Uşaqların aşındırıcı maddə udması

Uşaqların aşındıcı maddə udması

Əsasları

• Aşındırıcı maddələrə turşular (60 - 80%-li sirkə, turş yuyucu vasitələr, batareya turşusu, şüşəlifli sərtləşdirici) və pH ≥ 12 olan qələvilər (kaustik soda, qabyuyan maşın üçün yuyucu vasitə, ammonium, natrium hidroksid) aiddir.
• pH > 12.5 olan qələvilər və pH < 2 olan turşular xüsusən aşındırıcıdır.
• Ağzın yuyulması və su qəbul edilməsi adekvat ilkin yardımdır.
• Ümumilikdə asimptomatik uşaqlar evdə təqib edilə bilər, lakin simptomları olanlar xəstəxanaya göndərilməlidir.

Evdə ilkin yardım

• Mümkün olduqca tez müddətdə ağız və udlağı su ilə yu.
• Korroziv maddəni durulaşdırmaq üçün maye (su, süd) ver.
• Qusmanı induksiya etmə.

Təcili yardımda ilkin yardım

• Asimptomatik uşaqlar təqib üçün evə göndərilə bilər. Valideynlərə sipmtomlar yaranarsa həkimlə əlaqə saxlamaqları tövsiyə edilir (aşağı bax).
• Disfagiya (uşaq maye və qida qəbul etmək istəmir), tüpürcək ifrazı, qusma və ya tənəffüs çatışmazlığı kimi simptomlar təcili xəstəxanaya təxliyyə üçün göstərişdir.
• Həmçinin kaustik soda, naməlum mənşəli korroziv maddə, sənayedə istifadə edilən yuyucu maşınlar üçün vasitə (pH >12.5) və ya qatı turşu (pH < 2) qəbul etmiş uşaqlar da xəstəxanaya göndərilməlidir.
• Laborator analizlər, radioqrafik müayinələr, kortikosteroidlər və ya antibiotiklər üçün göstəriş yoxdur.

Xəstəxanada müalicə

• Uşaqda disfagiya, tüpürcək ifrazı, qusma və ya tənəffüs çatışmazlığı varsa uşağı xəstəxanada və göstəriş olarsa intensiv terapiya şöbəsində təqib et.
• Hematemez, nəfəs almaqda çətinlik və eyni zamanda 3-dən artıq simptomun baş verməsi ciddi korroziv xəstəliyin olduğunu göstərir .
• Uşaqda maye və qida qəbuluna (axırıncı halda intravenoz maye verilməlidir) maneçilik törədən qusma və ya disfagiya yoxdursa o maye və qida qəbul edə bilər .
•  Ezofaqoskopiya, laborator analizlər və ya radioqrafiyalar kimi rutin diaqnostik müayinələrə göstəriş yoxdur. Tüpürcək ifrazı və 12 - 24 saat sonra udma zamanı ağrı hiss edən uşaqlara 24 - 36 saatdan tez olmayaraq ezofaqoskopiya icra edilir.
• Tənəffüs çatışmazlığı səbəbi ilə endotraxeal intubasiyaya ehtiyac yarana bilər.

Müvafiq resurslar

•  
• Ədəbiyyat
•  

Pelclová D, Navrátil T. Pelclová D, Navrátil T. Do corticosteroids prevent oesophageal stricture after corrosive ingestion? Toxicol Rev 2005;24(2):125-9 Lamireau T, Rebouissoux L, Denis D et al. Accidental caustic ingestion in children: is endoscopy always mandatory? J Pediatr Gastroenterol Nutr 2001;33(1):81-4.