Qulaqcıqların daimi səyrici aritmiyasında (fibrilyasiyası) ürək vurğularının tezliyinə nəzarət

Əsas məqamlar 

• Qulaqcıqlarının səyrici aritmiyasının (QF) müalicəsi kimi ürək vurğularının tezliyinə nəzarət üçün qərar qəbul edilirsə, ürək vurğularının tezlliyi optimallaşdırıldıqdan sonra (vurma sürətinə adekvat nəzarət ilə QF) bədənin daimi QF-a çox tez vərdiş etməsi xəstəyə izah edilməlidir. Bu məlumat müalicə rejiminə riayət etməyi təkmilləşdirəcək.
• Yüngül siptomları olan yaşlı xəstələrdə (> 65 yaş) məqsədi mədəciyinin cavab yığılma tezliyininin azaldılması ilə mədəciyin ritminə nəzarət və ya təkrar kardioversiyalar və antiartimik preparatlarla sinusoidal ritmin bərpa edilməsi məqsədi hədəfə alınmaqla mədəciyin ritminə nəzarət olan müalicə üçün xüsusi yanaşılmanın seçilməsindən asılı olmayaraq həyati proqnoz və yaşam keyfiyyəti bu və digər formada bir-birinə yaxındır. 

Ürək vurğuları tezliyinə nəzarətin hədəfləri

• Simptomsuz xəstələrdə (EHRA şkalası 1) daimi QF-da sakit halda mədəciklərin yığılma sürətinin< 110/ dəq olması minimal hədəfdir.  
• Simptomları olan xəstələr sakit halda 60-80 /dəq mədəciklərin yığılma sürəti və 90-115/dəq hədəf ilə yüngül fiziki gərginlik məs. gəzinti ilə ürəyin vurma tezliyinə ciddi nəzarətdən faydalanırlar. 
• Mədəciklərin yığılma tezliyinin daimi çox sürətli olmasının (>110/dəq) ürək çatışmazlığına (taxikardiya ilə əlaqəli kardiomiyopatiya) gətirib çıxara biləcəyinə görə zəruri olduğu hallarda, optimal ürək vurğusu tezliyinin saxlanılması ambulator EKQ qeydləri ilə və /və ya kliniki sınaq ilə təsdiq edilməlidir.

Dərman müalicəsi 

• Mədəciyin cavab vurğu sürətinə nəzarət üçün istifadə edilən dərmanlar (cədvəl) hər bir xəstəyə görə fərdi seçilir və mədəciyin optimal cavab vurğu tezliyinə nail olmaq üçün onların dozası titrələnir.
• Beta-blokatorlar QF-da  ürək vurğularına nəzarət üçün effektiv və təhlükəsizdir. Müxtəlif beta-blokatorlar arasında fərqlərin az olmasına baxmayaraq, effektivliyə dair yaxşı sənədləşmiş məhsullara üstünlük verilməlidir (bisoprolol, metoprolol).   
• • Bəzi beta-blokatorlar (pindolol və acebutol) daxili simpatomimetrik fəaliyyətİ nümayiş etdirir (İSA) və bu maddələr digər beta-blokatorlardan daha az sakit vəziyyətdə ürək vurğuları tezliyini azaldır. Bu dərmanlar sakit halda ürəyin vurğu tezliyi aşağı ancaq hərəkət zamanı ürəyin vurğu tezliyi  sürətli olan şəxslər üzərində sınaqdan keçirilə bilər.   
• Kalsium-kanalı blokatorları (verapamil və diltiazem) daimi QF-da mədəciklərin yığılma tezliyinə nəzarət üçün səmərəlidir. Onlar tək QF olan fiziki cəhətdən fəal gənc xəstələr üçün uyğundur, ancaq ürək çatışmazlığı olan xəstələr onu istifadə etməkdən çəkinməlidirlər.
• Digoxin fiziki və zehni stress zamanı ürəyin vurma tezliyinə nəzarət təsirinin bir qismini itirir və buna görə fiziki cəhətdən fəal olmayan, yaşlı xəstələr və ürək çatışmazlığı olan xəstələr üçün uyğundur. Diqoxinin QF xəstələri üçün proqnozlaşdırlan təsiri mübahisəlidir.
• Yalnız beta-blokator, kalsium kanalı blokatoru və diqoxin istifadə edilməklə mədəciklərin yığılma tezliyi optimal səviyyəyədə azaltmaq üçün kifayət deyilsə onlar kombinə edilə bilər. Heç bir nəticə əldə edilmədikdə xəstə mədəcik düyünün ablasiyası və kardiostimulyatorun taxılması ilə bağlı dəyərləndirilməsi üçün aritmiya kardioloquna yönəldilməlidir. 
• Yan təsirlərinə görə dronedaron hətta mədəciklərin cavab vurğu sürətini ləngidərsə daimi QF-da əks göstərişdir.
• Mədəciklərin yığılma tezliyi ləngdirsə və xəstədə simptomlar varsa ürəyin vurğu tezliyinə nəzarət dərmanları ya azaldılmalı ya da dərman qəbulu dayandırılmalıdır. Buna baxmayaraq simptomlar davam edərsə, kardiostimulyatorun taxılmasına diqqət yetirilməlidir. 

Atrioventrikulyar düyünün kateter ablasiyası 

• Atrioventikulyar düyünün  kateter ablasiyası proseduru "ümumi ürək bloklanması" törətdəcəyinə görə QF-da mədəciklərin yığılma tezliyini ləngidir. Daimi kardiostimulyator eyni prosedur zamanı taxılır.
• Ürəyin vurğu tezliyinə maksimal nəzarət edən dərman müalicəsinə baxmayaraq, xəstə aritmologiya sahəsində ixtisaslaşmış kardioloqa yönəldilməlidir , 
  • sakit halda ürəyin vurma sürəti ardıcıl olaraq 110/dəq-dən yuxarıdır
  • yüngül fiziki gərginlikdə ürəyin vurma sürəti 140–150/dəq-dən yuxarı sürətlə qalxır 
  • sürətlə ürəyin vurma tezliyi ciddi simptomlara (məs. ürək keçmə) və ya taxikardiya törədən kardiyomiyopatiyaya səbəb olur  
  • urəyin vurma sürətinin idarə edilməsi üçün dərmanlar ciddi yan təsirlərə səbəb olur.
• Prosedur xəstənin həyat keyfiyyətini nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdırır və xəstəxanaya yerləşdirilmə zərurətini azaldır, ancaq ölüm sayına və QF müalicəsinə təsir etmir. Qulaqcığın səyirməsi davam edəcək və bu səbəbdən  xəstənin laxtanma əleyhinə daimi müalicəyə ehtiyacı olacaqdır. 

Müvafiq mənbələr 

• Kliniki təlimatlar 
•  Ədəbiyyat