Perikardit

Əsaslar

• Perikardit, ofis saatları xaricində pasiyentlərdə olan sinə ağrısının ümumi səbəbidir.
• Ümumiyyətlə aşağıdakı hallarda pasiyent xəstəxanaya yerləşdirilməlidir:
  • hərarət
  • qan təqyizinin aşağı və ürək döyüntüsü dərəcəsinin yüksək olması
  • yüksək damar təzyiqi
  • böyük perikardial effuziya
  • immunosupressiya.
• Perikarditin əksər hallarda ev şəraitində idarə oluna bilər.
• Exokardioqrafiya diaqnoz və idarəetmənin planlaşdırılmasına kömək edəcəkdir.
• Birinci sıra dərman müalicəsi ümumiyyətlə QSİƏD və kolxisindən ibarətdir.
• Kəskin perikarditin tez-tez təkrarlanması mümkündür, bu halda altı ay ərzində kolxisin qəbul edilməlidir.

Etiologiya

• İnfeksiya (viruslu, bakterial və ya göbələk)
• Aktiv birləşdirici toxuma pozuntusu (romatoid artrit, SLE, sistem skleroderma)
• Bədxassəli şiş
• Ağır böyrək çatışmazlığı (uraemiya)
• Perikardial zədə
  • Post-miokard infarktı (Dressler sindromu)
    Post-perikardiotomiya
    Ürək travması
• Ürək əməliyyatından sonra
  • Angioplastika
    Kardiostimulyatorun daxil edilməsi
    Aritmiya üçün ablasiya terapiyası
• Dərman reaksiyası (müəyyən antimikrobiyal maddələr, sitotoksik dərmanlar)
  Sinə və ürək bölgəsini hədəf alan radioterapiya sekveli
  İdiopatik (ən geniş yayılmış səbəb)

Əlamətlər və simptomlar

• Sinə ağrısı kəskin perikarditin ən geniş yayılmış simptomudur.
• Ağrı kəskindir və ümumiyyətlə şüa verilmir.
• Perikardial sürtünmə erkən mərhələdə eşidilə bilər və ümumiyyətlə mövqeyə bağlıdır.
  • Sürtünmə ovuşdurma ümumiyyətlə bifazik, sistolik-diastolikdir, tənəffüsün ilkin mərhələsində tez-tez eşidilir və birlikdə yüngülcə ovuşdurmağa bənzəyir.
  • Böyük perikardial effuziya olduqda ovuşdurma olmaya bilər.
• Doldurulmuş qan damarları, artan qan damar təzyiqi
• İnfeksiya ilə əlaqəli simptomlar

Araşdırmalar

• Sinənin rentgeni
  • Adətən normal
  • Perikardial effuziya böyükdürsə, ürək silueti genişlənə bilər.
  • İnfeksiya zamanı ağciyər parenximasında dəyişiklik mümkündür.
• ECG
  • Miokardit nəticəsində meydana gələn, fasil şəkildə dəyişən ST-T dəyişiklikləri
  • Perikardial mayenin böyük yığılması varsa, aşağı gərginlik
  • Taxikardiya
• Laboratoriya sınaqları
  • 80% hallarda artan CRP
  • Perikardit miyokardit (miyoperikardit) ilə müşayiət olunarsa, troponinin (TnT, Tnl) tərkibi artır.
• Exokardioqrafiya
  • Əsas araşdırma
  • Perikardial effuziya
    • Anormal nəticə diastol zamanı maye dərinliyinin > 5 mm olması kimi müəyyənləşdirilir.
    • Orta effuziya 10-20 mm maye dərinliyi olaraq müəyyənləşdirilir
    • Böyük effuziya maye dərinliyinin > 20 mm olması kimi müəyyənləşdirilir.

Diferensial diaqnoz

• Miyokard infarktı mümkün alternativ diaqnoz olaraq nəzərə alınmalıdır.
  • Perikarditin şiddətli ağrısı miyokard infarktına bənzəyə bilər.
  • Bununla birlikdə EKQ dəyişiklikləri klinik əlamətlərə nisbətən daha geniş yayılmış və qeyri-mütənasibdir.
    • ST dəyişikliklərinə bir sıra məsələlərdə rast gəlinir.
    • T dalğa dəyişiklikləri geniş yayılmışdır.
  • Perikarditli pasiyent, adətən, infeksiyanın ümumiləşdirilmiş simptomlarını özündə daşıyır. 

