Uşaq və yeniyetmələrdə ayaq biləyində və pəncədə ağrı

• Pəncənin ön hissəsində ağrının olması (anterior metatarsalgiya), pəncə darağı sümüklərində stress nəticəsində sınıq və əsasən böyüklərdə müşahidə olunan Morton xəstəliyi: baxın
• Hallux valgus: baxın

Köhler xəstəliyi

• 3 yaşdan 7 yaşa qədər uşaqlarda navikulyar sümüyün olduqca nadir görülən aseptik nekrozu
• Xəstəliyin simptomlarına ağrı, proksimal olaraq ayaqda şişkinlik və axsama. Ağır şeylərin qaldırılması əlamətləri daha da pisləşdirir.
• Diaqnoz rentgen müayinəsinə əsaslanır; bu zaman, nəticədə görünür ki, navikulyar sümük inkişaf etməmiş və parçalanmışdır. Bu ayağın rentgen müayinəsi digər ayağın müayinəsi ilə müqayisə edilməlidir.
• Navikulyar sümük spontan olaraq bərpa olunur. Ağrıları azaltmaq üçün qısa müddət gipsdən istifadə oluna bilər.
•  

Sever xəstəliyi

• Uşaqlarda Aşil vətərində ağrı (7-11 yaş). Ağrı adətən, bilateral olur.
• Fiziki fəaliyyətdən sonra ağrı çox kəskinləşir.
• Əl ilə müayinə olunduqda, daban sümüyünün hər tərəfi ağrıyır, lakin şişişkinlik müşahidə olunmur.
•  Simptomlar və əldə olunan nəticələr səciyyəvidirsə, rentgen müayinə ehtiyac yoxdur. Rentgen müayinəsində skleroz və kalsaneal apofiz pozğunluqları aşkar oluna bilər, lakin bu asimptomatik şəxslərdə də müşahidə edilir.
• Yeniyetməlik dövründə ağrı öz-özünə yox olur. Ağrı biraz kəskin olduqda, sadəcə, özünü gücə salmamaq kifayətdir. Vəziyyət nisbətən düzəldikdə isə xəstə 6 həftə boyunca tullanmamalı və qaçmamalıdır.

Freiberq xəstəliyi

• Uşaqlarda və gənclərdə metatarsal sümük darağının aseptik nekrozu (ümumiyyətlə 2-ci, bəzən 3-cü və ya 4-cü)
• Simptomlara aşağıdakılar daxildir: əl darağı sümüyündə ağrı və şişkinlik; əl ilə müayinə zamanı elə hiss olunur ki, elə bil sümük darağı qalınlaşır. əl darağında falanqa  oynaqlarında məhdudlaşdırılmış fiziki fəaliyyət bu xəstəliyin sübutudur.
• Rentgen müayinəsi nəticəsində metatarsal sümük başlıqlarının daha düz və parçalanmış olduğu müəyyən olunur.
• Müalicə: Qalın dabanlı və ayaqqabı içlikli ayaqqabılar, və ya ayağın eninə tağı üçün dəstəkləyici ayaqqabı dabanı. Qısamüddətli sarğı müalicəsi tələb oluna bilər, lakin 1-2 il müddət ərzində konservativ müalicəni yoxlamadan, cərrahi müalicəyə (fraqmentlərin çıxarılması, sümük darağının formalaşdırılması və ya çıxarılması) ehtiyac duyulmur.

Əlavə navikulyar sümük (os tibiale externum)

• Çox rast gəlinən təsadüfi nəticə; posterior qamış sümüyü vətərində sesamoid formalı sümük
• Bu sümük ağrılı psevdoartroza səbəb ola və ya navikulyar sümüyə birləşə bilər. Bu çıxıntı düz daban ilə əlaqədar olaraq narahatlığa və ayaqqabı, xüsusən də konki və xizək çəkmələrini geyinərkən ayağın sıxılmasına səbəb ola bilər.
• Simptomlar yeniyetməlik yaşından özünü büruzə verməyə başlayır və adətən insan skeletinin inkişaf etməsi ilə azalır. Simptomlar nadir hallarda, yetkinlik dövründə də davam edir.
• Müalicə fiziki fəaliyyətin müvəqqəti olaraq azaldılması və müvafiq uyğun ayaqqabı və ya çəkmələrin istifadəsindən ibarətdir.  Kəskin ağrılar olduqda (vətərdə qismən də olsa, son zamanlarda baş vermiş avulsiya) 4-6 həftə ərzində dizin aşağı hissəsinə  sarğının tətbiq edilməsi tələb olunur. Bəzən əməliyyat belə, vacib görülür.

