Əsas səhifə

Çap

Əks əlaqə

İnfo
İmmunosuppressiyalı və xərçəng pasiyentlərində infeksiyalar

Mündəricat

İmmunosuppressiyalı və xərçəng pasiyentlərində infeksiyalar

EBM Klinik protokolları
19.09.2018 • Sonuncu dəyişiklik 03.02.2017
JuhaH.Salonen

Əsas məqamlar

  • Qanda neytrofil leykositlərin sayı immun sistemi zəifləmiş febril pasiyentdə ləngidilmədən müəyyən olunur. 
  • Neytrofil leykositlərin sayı xəstəxanaya qəbul qərarı baxımından qan zərdabında CRZ miqdarı ilə müqayisədə daha çox vacibdir. 
  • Splenektomiya olunmuş pasiyentlərə pnevmokk, meninqokokk, Haemophilus influenzae və qrip vaksinləri tövsiyə olunur. 

İmmunosuppressiyaya səbəb olan xəstəliklər və dərmanlar  

  • Bədxassəli hematoloji xəstəliklər 
  • İİV (HIV) infeksiyası 
  • Anadangəlmə immun çatışmazlıqları (hipoqammaqlobulinemiya, faqositozun pozulması, hüceyrə immunitetinin pozuntuları)
  • Orqan və kök hüceyrə transplantasiyaları
  • Vaxtından qabaq doğulma (körpələr) 
  • Sitotoksik dərmanlar (revmatoid artrit üçün yazılan azatioprin və metotreksat daxil olmaqla)
  • Siklosporin, mikofenolat, takrolimus
  • Qlükokortikoidlər ( >10 mq prednizona ekvivalent olan gündəlik dozalar)
  • Bioloji dərman preparatları (TNF-alfa inhibitorları və digər sitokinlər, rituksimab, abatasept)
  • Antilimfosit qlobulini

Onkoloji pasiyentlərdə infeksiyanın səbəbləri 

  • Neytropeniya (sitotoksik kimyəvi terapiyadan sonra)
    • Qram-mənfi çöplər (enterobakteriyalar, pseudomonas)
    • Staphylococcus aureus
    • Staphylococcus epidermidis (mərkəzi venoz kateter) 
    • "Viridans" streptokokkları (mukozit)
    • Enterokokklar (perianal infeksiyalar) 
    • Göbələklər (Kandida növləri)
    • Aspergilla göbələkləri (xüsusilə ağır və uzanmış, yəni bir neçə həftə ərzində davam edən neytropeniya zamanı) 
  • Humoral immunitetin pozulması (mieloma, xroniki limfositar leykemiya)
    • Kapsullu bakteriyalar (pnevmokokklar, Haemophilus influenzae, meninqokokk)
  • Splenektomiya olunmuş pasiyentlər  
    • Pneumokokklar, Haemophilus influenzae, meninqokokk 
  • Hüceyrə immunitetinin pozulması (İİV infeksiyası, limfomalar, orqan transplantasiyaları, bioloji dərmanlar)
    • Mikobakteriyalar (vərəm reaktivasiyası, atipik mikobakteriyalar)
    • Listeriya
    • Salmonella
    • Herpes virusları (Herpes simplex, Varicella zoster, sitomeqalovirus)
    • Toksoplazma
    • Pneumocystis jirovecii
    • Kriptokokk
    • Kandida göbələkləri
    • Aspergilla göbələkləri 

İmmunosuppressiyalı pasiyentdə qızdırma 

  • Qızdırmalı pasiyentdə (yarım saat intervalla iki dəfə ölçüldükdə temperatur > 38°C və ya bir ölçülmədə > 38,5°C) qanda qranulositlərin sayı dərhal müəyyənləşdirilir.  
    • Əgər neytrofillərin sayı 1 × 109/l-dən çoxdursa pasiyent adətən qızdırmalı bir pasiyent kimi müalicə olunur.  
    • Əgər neytropfillərin sayı 1 × 109/l-dən azdırsa septik infeksiya barədə şübhələnilməli və pasiyent xəstəxanaya qəbul olunmalıdır. 
    • Xəstəliyin gedişatı çox zaman şiddətli olur və proqnozlaşdırmaq çətin olduğu üçün qanın sterilliyə yoxlanması (əkilməsi) üçün müvafiq nümunələr götürüldükdən dərhal sonra həmişə ağır immun çatışmazlığı olan pasiyentlərdə empirik geniş spektrli antibiotik terapiyası başlanılmalıdır "?>. Qan əkilməsi və antibiotiklərə həssaslıqla bağlı analiz cavabları alındıqdan sonra antibiotik terapiyası müvafiq olaraq dəyişdirilə bilər.  
    • Neytropeniyalı pasiyent üçün empirik ilkin antibiotik vasitə ya piperasillin-tazobaktam, ya da üçüncü nəsil sefalosporin ilə aminoqlikozidin kombinasiyasıdır.  
      •  Böyrək çatışmazlığı olan və ya böyrək çatışmazlığına meylli edən faktorlara malik olan (məsələn, platin əsaslı sitotoksik kimyəvi terapiya) pasiyentlərdə aminoqlikozidlərin istifadə etmək tövsiyə olunmur.
    • Neytropeniyalı pasiyent üçün antibiotik terapiyasının minimum davam müddəti 7 gündür və pasiyent ən azı 4 gün müddətinə afebril olmayana qədər dərman terapiyası dayandırılmamalıdır. 
  • Qanda neytrofillərin mütləq sayı xəstəxanaya qəbul edilmə qərarı üçün zərdabda CRZ miqdarı ilə müqayisədə daha vacibdir. 
  • Zərdabda CRZ miqdarı adətən bakterial infeksiyada yüksəkdir. Lakin infeksiyanın ən başlanğıc dövründə normaya yaxın ola bilər. 
    • Əgər qızdırma ən azından 12 saat ərzində davam edibsə zərdabda CRZ miqdarının normal olması ciddi bakterial infeksiyanı demək olar ki, istisna edir. 
  •  Ağır neytropeniya zamanı yerli iltihabi reaksiya və görüntüləmə müayinələrinin nəticələri çox zaman kasad olduğu üçün yüksək qızdırma neytropeniyalı pasiyentdə infeksiyanın yeganə müəyyən bir əlamətidir.   

