English

Ürək qulaqcıqlarının müalicə üsulu: tezliyə nəzarət, yoxsa ritmə nəzarət ?

EBM Klinik protokolları

16.03.2017 • Sonuncu dəyişiklik 16.03.2017

PekkaRaatikainen

Əsas məqamlar

Qulaqcıq fibrilyasiyasının müalicəsi simptomlar, mövcud xəstəliklər, qulaqcıq fibrilyasiyaya və tromboembolik ağırlaşmalara meyl göstərən amillər, aritmiyanın müddəti və müalicənin gözlənilən faydalar və riskləri nəzərə alınaraq hər bir xəstə üçün fərdi olaraq seçilir. Müalicə seçimi yalnız xəstənin diqqətli qiymətləndirilməsindən sonra aparıla bilər (Cədvəl).
Seçilən müalicə yanaşmasından asılı olmayaraq, müalicə aritmiyanı əmələ gətirən və ya ona təkan verən amillərin aradan qaldırılmasını, həmçinin, əsas xəstəliklərin düzgün müalicəsini də əhatə etməlidir. "?>
- Aritmiyaya meylli olan və ya ona təkan verən amillərin aradan qaldırılması, həmçinin, digər əsas xəstəliklərin düzgün müalicəsi seçilmiş müalicə yanaşmasından asılı olmayaraq qulaqcıq fibrilyasiyasının müalicəsində vacib bir hissəni təşkil edir.

*Qulaqcıq fibrilyasiyasının müayinə və müalicələri.* Əksər hallarda müalicə yanaşması ilə bağlı qərarı aparılan birinci-dərəcəli araraşdırmalar əsasında ilkin tibbi yardım həkimi qəbul edə bilər. Exokardiaqram ən vacib ikinci dərəcəli araşdırmasıdır.
Birinci dərəcəli araşdırmalar
1. Tarix və kliniki müayinə
Simptomların ağırlıq dərəcəsi (EHRA şkalası üzrə), qulaqcıq fibrilyasiyası tutmalarının tezliyi və müddəti və onların başlanğıc və bitmə üsulları Tutmalara təkan verən amillər Tromboembolik ağırlaşmalar üçün risk faktorları Mövcud dərman preparatları və digər müalicə formaları
2. EKQ
Aritmiya diaqnozu qoymaq və müalicəni izləmək Digər ürək vəziyyətlərinin diaqnozunu qoymaq (sol mədəciyin hipertrofiyası, His dəstəsinin sol ayaqcığının blokadası, keçmiş infarkt, delta dalğası) Dərman təsirini qiymətləndirmək
3. Laborator tədqiqatlar
Əsas qan analizi trombosit sayı, natrium, kalium, kreatinin, boş qlükoza, TSH və lipidlər, sidik müayinəsi (protenuriya, qlükozuriya) nəzərə alınmaqla, profilaktik müalicəni planlaşdırarkən və qulaqcıq fibrilyasiyası gözlənilmədən təkrarlandıqda birinci qulaqcıq xəstəliyindən sonra götürülməlidir. Bundan əlavə, dərmanların xüsusi təhlükəsizlik testləri (məsələn, amiodaron, dronedaron) tələb oluna bilər.

Geniş yayılmış ikinci dərəcəli araşdırmalar
1. Döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası
Digər ürək və ya ağciyər xəstəlikləri şübhəsi olduqda
2. Exokardioqrafiya
Antiaritmik dərmanların (I və III sinif dərmanlar) yazılması Struktur ürək xəstəliyinin əlamətlərinin olması

3. 24 saatlıq ambulator EKQ qeydləri (Holter monitor) və ya xəstə tərəfindən aktivləşdirilmiş xəstəlik qeydiyyatçısı
Aritmiya diaqnozu qoymaq və müalicəni izləmək
4. Kliniki hərəkətlər testi
Aritmiya diaqnozu qoymaq və müalicəni izləmək IC sinif antiaritmik dərman müalicəsi başlandığı zaman koroner xəstəliyini aradan qaldırmaq

