Gözlərin quruluğu , hormonal dəyişikliklər və yaşlanma ilə əlaqədar , gözyaşı ifrazatının azalması səbəbiylə ortaya çıxan geniş yayılmış simptomdur.
Quru göz sindromu adətən sistemik xəstəlik və ya dərman müalicəsi ilə bağlı olur.
Əsas diaqnostik tədbirlərə qələm fənəri ilə müayinə və Şirmer testi daxildir.
Müalicə simptomatikdir:gözün quruluğunu şiddətləndirən amillərdən yayınılır və nəmləndirici vasitələr (suni gözyaşları) istifadə edilir.
Epidemiologiya
Gözlərin quruluğu çox geniş yayılmış simptomdur.
Yaşın artması ilə gözyaşı ifrazı azalır.
Hormonal amillər səbəb olur ( klimaks:bu dönəmdəki qadınlarda , kişilərə nisbətən 2-3 dəfə daha sıx görülür)
. Quru göz sindromu başqa bir xəstəliyin və ya onun müalicəsinin nəticəsi ola bilər.
Romatoid artrit kimi birləşdirici toxuma xəstəlikləri lakrimal vəziləri (keratoconjunctivitis sicca) və tüpürcək vəzilərini (Sjögren sindromu) zədələyir.
Psoriaz, atopik dermatit, seboreik dermatit, üzdəki sızanaqlar, eritema multiform, okulyar pemfigoid və Lyell sindromu kimi dəri xəstəlikləri.
Endokrinoloji xəstəliklər (Qreyv xəstəliyi)
Amiloidozlar
Bəzi dərmanlar
Səbəb olan ən yayğın maddələr beta-blokatorlardır
Xəstənizin dərmanının ortaya çıxa biləcək əks təsirlərini yoxlayın.
Simptomlar və tapıntılar
Gözlərdəki yanğı və qumlanmış (qumla doluymuş kimi) hissi, paradoksal olaraq periodik bol göz yaşı ifrazı ilə müşayiət olunur.
Qıcıqlanmanın artışı göz yaşı ifrazının həddindən artıq yaranmasına səbəb olur.
Simptomlar aşağıda göstərilən hallarda kəskinləşir
səhər ( gecə vaxtı göz yaşı ifrazı azaldığından)
küləkli havada ( buxarlanma )
tüstülü(hisli) və ya tozlu havada (göz yaşları gözü qorumur)
Digər yandan , birçox asimptomatik xəstələrdə hava kondisioneri olan yerlərdə simptomlar ortaya çıxa bilər , məsələn işyerlərində , (ofis göz sindromu ; hava axımı göz yaşı buxarlanmasına səbəb olur)
Konyuktiv membran qıcıqlara həssas hala gəlir və qanlanır(qızarır)
Diaqnostika
Diaqnostika üçün xəstəlik tarixçəsi diqqətlə alınmalıdır
Göz fənəriylə (qələm fənər) müayinə
Göz yaşı yuvası (göz yaşlarının yığıldığı , aşağı göz qapağının kənarı) mövcud deyil və bu səbəblə göz quruluğu yaranır.
Kornael işıq refleksi nizamsız olur və daha ağır hallarda kornea səthində liflər , qurumuş epitel hüceyrələrindən ibarət yumaqlar görülə bilər
Şrimer testi 5 dəqiqə ərzində 5-10 mmdən az nəticə göstərir
Şrimer testi
Xüsusi hazırlanmış kağız filter striplərindən istifadə edin
Quru göz sindromu aşkar edilərkən , təməl göz yaşı ifrazı ölçülür. Reflektiv göz yaşı ifrazının qarşısı almaq məqsədiylə , keyidici olan oksibuprokain göz damcılarından istifadə olunur və bir neçə dəqiqə sonra test həyata keçirilir.
Strip aşağı sallanacaq şəkildə , çəntiyi aşağı göz qapağının orta xətti ilə çöl üçdə biri arasına qoyulur.Xəstə gözlərini açıq və ya bağlı tuta bilər.
5 dəqiqə sonra stripi götürün və çəntiyin işarələnmiş yerindən nəmlənmiş yerə qədər olan məsafəni millimetrlərlə ölçün.
Müalicə
Müalicənin məqsədi simptomları ən aza endirməkdir
Mümkün olduğu qədər qıcıqlandırıcı amilləri uzaqlaşdırın
Xəstəyə küləkli , tozlu və hava kondisioneri olan mühitlərdən uzaq durmasını məsləhət verin
Xəstənizi səhər gözlərini su ilə yumamağı məlumatlandırın. Müsbət duyğu hissetdirməsinə baxmayaraq , quru göz sindromunu uzunmüddətli şiddətləndirə bilər.
Hava nəmləndiriciləri kömək edir və ağır hallarda göz yaşı buxarlanmasını minimuma endirmək üçün üzgüçülük eynəklərindən istifadə edilə bilər
Nəmləndirici göz damcıları və gellər (süni göz yaşları) simptomları yüngülləşdirir.
Onlarla fərqli preparat növü mövcuddur.Hər bir xəstənin bir neçə növ preparatı istifadə edərək ,simptomları ən effektiv şəkildə yüngülləşdirəni seçmələri məsləhət görülür , çünki preparatlər fərdi təsirlərində fərqlilik göstərir.Süni göz yaşları əsla təbiilərlə eyni tutula bilməz.
Uzunmüddətli istifadədə və ya gözlər çox quru olduğu halda , tərkibində qoruyucu olmayan tək istifadəlik pipetlərə və ya qoruyucu olaraq benzalkonyum xlorid olmayanlar damcısalanlara (pipetlərə) üstünlük verin.
Bir qatı və bir maye alternativi preparatla başlayın.Bunların hamısı reseptsiz əldə oluna bilər.
Süni göz yaşları yetərli olmadığı halda , tıxanmış göz yaşı kanallarının açılması üçün , mütəmadi və ya müvəqqəti punktasiyanın (nöqtə masajı) məsləhətli olub-olmadığını oftalmoloqunuzla məsləhətləşin