Yumşaq toxumalarda və oynaqlarda yerli glukokortikoid iyə

Prinsiplər

 Dəri spirt tərkibli təmizləyici ilə diqqətlə təmizlənir və iynə vurularkən aseptik prinsiplərə əməl olunur. İynənin yeri təmizlənmədən əvvəl müəyyənləşdirilir və qeyd olunur. (video)

• Yumşaq toxumalar, glenohumeral oynaq, subakromial bursa və trokanter bursa bir nisbətdə 1: 1-dən 1: 4 nisbətində bir glukokortikoid və lokal anesteziya ehtiva edən bir inyeksiya ilə müalicə olunur və ya 1:1 nisbətində bir glukokortikoid və 0,9% NaCl. Kiçik oynaqlar,bursa  (mayenin aspirasiya yolu ilə əldə edilə bilməsi şərtilə) və  yalnız glokokortikoid ilə anesteziya olmadan müalicə olunur. Anesteziyanın iynədən qısa müddət sonra müşahidə edilən yerli təsiri, qlenohumeral bölgədə və bursitlərdə pozğunluqların müalicəsində diaqnostik bir test rolunu oynayır.
• İltihablı birləşmələr üçün oynaq daxili enjeksiyalar ayrılmalıdır: şişkinlik və ya hidrops və ağrı (bax)
• Triyamkinolon
  • Diz oynağında 20-40 mq
  • Digər böyük oynaqlarda(dirsək, bilək) əgər açıq iltihab varsa və ya əgər maye aspirasiya edilə bilərsə 20 mq
•   oynaq/iynənin ölçüsündən asılı olaraq 12-80 mq Metilprednizolon
  • In smaller joints and soft tissues. Because of the risk of skin atrophy (picture ), intracutaneous or subcutaneous injection should be avoided.
  • Kiçik oynaqlarda və yumşaq toxumalarda. Dərinin atrofiyası riski (şəkil) olduğuna görə, dəri və ya dərialtı iynə istifadəsindən uzaq durmaq lazımdır.
  • Barmaq vətərləri qabıqlarında
• İynə nazik olmalı(cədvələ bax) və təzyiq qığırdaq ya da tendonları zədələməmək üçün mümkün qədər yüngül tətbiq edilməlidir(əks təzyiqə qarşı vurmayın).
• Bir glukokortikoid inyeksiya edilməzdən əvvəl birgə aspirasiya ən azı romatoid artritdə terapevtik təsirini artırır.
• Kəskin artritdə, eyni böyük oynağa ilk 3 ay ərzində ayda bir dəfədən çox və ya ildə 4-dən çox  iynə vurmaq tövsiyə edilmir.Kiçik oynaqlar (ağırlıq gətirən oynaqlardan başqa) daha tez-tez vurula bilər.Osteoartritdə eyni oynaq 3 aylıq aralıqlarla müqayisədən daha tez vurulmamalıdır və enjeksiyalar yalnız digər müalicələrin qeyri-kafi olduğu təqdirdə edilməlidir.Təkrarlanan enjeksiyalar nəticəsində oynaq qığırdaq üçün mümkün zərər haqqında birmənalı sübut yoxdur. Enjeksiyalar 4-6 həftəlik aralıqlarla müqayisədə daha tez-tez verilsə, sistematik mənfi təsirlər mümkündür.
• 24 saat boyunca oynağın qismən hərəkətsizliyi və enjeksiyadan sonra bir həftə ərzində güclü məşqlər hərəkətlərindən uzaq olmaq ç, ən azı böyük oynaqlara qədər müalicənin nəticəsini yaxşılaşdırır.
  • Ağırlıq gətirən oynaqlarda hərəkətsizlik 24 saat mümkün qədər tam olmalıdır. Hərəkətsizlik olunmadan, dərman oynaqdan qan dövranına qədər çox tez udulur və təsiri azalır.

  Yumşaq toxumalara və oynaqlara enjeksiyalar üçün tövsiyə olunan iynə ölçüsü

Qalınlıq	Vurulma yeri
0.4 mm	Barmaq, ayaq barmağı, MTP oynağı, temporomandibular oynaq, vətər qabıqları, bilək
0.5 mm	Bilək, dirsək oynağı, səthi bursa
0.6 mm	Bilək, dirsək oynağı
0.7 mm	Talokural və dirsək oynağları,aspirasiyaya ehtiyacı olmayan kiçik diz hidropları, çiyin oynaqları
0.8 mm	hidroplu çiyin oynağı, səthi bursa, Baker kisti
1.2 mm	Əsas hidropların çıxarılması
2.0 mm	dizdə düyüyə bənzər artritlər(ilk öncə nazik bir iynə ilə yerli anestezi edilir)dizin hemartrozunun boşaldılması