Az yayılmış ikinci-dərəcəli araşdırmalar
5. Transoezofaqial exokardioqram
Erkən kardioversiya göstəriciləri olduqda
6. Elektrofizioloji tədqiqatlar
Aritmiya diaqnozu qoyulması (geniş kompleks taxikardiya mexanizmini təhlil etmək və əsas ilkin aritmiyanı müəyyən etmək) Kateter ablasiyası aşkar olunduqda (qulaqcıq fibrilyasiyası, fokus qulaqcıq fibrilyasiyası və ya ürək-mədəcik düyününün ablyasiyasına səbəb olan ilkin əsas aritmiya)

Müalicə Üsulları

Qulaqcıq fibrilyasiyası ilə əlaqəli simptomların təsnifatı üçün EHRA şkalası "?>
EHRA sinifi	Kriteriyalar
Mənbədən dəyidirilərək alınıb: Wynn GJ, Todd DM, Webber M, Avropa Ürək ritmi Assosiyasiyası. ürək qulaqcıqlarının fibrilyasiyası üçün simptom təsnifatı: sadə bir dəyişiklik ilə təsdiqləmə və təkmilləşdirmə. Avropass. 2014;16:965-72.
EHRA 1	Simptomlar yoxdur.
EHRA 2a	Yüngül simptomlar; təsirsiz gündəlik normal fəaliyyət
EHRA 2b	Orta dərəcəli simptomlar; təsirsiz gündəlik normal fəaliyyət
EHRA 3	Kəskin simptomlar; təsiri olan gündəlik normal fəaliyyət
EHRA 4	Simptomların aradan qaldırılması; normal gündəlik fəaliyyətə davam etmək

Tezliyə nəzarəti qoruyan amillər

Yüngül simptomları olan (EHRA 1-2) yaşlı xəstələrdə (> 65 yaş) kardioversiya "?> cəhdindən uzaqlaşmaq və tezliyə nəzarətə və antikoaqulyasiyaya, xüsusən də məs. ürək çatışmazlığı, koronar ürək xəstəlikləri, hipertoniya və ya diabet kimi meylli xəstəliklər zamanı yönəlmək məqsədəuyğundur.
- Bu xəstələrdə tezliyə nəzarət və ritmə nəzarət xəstənin proqnozuna bərabər təsir göstərəcək və onların həyat keyfiyyətləri orta hesabla güclü şəkildə fərqlənməyəcək.
Tezliyə nəzarəti dəstəkləyən digər amillər:
- simptomlar tezliyə nəzarət təsiri olan dərmanlar vasitəsilə yaxşılaşır.
- Profilaktik dərmanlardan asılı olmayaraq, qulaqcıq fibrilyasiyasının tez- tez təkrarlanması (<2-3 ay)
- exokardioqram genişlənmiş sol qulaqcığı (> 5 sm) göstərir
- Qulaqcıq fibrilyasiyasının müddəti > 6–12 ay
- fiziki cəhətdən fəal olmayan xəstə.
- antikoaqulyasiyaya heç bir əks göstəriş yoxdur."?>

Tezliyə nəzarəti qoruyan amillər

Sinus ritminin bərpasına simptomatik qulaqcıq fibrilyasiyasının ilk dəfə ortaya çıxdığı andan demək olar ki, bütün hallarda müstəsna şəkildə cəhd edilməlidir.
- Simptomu olmayan xəstələrdə, diaqnoz mərhələsində sinus ritminin bərpası istədiyi anda dayana bilər.
Tezliyə nəzarət mövcud xəstəliklərin olmasına baxmayaraq, əgər
- xəstədə maksimum tezliyə nəzarət dərmanlarının mövcud olmasından asılı olmayaraq, şiddətli simptomlar (EHRA 3-4) və ya hemodinamik ağırlaşmalar olarsa
- antiaritmik profilaktik dərmanlara düzgün cavab olarsa
- normal ölçüdə sol qulaqcıq mövcuddursa
- qulaqcıq fibrilyasiyasının müddəti < 6 ay olarsa
- xəstə gənc və fiziki cəhətdən aktivdirsə
- antikoaqulyasiyaya əks göstərişlər var. "?> seçilmiş müalicə yanaşma üsuludur.

Müvafiq mənbələr

European Heart Rhythm Association, European Association for Cardio-Thoracic Surgery, Camm AJ et al. Guidelines for the management of atrial fibrillation: the Task Force for the Management of Atrial Fibrillation of the European Society of Cardiology (ESC). Eur Heart J 2010;31(19):2369-429. "?>

Yuxarıya