyil.  

Bud sürüşən vinti (DHS - dyinamic hip screw / bud - çanaq oynağı üçün dinamik vint)

• Zədələnmədən sonra adətən 2 il yerində olmaqla ossifikasiyadan 1 il sonra daha gənc (50 yaşdan aşağı) pasiyentlərdən xaric edin.
• Vint daha yaşlı pasiyentlərdə yerində saxlanır.

Ulnar və radial lövhələr 

• Yalnız əgər pasiyent üçün problemlər yaradarsa xaric edilir. Əgər ehtiyac varsa, xaric etmə 8 - 12 aydan sonra aparılır.
• Təkrar sınıq təhlükəsi diqqətəlayiq dərəcədədir. Əgər proksimal radial lövhənin üzərindən keçən mil siniri müəyyənləşdirilə və sərbəst  edilə bilmirsə bəzən proksimal radial lövhənin yerində saxlanmasına ehtiyac vardır.
• Anesteziya altında və qan vakuumunda xaric edilir.
• Əgər dəri altından qabarmırlarsa titandan hazırlanmış vint və lövhələrin xaric edilməsinə ehtiyac yoxdur.

Çiyin çıxıntısı - körpücük oynağı və körpücük sümüyünün bayır hissəsinin sınığı

Əməliyyat

• Vint, sancaqlar və ya "qarmaqlı lövhə" ilə fiksasiya. Həmçinin, artroskopik yolla möhkəm tel (TightRope^®) istifadə edərək körpücük sümüyünün ucunu dimdiyəbənzər çıxıntıya stabilləşdirməklə müalicə edilə bilər.
• Bilək - boyun asqısı 3 həftə ərzində taxılır. Növbəti 6 həftə ərzində 90 dərəcəyə kimi abduksiyaya və bundan sonra isə tam hərəkətliliyə icazə verilir.

Vint və sancaqların xaric edilməsi

• Vintlər və sancaqlar 5 - 6 həftədən sonra xaric edilir. Sonra pasiyent əmək fəaliyyətini bərpa edə bilər. Qarmaqlı lövhə 8 -12 həftədən sonra xaric edilir.
• Vintlər və sancaqlar, həmçinin, ilkin səhiyyə xidməti şəraitində yerli anesteziya altında xaric edilə bilər.  Qarmaqlı lövhənin xaric edilməsi üçün adətən ümumi anesteziya tələb edilir.

Əl barmaqlarında Kirşner sancaqları 

• Zədələnməyə görə yerləşdirilmiş sancaqlar 3 - 4 həftədən sonra xaric edilə bilər. Artrodez üçün istifadə edilən sancaqlar əgər palpasiya oluna bilirsə 3 aydan sonra çıxarıla bilər.