İnyeksiya yerləri

Əla nəticə, inyeksiya tövsiyə olunur

• Ayaqların ayaq-darağı falanaqsı (MTP) oynaqları
•  Barmaqların əl darağı falanqası(MCP) və proksimal falanqalararası (PFA) oynaqları
• Dizdəki hidroplar (revmatoid artrit və ya osteoartrit)
•  Dirsək oynağı şişmə ilə
• Podaqra (ayaq baş barmağının ayaqdarağı falanqası oynağında; video )
• Maye ilə aseptik bursit (video)
• Hərəkət məhdudlaşdıqda (video), subakromial bursit və ya supraspinatus vətərin iltihabı zamanı glenohumeral oynaqda

Bəzən yaxşı nəticə, inyeksiya faydalıdır.

• Barmağın fleksor vətərlərində iltihab (videolar)
• tendonit və tendovaginit
• Plantar fasiit
• Bilək (video )
• Temporomandibular oynaq
• Aktiv poliartrit (ağırlıq daşıyan oynaqlarda çox sayda enjeksiya deyil, digər müalicə növlərini də xatırlayın)
• Troxanterik bursit

Zəif nəticə

• Dizdəki osteoartrit, hidrop yoxdur
• Yanal epikondilit (Tennisçi dirsəyi)(kəskin simptomları aradan qaldırır, lakin uzun müddət zərərlidir)
• Ganglion karpi
  • Bununla birlikdə qanqlionun boşaldılması cərrahi əməliyyatdan əvvəl olunması tövsiyyə olunur

İnjeksiyaların istifadə edilmədiyi hallar

• Bakterial infeksiya  kənarlaşdırılmadıqca kəskin monoartrit
• Qeyri-sabit, ağırlıq gətirən oynaq
• İnyeksiya olunacaq oynaqdakı protez
• İnjeksiya bölgəsindəki zəif arterial dövran

İnjeksiya  müalicəsinin təsiri

• Ən uzun müddət fəaliyyət göstərən yerli glukokortikoid triamcinolon, diz artritinin müalicəsi üçün betametazondan daha təsirli ola bilər.Triamcinolon, ən azı qısa fəaliyyət göstərən bir qlkokortikoid ilə ilk injeksiya uğursuz olarsa, maye yığılması olan böyük oynaqlar üçün istifadə edilməlidir. Metilprednizolon bir çox fərqli məqsədlər üçün faydalı  yerli glokokortikoid preparatdir.
• Hərəkəti məhdudiyyəti olan bir çiyin birləşməsi üçün yerli bir glukokortikoid inyeksiyası, naproksen və ya fizioterapiyadan daha təsirli olduğu sübut edilib.

 

İnyeksiya mayesinin tövsiyə olunan miqdarı

Hazır bir qlükokortikoid və yerli bir keyidici istifadə olunur və ya ehtiyac olduqda qlükokortikoid yerli bir keyidici və ya salin (duzlu su) ilə mayeləşdirilir.

•   Diz oynağı: 1 ml qlükokortikoid
  • İnjeksiya, oynaqda axma (sızma)varsa, diz oynağına verilir; əks halda enjeksiya birbaşa kistaya verilə bilər.
• Glenohumeral oynaq: 1 ml qlükokortikoid və 1–4 ml yerli keyidici (video); subakromial bursa: 1 ml qlükokortikoid və 1 (–4) ml yerli keyidici
• Ayaq biləyi oynağı: 1ml
• Bilək oynağı 0.5 ml (video )
• Yumşaq toxumalar: 0.4-1 ml və eyni miqdarda yerli keyidici və ya 0.9% NaCl (video)
• PFA-oynaqlar: 0.15 ml qlükokortikoid + 0.15 ml keyidici(qlükokortikoidlər də keyidici olmadan tətbiq oluna bilər)
• MCP və MTP oynaqları, temporomandibulyar(alt çənə və gicgah) oynaqlar: 0,2 ml qlükokortikoid + 0,2 mlkeyidici(qlükokortikoid keyidici olmadan da verilə bilər)

Tövsiyə olunan iynə ölçüsü

cədvələ bax

• . İnjeksiya üçün böyük bir iynə istifadə edildikdə əvvəlcə mümkün qədər kiçik bir iynə istifadə edərək enjeksiya sahəsinə yerli keyidici tətbiq etmək tövsiyə olunur.

Digər injeksiya müalicələri

• Oynaq içi hialurin enjeksiyası müəyyən dərəcədə dizin osteoartritindəki simptomları yüngülləşdirə bilər, amma fayda-risk nisbəti qeyri-müəyyəndir. "Hialurin, glukokortikoid enjeksiyalarının təsirli olmadığı təqdirdə, diz osteoartritinin müalicəsi üçün sınaqdan keçirilə bilər.

Müvafiq mənbələr

• Koxran icmalı