Müalicə

Kəskin perikardit

• Yüngül simptomları olan pasiyentə ilkin tibbi yardımda nəzarət edilə bilər
• Yüksək risk altında olan pasiyentləre xəstəxanada müalicə olunur
  • Yüksək dərəcəli hərarət
  • Yüksək boyun təzyiqi
  • Böyük perikardial efüzyon
  • Hipotenziya
  • İmmunosupressiya
  • Antikoaqulyasiya müalicəsi

Dərmanlar

1. QSİƏD
   • Adətən üstünlük verilən dərmandır
   • Dərman seçimləri:
     • aspirin 500–1 000 mq gündə üç dəfə
     • ibuprofen 600 mq gündə üç dəfə
     • indometasin 50 mq gündə iki dəfə"?>
   • 7-14 gün ərzində simptomlar davam edərkən, simptomlar imkan verdikcə, tədricən dozanı vurun
2. Kolxisin"?> 0.5 mq gündə iki dəfə
   • Iböyrək çatışmazlığında (GFR 30–60; kalkulyator), kolxisin dozası gündə bir dəfə 0,5 mq təşkil edir.
   • İlk perikarditdən sonra müalicə müddəti 3 aydır.
   • Kolxisin şəfqətli istifadə üçün xüsusi icazə tələb edə bilər.
3. Prednison 0.2–0.5 mq/kq
   • Xüsusilə daha yüksək dozalarda təkrarlanan perikarditin qarşısını aldığı üçün bundan qaçınılmalıdır.
   • Simptomlar sürətlə yaxşılaşır "?>
   • Pasiyentin sistematik iltihablı vəziyyəti  mpvcuddursa (məsələn SLE) və ya pasiyent hamilədirsə, xəstələr üçün dərman ədalətli seçimdir.
   • Simptomlar sürətlə yaxşılaşır
   • Qlükokortikoidlərlə uzunmüddətli müalicədə qan şəkərinin səviyyəsinə nəzarət edilməli və osteoporozun qarşısının alınması prosesi həyata keçirilməlidir.
   • Uzunmüddətli dərmanların azaldılması çox yavaş aparılmalıdır.

Təkrarlanan perikardit

• 2-4 həftə ərzində bir QSİƏD, simptomlar imkan verdikcə tədricən dozanı azaltmaqla davam edin.
• Kolxisin "?> 6 ay ərzində gündə iki dəfə 0,5 mq, simptomlar imkan verdikcə dozanı tədricən azaldın
• Prednizon 0.2-0.5 mq / kq
  • Təkrarlanma riskini artırır
  • Prednizon dozasının vurulması çox vaxt problemlidir
  • QSİƏD+ kolxisinin birləşməsi təsirsiz olduqda, qlükokortikoidlər əsaslandırılmış hesab edilə bilər; dozanı tədricən azaldaraq davam etməklə 2-4 həftə ərzində prednizon.

Proqnoz

• Simptomlar əksər hallarda yüngül olur və proqnoz yaxşıdır (virus infeksiyası).
• Bakterial (irinli) perikardit həyat üçün təhlükəlidir.
• Ürək tamponadası dərhal nəzarət tələb edir.
• Təkrarlanan perikardit bəzi hallarda daralmanın artmasına səbəb ola bilər.

Əlaqəli mənbələr

Imazio M, Adler Y. Management of pericardial effusion. Eur Heart J 2013;34(16):1186-97. Lilly LS. Treatment of acute and recurrent idiopathic pericarditis. Circulation 2013;127(16):1723-6. Adler Y, Charron P, Imazio M et al. 2015 ESC Guidelines for the diagnosis and management of pericardial diseases: The Task Force for the Diagnosis and Management of Pericardial Diseases of the European Society of Cardiology (ESC)Endorsed by: The European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). Eur Heart J 2015;36(42):2921-64.