Klaster Başağrısı (Horton sindromu)

Klaster  başağrısı (Horton Sindromu)

Tərif və epidemiologiya

• Migrendən fərqli olan bu baş ağrısı 30-40 yaşlarında başlayır və əsasən (70%) kişilərə təsir edir.

Symptoms and diagnostics

•  Yalnız birtərəfli şiddətli nəbz kimi vurulma,dayanılmaz, yandırıcı və bıçaq kimi  göz ətrafındakı ağrı  30-180 dəqiqə çəkir.
• Tutmalar 3-4 aylıq dövrlərdə baş verir ki, bu da 2 aydan bir neçə ilədək uzanan simptomsuz dövrlərlə davam edə bilər. 
• .Ağrının tutması gündəlik,  adətən gecelər tez-tez bir neçə saatlıq yuxudan sonra baş verir və bəziləri REM və  ya REMS yuxu (Sürətli göz hərəkəti yuxusu) ilə əlaqələndirilir.
• Tutmalar zamanı  lakrimasiya (gözyaşardıcı axın), konyuktival qızartı,miyoz və ipsilateral (tutmaların eyni tərəfdə olan göz qapağının aşağı düşməsi) meydana gəlir.
• İlkin simptomları yoxdur
• Qusma yoxdur.
• Diaqnoz simptomlara əsaslanır.

Diferensial diaqnoz

• Migren (daha gənc yaşda başlayan, daha nadir hallarda baş verən ataklar, prodromal simptomlar, ürəkbulanma). Qadın xəstələrində Horton sindromu və migren çox vaxt eyni vaxtda və ya növbəli olaraq baş verir.
•  Trigeminal nevralgiya (üçlü nevralgiya)(ağrılar elektrik cərəyanına bənzəyir, müddəti daha qısadır  və ağrı olan tərəfdəki dəri və dişlərə toxunaraq ağrını kəsilə bilər.
•  Atipik üz ağrısı (tez-tez diş və ya üz əməliyyatlarından sonra başlayan yüngül, davamlı ağrı)
•  Öyrəşilməmiş üz ağrısı (yüngül, davamlı ağrı, tez-tez diş və ya üz əməliyyatlarından sonra)
• Xroniki, paroksismal hemikraniya (başın bir yarımkürəsinin ağrısı) (əsasən qadınlarda baş verir, gündə 5-dən çox hücum bir anda bir neçə dəqiqə davam edir, indometazin hücumları tamamilə müalicə edir)
•  Konyuktival inyeksiya və yırtma ilə qısa müddətli bir tərəfli nevralgiform baş ağrısı

Müalicə

Kəskin tutma

1.  Sumatriptan 6 mq dərialtı
2.  Üz maskası vasitəsi ilə 100% oksigenlə 15-20 dəqiqə  7-10 l\dəq axışı ilə nəfəs almaq. Müalicə 5 dəqiqəlik fasilədən sonra təkrarlana bilər. Xəstə evdə oksigen təchizatı ilə təchiz edilə bilər.
3. Tutmalar üçün Sumatriptan (burun içi yolu ilə 20 mq) və ya zolmitriptan (burun içi yolu ilə 5 mq) sınaqdan keçirilə bilər.

Profilaktika

1.  Əgər  ürək-damar sisteminin əks göstərişləri yoxdursa  Verapamil gündəlik 80 mq × 3 ilə başlayaraq  gündə 600 mq-a qədər və hətta daha çox (EKQ-ni yoxlayın)
2. 5 gün ərzində 80 mq prednizon, bundan sonra 60 mq. qlükokortikoid bir həftə müddət ərzində dayandırılır (uzunmüddətli istifadənin mənfi təsirlərini nəzərə alın)
3. Propranolol gündə 40 mq × 3, atenolol gündə 100 mq × 1, əvvəlki müalicələr müvəffəq olmadıqda və ya əks təsir göstərdiyi təqdirdə sınaqdan keçirilə bilər.
4. Gündəlik 100-150 mq Topiramat 2 dozaya bölünür
5. Lityum (qanda konsentrasiyanın yoxlanılmasını tələb edir, çünki hətta qısamüddətli həddindən artıq dozada böyrəklərin zədələnməsinə səbəb ola bilər; ən az effektiv dozanı hədəfləyin). NSAID-lərin (steroid olmayan iltihaba qarşı dərmanlar) eyni vaxtda istifadəsinə yol verilməməlidir.