Bursit, əsasən üç qrupa bölünür: infeksiyon, qeyri-infeksiyon və xroniki. Qruplar arasında differensial diaqnostikanın aparılması həmişə asan olmur.
Ən çox zədələnən dərialtı sahələrdə yerləşən prepatellar (diz qapağının ön tərəfi və diz qapağı bağının üzəri) və olekranon (dirsək çıxıntısı) kisələridir.
Əgər infeksiyon bursitdən şübhələnilirsə, tez bir zamanda antibakterial müalicəyə başlamaq lazımdır.
Dərialtı sahədə yerləşən prepatellar və olekranon kisələr, kontuziya ilə çox asanlıqla zədələnə bilərlər. Bursitlər əsasən kəskin, xroniki, qeyri infeksiyon və infeksiyon olaraq qruplara bölünürlər. İnfeksiyon bursitə, dərhal diqnoz qoyulmalı və antibiotiklə müalicə edilməlidir. "?>
Ümumi
Kisə vətərlərin və əzələaltı strukturların sürtünməsini məhdudlaşdıraraq, oynaqların hərəkətini asanlaşdırır
Əgər kisə qıcıqlanıbsa, sinovial membranadan ifraz olunan mayə ilə dolur və şişməyə başlayır.
İnfeksiyon bursit
Kisənin bakterial infeksiyasına, əksər hallarda Staphylococcus aureus (> 80%) səbəb olur. Zəifləmiş immun reaksiya göstərən və ya revmatoid artriti olan xəstələrdə infeksiyon bursitin inkişaf etmə riski böyükdür.
Əgər kisə nahiyyəsində ağrı, şişkinlik və qızartı sürətlə inkişaf edirsə, infeksiyon bursitdən şübhələnmək lazımdır. Zəif qızdırma müşahidə edilə bilər. Münbit şərait yaradan faktorlara adətən oynağa yaxın nahiyələrin zədələnmələri aid edilir, o cümlədən, məs., dərinin cızılması. Lakin infeksiya həmçinin sellülitdən də (dərialtı toxumanın iltihabı) yayıla bilər. İnfeksiyon bursit nadir hallarda hematogen olur.
Əgər infeksiyon bursitdən şübhələnilirsə, antibakterial müalicəyə başlamazdam əvvəl, bakterial əkmənin aparılması məqsədilə, kisə mayesindən nümunə götürmək üçün kisəni punksiya etmək lazımdır. Kisədən alınmış maye nümunəsi qanın əkilməsi üçün nəzərdə tutulmuş sınaq şüşələrində (bir anaerob kultura şüşəsi kifayətdir) və ya bakterial kulturalı test borularında aparılır.
Nümunə adətən bulanıq, bəzən qanlı olur və mayedəki hüceyrələr əksər hallarda 2000 × 106/l leykosit sayı ilə qranulositlər (> 50% polimorfnüvəlilər) olur.
Oynağın aspirasiya infeksiyon bursitin ilkin müalicəsidir. Əgər maye yenidən toplanarsa aspirasiya, lazım olduğu təqdirdə, ən tezi gündəlik təkrar olunmalıdır. Zədələnmiş ətrafa sakitlik verilməli və yüngül sıxılma bandajı tətbiq olunmalıdır. Ağrını kəsmək məqsədiylə, qeyri-steroid iltihab əleyhi dərman preparatlarından (NSAİDs) istifadə etmək olar.
Aspirasiya nümunəsi götürüldükdən sonra antibakterial müalicəyə dərhal başlanılmalıdır.
Stafillokokka qarşı (sefalosporin törəməsi, kloksasilin və s.) effektiv antibiotik seçilməlidir.
Əgər ümumi əlamətlər yoxdursa və infeksiyanın parametrləri əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlməmişdirsə, iki həftə ərzində gündə 3 dəfə 500 mq sefaleksin şəklində oral antibiotik müalicəsinə başlamaq olar.
Əgər ümumi simptomlar müşahidə edilirsə (qızdırma, CRZ-nin yüksəlməsi) və xəstənin immun cavab reaksiyası zəifdirsə, gündə 3 dəfə 1 500 mq sefuroksim şəklində xəstəxana şəraitində intravenoz antibakterial müalicəyə başlanılmalıdır.
