Trichuris trichiura, yəni tükbаş qurd - təxminən 30-50 mm uzunluğunda olan bir nematod.
Yayılması
Tropik və subtropik bölgələrdə geniş yayılmışdır və qlobal olaraq təxminən 800 milyon fərd parazit daşıyıcısıdır.
Yoluxma mexanizmi
Yetkin qurdlar yoğun bağırsaqda yaşayır. Yumurtalar nəcis vasitəsilə torpağa daxil olurlar. Yoluxma bu infeksion törədicinin yumurtaları ilə çirklənmiş qida vasitələri və ya su qəbul etməklə baş verir. Yumurtaların bədəndən xaricdə/ekstrakorporal yetişmə dövrü 2-3 həftə çəkir və buna görə də, yoluxma, əksər hallarda insan nəcisinin gübrə kimi istifadəsi ilə yetişdirilən və ya yumurtalarla çirklənmiş səth suyu ilə sulanmış tərəvəzlərin qəbulu zamanı baş verir.
Simptomları və diaqnostika
İnfeksiya adətən asimptomatik gedişata malikdir. Ağır yoluxmuş şəxslərdə, xüsusən də uşaqlarda abdominal şikayətlər, anemiya və çəki itkisi baş verə bilər.
Müalicə mebendazol verilməsindən ibarətdir; böyüklər və iki yaşdan yuxarı uşaqlar üçün doza 100 mq təşkil edir (3 gün ərzində gündə iki dəfə).
Mebendazol bəzi ölkələrdə yalnız xüsusi icazəyə əsasən əldə edilə bilər.
Alternativlər: albendazol gündə bir dəfə 3 gün ərzində 400 mq (2 yaşdan kiçik uşaqlar üçün doza - 200 mq) "?>.
Albendazole və ivermektin bəzi ölkələrdə xüsusi lisenziyanın verilməsini tələb edə bilər.
Mebendazol və ya albendazol hamiləlik dövründə və ya ən azı ilk üç aylıq dövrdə istifadə edilməməlidir, baxmayaraq ki, teratogenlik müəyyən edilməmişdir, lakin onlar ana südü ilə qidalandırarkən istifadə edilə bilər. Hamiləlik dövründə ivermektinin istifadəsi ilə bağlı məhdud bir məlumat var və yalnız məcburi göstərişlərdə istifadə olunmalıdır.
Parazitoloji müalicəni tam təmin etmək üçün 3 həftədən sonra nəcis müayinəsi təkrarlanmalıdır.
Dərman terapiyası təsirli olur. Yenidən yoluxma endemik bölgələrdə çox yayılmışdır.
Profilaktikasında düzgün tualet gigiyenası, tərəvəzlərin yuyulması, həmçinin yoluxmuş şəxslərin müalicəsi əsasdır.