Yastıdabanlıq (pes planovalgus)

• Yastıdabanlıq dedikdə, ayaq dabanının düz (planus) olması və daban sümüyünün (valgus) xaricə meyilli olması nəzərdə tutulur. Qarşısı alına bilən (azaldıla bilən) yastıdabanlıq müşahidə olunursa, tədricən eninə ayaq tağı öz formasını alır və dabanın mövqeyi düzəldilir, buna isə xəstənin davamlı ayaq barmaqlarının üzərində hərəkət etməsi və ya qolları vasitəsilə sallanması nəticəsində nail olunur, lakin sabit, dəyişməz yastıdabanlıq isə (pes planovalgus) olduğu kimi qalır.
• Kiçik uşaqlarda yastıdabanlıq o qədər ümumi hala çevrilmişdir ki, bu artıq uşağın yaşı ilə əlaqədar normal hal kimi qiymətləndirilir. 3-6 yaşlı uşaqlarda ümumi göstərici 44% -dir "?".
• Kiçik uşaqlarda düzəldilə bilən yastı ayaq (planovalgus) ümumiyyətlə, zaman keçdikcə, öz-özünə formasına qayıdır, çünki əzələnin get-gedə güclənməsi inkişafı yönləndirir. Ayaqqabı içlikləri və ya xüsusi ayaqqabılar təbii inkişafa təsir göstərir "?>. Yastıdabanlıq adətən xoşxassəli olur və heç bir müalicəyə ehtiyac olmur. Əslində, uşaqlarda yastı dabanlılığın ən mənfi tərəfi odur ki, onlar üçün edilən  müalicə tibbi cəhətdən əsassız və həddən artıq baha hesab olunur, həmçinin, sağlam uşaqlara xəstə olduğu fikrini aşılayır."?>
• Uşaqlıqda düzəldilə bilən yastıdabanlıq və digər morfoloji dəyişikliklər, habelə faktiki ağır deformasiyalar əsasən, ağrısız olur.
• Ağrılı və ya sərt birtərəfli yastıdabanlıq fizioloji hesab olunmur. Buna əsasən, artrit, tarzal sümük koalisiyası, hər hansı travmadan sonra yan təsirlərin qalması və ya şiş səbəb ola bilər.
• Ayaq morfologiyası ilə uşaqlıq dövründə inkişaf mərhələsində diz və ya ayaqdakı ağrı və yetkinlərdə çanaq və ya bel problemləri kimi digər dayaq-əzələ problemləri arasında əlaqənin olduğuna dair hər hansı bir sübut  yoxdur. Ayaqların forması uşaqların və ya yeniyetmələrin idmanda fiziki fəaliyyətə dair qabiliyyətlərinə təsir etmir "?
• Qastroknemius əzələlərini dartmaq və fizioterapevt tərəfindən ardıcıl olaraq sarğı qoymaq xəstə ilə çox yaxşı kommunikasiyanın qurulmasını tələb edən prosedurlardır, lakin düzgün yaşda həyata keçirilərsə, faydalı olar. 
• Ortopedik ayaqqabı içliklərindən istifadə edilərək həyata keçirilən terapiyanın effektivliyinə dair isə heç bir dəlil yoxdur.
• Bəzi uşaqlarda, yastıdabanlıq öz-özünə keçmir. Belə hallarda, yastıdabanlığın səbəbi ya müxtəlif səbəblərdən ötrü patoloji əzələ hipotoniyası, ya da çox sıxılmış qastroknemius əzələsi olur.
• Kəskin hal almış yastıdabanlıq (planovalgus) səbəbindən funksional və estetik pozğunluqlar 7-10 yaş aralığında cərrahi müalicə tələb edə bilər (qastroknemius əzələsinin dartılması + artroz (yəni implant istifadə edərək subtalar oynağın sabitləşdirilməsi] + təxminən 2 ay sarğıdan istifadə)). Sonrakı yaşlarda edilən müalicələr çox vaxt sümük anatomiyasının da düzəldilməsini təmin edəcəkdir? ".

Müvafiq mənbələr

• Ədəbiyyat

Pfeiffer M, Kotz R, Ledl T, Hauser G, Sluga M. Məktəbəqədər uşaqlarda yastıdabanlığın yayılması. Pediatriya 2006 Avqust; 118 (2): 634-9. Wenger DR, Mauldin D, Speck G, Morgan D, Liber RL. Körpələrdə və uşaqlarda düzələ bilən yastıdabanlıq müalicəsi olaraq ortopedik ayaqqabı və ayaqqabı içlikləri. J Sümük oynağı Əməliyyat Am 1989 Jul; 71 (6): 800-10. Giannini BS, Ceccarelli F, Benedetti MG, Catani F, Faldini C. Uşaqlarda düzələ bilən yastıdabanlığın cərrahi üsulla müalicəsi haqqında dörd illik araşdırma. J Sümük oynağı Əməliyyat  Am 2001; 83-A Suppl 2 Pt 2 (): 73-9. García-Rodríguez A, Martín-Jiménez F, Carnero-Varo M, Gómez-Gracia E, Gómez-Aracena J, Fernández-Crehuet J. Uşaqlarda düzələ bilən yastıdabanlıq: əsl problem? Pediatriya 1999 İyun; 103 (6): e84.