Konyunktivit

Əsas müddəlar

• İlk tibbi yardım zamanı rast gəlinən və müalicə olunan ən ümumi oftalmoloji xəstəlikdir.
• Konyuktivitin oftalmoloq tərəfindən araşdırılması və müalicəsi tələb olunan şərtlər:
  • irit
  • kornea
  • qlaukoma iltihabı.
• Uşaqlarda konyuktivit tez-tez  orta qulaq iltihabı ilə əlaqələndirilir.
• Allergik konyunktiviti dəqiqləşdirin və onun müalicəsində lazımsız antimikrobial maddələrdən istifadə etməyin.

Etiologiyası

• E. koli və s. Cədvəlinə baxın. "?> Pnevmokok, hemofilus, xlamidiya, meninqokoklar, qonokoklar, stafilokoklar, moraxella, E. koli və s."?>
• Viruslar adenovirus, Herpes simpleks virusu,molluskum kontaqiozum "?> Candida albicans göbələkləri"?> Atopiya Kimyəvi konyuktivit Yerli dərmanlar, digər təsirli maddələr Quru gözlər "?>

Konyunktivitin səbəbləri

Bakteriya	Ən çox rastlanan: Stafilokok Streptokok Moraxella Haemofilus Nadir hallarda rastlanan: Pseudomonas (kontakt linza istifadəçilərində kornea perforasiyasına səbəb ola bilər) Xlamidiya, gonoreya, tularemiya
Viruslar	Adenoviruslar, Herpes simpleks 1 və 2, H. varicella-zoster, enteroviruslar, molluscum contagiosum virusu
Göbələk	Ən çox rastlanan Candida albikans (immun çatışmazlığı ilə əlaqələndirilə bilər)
Digər mikroorqanizmlər	pubik bitlər, bitlər
Allergiya	Çiçək tozu, qida maddələri, göz damcılarının uzunmüddətli istifadəsi
Okulyar səth xəstəlikləri	Quru gözlər

Əlamətlər

• Gözlərdən irinin çəkilməsi
• Kirpiklərin səhərlər yapışması
• Yad cisim hissiyyatı
• Gözdə göynəmə
• Adətən allergik reaksiya ilə əlaqəli qaşınma
• Nadir hallarda fotofobiya (adətən irit əlaməti)
• Görmə kəskinliyi normaldır, irin boşaldılsa da , görüntünün pozulmasına səbəb ola bilər.

Diaqnostika

• Xəstənin gözündə irinli  axıntı varsa, diaqnoz demək olar ki, bakterial və ya viral konyuktivitdir.
• Yetkinlərdə səhər yapışqan gözlərin olması, bakterial konyuktivitin güclü bir göstəricisidir, halbuki qaşınma və konyuktivit tarixçəsi bakteriya səbəbi ehtimalını azaldır. "?>
•  İrinli axıntı  yoxdursa və ya axıntının  miqdarı çox azdırsa, differensial diaqnoz üçün əlamətlər axtarılır.
  • Əgər xəstədə respirator infeksiya varsa, viral və ya bakterial konyuktivit ehtimalı var.
  • Xəstədə atopiya ilə eyni vaxtda  allergiya (rinorrhoea, davamlı öskürək, atopik ekzema) varsa, xəstədə allergik konyuktivitin olması ehtimalı var. 
•  Irinli və ya irinsiz  iltihab olan xəstədə keratit, irit, episklerit və ya kəskin qlaukoma əlamətləri müşahidə edilmirsə , onda konyuktivit hesab edilə bilər:
  • kəskin ağrı
  • işığa həssaslıq (iritdə və bəzən allergik konyuktivitdə meydana gəlir)
  • təzyiqə meyillilik
  • görmənin zəifləməsi
  • qeyri-şəffaf, ləkəli və ya xoralı kornea
• Xəstədə yuxarıda göstərilən simptomlardan biri və ya daha çoxu varsa, göz daha ətraflı müayinə olunmalıdır.
  • Floresan boyanmasından əvvəl və sonra kornea müayinəsi
  • Görmə itiliyi
  • Gözdaxili  təzyiqi tonometr ilə ölçmək ( kornea xorası şübhəsi olmadığı hallarda).
• Kəskin konyuktivitdə bakterioloji səbəbin öyrənilməsi üçün bir nümunə əldə edilir.
• Yanaq və ya göz qapağı qırmızıdırsa və ya ödem səbəbindən göz bağlı olarsa, selülitin olma ehtimalını düşünmək lazımdır "?.