Əgər kisə nahiyyəsində ağrı, qızartı sürətlə inkişaf edirsə və xəstə qızdırmalıdırsa, infeksiyon bursitdən şübhələnmək lazımdır. Zəmin yaradan faktorlar adətən, yaxın zədələnmələr olur məsələn, dəri tamlığının pozulması və ya birbaşa təzyiqdən və sürtünmədən yaranan zədələnmələr (məs, diz üstə durmağı tələb edən işlərdə). Əgər infeksiyon bursitdən şübhələnilirsə, kisə punksiya olunmalıdır (video) və maye nümunəsi qanın əkilməsi üçün nəzərdə tutulan şüşələrdə əkilməlidir (bir anerob kultura şüşəsi kifayətdir) və ya əgər qanın əkilməsi üçün şüşələr yoxdursa, bakterial əkmə üçün nəzərdə tutulan test boruları istifadə edilə bilər. İnfeksiyon bursitdə nümunə, adətən qanlı və qırmızımtıl olur. Kisə mayesində əsasən 2.000 × 106/l leykosit sayı ilə qranulositlər olur, lakin mütləq hüceyrə sayımı infeksiyon və qeyri infeksiyon bursitləri ayırmaq üçün etibarlı göstərici sayılmır (inkişaf etməkdə olan infeksiyon bursitlərdə, maye nümunəsində çox az hüceyrəyə rast gəlinir). İnfeksiyon bursitlərdə zərdabda CRZ-nin konsentrasiyası, adətən ilk simptomdan 12 saat sonra yüksəlir. Praktikada bakterial bursitdən sadəcə şübhələnmək belə, bakterial kultura üçün lazım olan nümunənin götürülməsindən sonra antibakterial terapiyaya başlamaq üçün göstəriş hesab olunur. İnfeksiyon bursit, stafilokokk əleyhi antibioyiklərlə (sefalosporin törəmələri, kloksasilin və s.) və aspirasiya və ya ehtiyac duyularsa kəsiklə kisənin drenajı yolu ilə müalicə edilir. Müalicə, parenteral olaraq başlanılmalıdır (sefuroksim 750 mq i.v və ya i.m. gündə üç dəfə və ya seftriakson 1g əzələdaxilinə bir neçə gün ərzində, gündə bir dəfə; inyeksiyaları hər hansı bir poliklinikada həyata keçirtmək olar). Müalicə, gündə üç dəfə, 500 mq sefaleksinlə davam etdirilir."?>
Qeyri infeksiyon kəskin və xroniki bursit
Kəskin qeyri infeksiyon bursit, əksər hallarda adi bir kontuziya zədələnməsindən yaranır və infeksiyon bursitlərdən daha çox təsadüf edilir. Kisə, qanla dolur, oynaq ətrafı subkutan boşluqda şişkinlik olur və aktiv oynaq hərəkətləri, ağrılı olur. Müalicə, istirahətdən, soyuq tətbiqindən və NSAİD-lərdən ibarət olur.
Zəif şişkinlik olsa bilə kisə, aspirasiya olunmalıdır. Aspirasiya nümunələri, zəruri hallarda götürülməlidir. Aspirasiya, zəruri hallarda, ən çoxu həftədə bir dəfə təkrarlanmalıdır.
Xroniki bursit, idmanla və ya işlə əlaqəli meydana gələn təkrari zədələnmələrin nəticəsidir. Kisə, maye ilə dolur, divarı qalınlaşır və kisə boşluğu əksər hallarda çoxkameralı olur.
Müalicə kisənin drenajından və uzun təsirli qlükokortikoidlərin (metilprednizalon və ya depo şəklində triamsinolon; video) inyeksiyasından ibarət olur. Birinci inyeksiyadan uğurlu nəticə alınmadığı təqdirdə, inyeksiya yenidən 2-4 həftədən sonra təkrarlana bilər.
Uzun sürən hallarda və kisənin aydın şəkildə xəstəyə narahatçılıq verməsi hallarında o, cərrahi yolla kənarlaşdırıla bilər.