Müalicəsi

• Təmizləmə vacibdir: bütün görünən axıntı təmizlənir.
• Purulent konyuktivit ( virus və ya bakteriya səbəb ilə yaranan) topikal antimikrob preparatlarla müalicə edilməlidir.
• Dərman seçimi  xloramfenikoldur. Damcılar gündə 6-8 dəfə qəbul edilir və gecə üçün okulentum istifadə olunur. Damcıların təsir gücünün artırılmasının  ən asan yolu onları gözün daxili kantusuna damcılatmaqdır.

           Digər dəmanlar

• • Fusid turşusu (damcı və məlhəm) bir üstünlüyə malikdir ki, gündə iki dəfə verilir. Lakin su və ya yağ əsaslı xloramfenikol damlalarından daha çox gözün ağrılı olmasına səbəb olur.
  • Quinolon əsaslı damcılar əsas dərmanlar deyil.
• Dərman müalicəsinin müddəti bir həftədir və ya xəstənin ən az 2 simptomsuz gün keçirdiyi müddətdir.
• Spontan rezolusiya yoluxucu konyuktivitdə də çox yayıldığına görə, gecikmiş reseptlə antimikrob istifadəsini azaltmaq olar: xəstəyə resept verilir, ancaq 2-3 gündən sonra simptomlar davam edərsə, göz damlalarına başlamaq tapşırılır.
• Viral respirator infeksiyası ilə əlaqəli olan kəskin  konyuktivit süni göz yaşları ilə müalicə edilə bilər.
• Allergik konyuktivit, allergenin selikli hüceyrələrə yapışmasının qarşısını alan natrium kromoqlikat damcıları ilə müalicə edilə bilər, 40 mq / ml sodium kromoqlikatat tərkibli əsas dərmanlar kəskin simptomlar üçün istifadə edilə bilər. Kromoqlikat gözlərdə quruluq və yad cisim hissi yarada bilər və buna görə müalicədə süni göz yaşları əlavə etmək məsləhət görülür. Yerli antiqistaminilər. Vasokonstriktor damcılarını istifadə etməyin. Kəskin konyuktivit allergiyası  oftalmoloq tərəfindən aparılan araşdırmalar üçün bir göstəricidir. "?>

Allergik konyuktivit

• Natrium kromoqlikat allergenin mukoza hüceyrələrinə yapışmasının qarşısını alan əsas damcı kimi
  • 40 mq / ml natrium kromoqlikat  damcılar kəskin simptomlar üçün də istifadə edilə bilər.
  • Kromoqlikat gözlərdə quruluq və xarici cisim hissi yarada bilər və buna görə müalicədə süni göz yaşları əlavə etmək məsləhət görülür.
• Yerli antiqistaminlər
• Vasokonstriktor damcılarından istifadə edilməməlidir.
• Kəskin  konyuktival allergiya oftalmoloq tərəfindən aparılan araşdırmalar üçün bir göstəricidir.

Xlamidial konyuktivit

• Yenidoğulmuşlarda, ilk həftənin sonlarında müşahidə edilən bir gözlü  qıcıqlanma, böyüklərdə konyuktivada kiçik sarı və ya şəffaf follikullar olan  follikulyar konyuktivit (şəkil)
• Yenidoğulmuşlada  xlamidial konyuktivitin tipik simptomları varsa, həm xəstədən, həm də anadan xlamidial nümunələri götürün (servikal nümunələrdə olduğu kimi eyni avadanlıqdan istifadə edin) və hər ikisi üçün oral azitromisin təyin edin.
• Yetkin bir xəstədə tipik follikulyar konyuktivit varsa, həm xəstə, həm də onun partnyoru üçün oral azitromisin və ya doksisiklin təyin edin.

Uzunmüddətli infeksiya

• Göz damlaları bir həftə ərzində təsir göstərmirsə, antimikrobu dayandırın və yenidən araşdırın. Xəstədə ola bilər:
  • virus infeksiyası
  • davamlı bakteriyaların yaratdığı bir infeksiya (çox sayda irinli xəstə olanlarda qonokokkları xatırlayın)
  • xlamidial infeksiya (yuxarıya bax)
  • lakrimal stenoz altı aydan kiçik uşaqlarda təkrarlanan konyuktivit üçün ümumi səbəbdir
  • entropion (göz qapaqlarının içəri dönməsi ) və ya ektropion( göz qapaqlarının xaricə dönməsi) (yaşlı xəstələrdə ümumi bir səbəb)
  • Gözdə quruluq
  • qapalı hava ilə bağlı problemlər (həddindən artıq havalandırma, havalandırma sistemindəki mikrobların böyüməsi), səhv ilkin diaqnoz.
• Digər hallarda, xüsusən atipik və ya çox ağır simptomlar olduqda oftalmoloqa müraciət etmək lazımdır.

Adenovirus səbəbi ilə yaranan konyuktivit

• 2017-ci ilin payızında Cənubi Finlandiyada xüsusilə ağır  adenovirus konyuktiviti halı baş verdi.
• Adenovirus konyuktivitinin tipik əlamətləri:
  • Tez-tez yalnız bir göz təsirlənir və ya ən azı ilk xəstələnən gözdə simptomlar daha kəskin olur.
  • Günlərlə artan  gözlərin  qızarması və sulanması antimikroblara cavab vermir.
  • Daha ağır hallarda, bütün göz bölgəsi və göz qapağı şişir və göz qırmızı olur.
  • Ağrı və işığa həssaslıq daha mülayimdir (irit, herpetik keratis), lakin onlar da çox güclü ola bilər.
  • Çox vaxt müalicə müddəti 2-3 həftə olur
  • Diaqnoz əsasən klinik mənzərəyə əsaslanır, lakin bəzi klinikalarda göz yaşı ifrazında adenovirusun aşkarlanması üçün təcili yoxlama ola bilər.
  •  
    • Ağırlaşmalara konyuktival psevdomembranlar, konyuktival yapışmalar və kornea problemləri daxil ola bilər.
    • Uzun klinik mənzərə (simptomlar ən son 2 həftə içində yüngülləşmir), ağrı və kəskin dövrdən sonra görmə qabiliyyətinin azalması ilə əsadların yaranma ehtimalı daha çoxdur
• Müalicə
  • Mülayim hallarda nəmləndirici göz damcıları
  • Orta hallarda ikincili infeksiyanın qarşısını almaq üçün yerli antimikrob dərmanlar (damcı və kremlər)
  • Həkim  qlükokortikoid tərkibli damcı və ya krem təyin etməməlidir.
  • Oftalmoloq tərəfindən müalicəyə  psevdomembranların və yapışmaların aradan qaldırılması daxildir.
  • Virusun yüksək yoluxuculuğu olduğu və səthlərdə iki həftəyə qədər yaşaya biləcəyi üçün  iş yerlərin gigiyenasına xüsusi diqqət yetirilməlidir.
    • Əlcək və maska istifadə edin
    • Pasiyenti  müayinə etdikdən sonra eyni əlcəklərlə alətlərə və ya kompüter klaviaturasına toxunmayın
    • Səthləri dezinfeksiya edin
  • Xəstə məzuniyyətinə ehtiyac əvvəlcə bir həftədir; simptomlar azaldıqdan sonra işə qayıda bilər.

 Bir həftə sonra göz damcısının təsiri uğursuz olarsa, antimikrob preparatların qəbulunu dayandırın və yenidən yaxlayın. Pasiyentdə viral infeksiyaya davamlı bakteriyaların səbəb olduğu infeksiya ola bilər (çox sayda irinli axıntı olan xəstələrdə qonokokkları yada salın) xlamidial infeksiya: böyüklərdəki kimi, yenidoğulmuşlarda da konyunktivit özünü göstərir. Kiçik sarı və ya şəffaf nodullar (şəkil) olan follikulyar konyunktivit, altı aydan kiçik uşaqlarda təkrarlanan konyuktivit üçün ümumi bir səbəb və ya ektropion (yaşlı xəstələrdə ümumi bir səbəb) gözlərin quruluğu, havalandırma sistemində mikrobların böyüməsi səhv diaqnozu ola bilər . Yenidoğulmuşlarda xlamidial konyunktivitin tipik simptomları varsa, həm xəstədən, həm də anadan xlamidial nümunələr götürün (servikal nümunələrdə olduğu kimi eyni avadanlıqdan istifadə edin) və hər ikisi üçün oral azitromisin tətbiq edin. Yetkin bir xəstədə tipik follikulyar konyuktivit varsa, həm xəstə, həm də onun partnyoru üçün oral azitromisin və ya doksisiklin təyin edin . Digər hallarda, xüsusilə atipik və ya çox ağır simptomlarla birlikdə, oftalmoloqa müraciət etmək lazımdır. "?>

Dakriosistit

• Xroniki dakriosistit  gözdən axıntı gəlməsinin nadir bir səbəbdir.
• Xəstəlik ən çox orta yaşlı və yaşlı qadınlarda baş verir.
• Lakrimal çanaqdakı təzyiq lakrimal kanallardan iltihab sekresiyalarının axmasına səbəb olur.
• Müalicə aktual antimikrob maddələrdən ibarətdir və sonrakı cərrahi müdaxilə  lakrimal kisənin burun boşluğuna birləşdiyi yerdə aparılacaqdır.
• Kəskin infeksiyada oral antimikrob dərmanlar təyin edilir. Kəskin simptomlar cərrahi kəsik və drenaj üçün zəmin yarada bilər.
• Mukozal şişkinliyin azaldılması vacibdir. Həkim bu məqsəd üçün qlükokortikoid damcılarını yox , əksinə antiqistaminilər istifadə edilə bilər.