Ağır neytropeniyası olmayan xərçəngli pasiyentlərdə infeksiyalar 

  • Neytrofil sayı 1,0 × 109/l-dən çoxdur.
  • İnfeksiyalar çox zaman şişlər, invaziv prosedurlar və şiş nekrozları səbəbindən yaranan obstruksiya, anatomik hüdudların pozulması ilə əlaqəlidir.  
  • Törədicilər adi virulent bakteriyalardır.   
  • Uzun müddətli hospitalizasiya pasiyenti xüsusilə bağırsaq bakteriyaları səbəbindən yaranan kolonizasiyaya və buna görə də ağır infeksiyalara məruz qoyur.  
  • Bu infeksiyalar digər immunosuppressiyalı stasionar pasiyentlərdəki infeksiyalar kimi müalicə olunmalıdır.   
  • Yerli radiasiya həzm traktının selikli qişasını zədələməklə infeksiya riskini artıra bilər.   

Neytropeniyalı və ya kök hüceyrə transplantasiyası almış pasiyentlərdə bakterial və göbələk infeksiyaların qarşısının alınması   

Splenektomiya olunmuş pasiyentlərdə infeksiyaların qarşısının alınması və müalicəsi  

 Su çiçəyi və herpes zoster (qurşaqlayıcı dəmrov) 

Sitomeqalovirus (SMV)

Qrip və digər respirator virus infeksiyaları

Vərəm

Pneumocystis jirovecii

Göbələk infeksiyaları 

 

Müvafiq resurslar

Pappas PG, Kauffman CA, Andes DR et al. Executive Summary: Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis: 2016 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 2016;62(4):409-17. Freifeld AG, Bow EJ, Sepkowitz KA et al. Clinical practice guideline for the use of antimicrobial agents in neutropenic patients with cancer: 2010 update by the infectious diseases society of america. Clin Infect Dis 2011;52(4):e56-93. Davies JM, Lewis MP, Wimperis J et al. Review of guidelines for the prevention and treatment of infection in patients with an absent or dysfunctional spleen: prepared on behalf of the British Committee for Standards in Haematology by a working party of the Haemato-Oncology task force. Br J Haematol 2011;155(3):308-17. Walsh TJ, Anaissie EJ, Denning DW et al. Treatment of aspergillosis: clinical practice guidelines of the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 2008;46(3):327-60. Cornely OA, Maertens J, Winston DJ et al. Posaconazole vs. fluconazole or itraconazole prophylaxis in patients with neutropenia. N Engl J Med 2007;356(4):348-59. Hughes WT, Armstrong D, Bodey GP et al. 2002 guidelines for the use of antimicrobial agents in neutropenic patients with cancer. Clin Infect Dis 2002;34(6):730-51. Herbrecht R, Denning DW, Patterson TF et al. Voriconazole versus amphotericin B for primary therapy of invasive aspergillosis. N Engl J Med 2002;347(6):408-15. Davies JM, Barnes R, Milligan D et al. Update of guidelines for the prevention and treatment of infection in patients with an absent or dysfunctional spleen. Clin Med (Lond) 2002;2(5):440-3. Dykewicz CA, Centers for Disease Control and Prevention (U.S.)., Infectious Diseases Society of America. et al. Summary of the Guidelines for Preventing Opportunistic Infections among Hematopoietic Stem Cell Transplant Recipients. Clin Infect Dis 2001;33(2):139-44. Meunier F, Paesmans M, Autier P. Value of antifungal prophylaxis with antifungal drugs against oropharyngeal candidiasis in cancer patients. Eur J Cancer B Oral Oncol 1994 May;30B(3):196-9. Dykewicz CA, Centers for Disease Control and Prevention (U.S.), Infectious Diseases Society of America, American Society of Blood and Marrow Transplantation. Summary of the guidelines for preventing opportunistic infections among hematopoietic stem cell transplant recipients. Clin Infect Dis 2001 Jul 15;33(2):139-44. Deaney NB, Tate H. A meta-analysis of clinical studies of imipenem-cilastatin for empirically treating febrile neutropenic patients. J Antimicrob Chemother 1996 May;37(5):975-86. Cornely OA, Maertens J, Winston DJ et al. Posaconazole vs. fluconazole or itraconazole prophylaxis in patients with neutropenia. N Engl J Med 2007 Jan 25;356(4):348-59. CDC guidelines for preventing opportunistic infections among hematopoietic stem cell transplant recipients: recommendations of CDC, the Infectious Disease Society of America, and American society of Blood and Marrow Transplantation. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2000;49:1-125. Hughes WT, Armstrong D, Bodey GP, Bow EJ, Brown AE, Calandra T, Feld R, Pizzo PA, Rolston KV, Shenep JL, Young LS. 2002 guidelines for the use of antimicrobial agents in neutropenic patients with cancer. Clin Infect Dis 2002 Mar 15;34(6):730-51. Herbrecht R, Denning DW, Patterson TF et al; Invasive Fungal Infections Group of the European Organisation for Research and Treatment of Cancer and the Global Aspergillus Study Group. Voriconazole versus amphotericin B for primary therapy of invasive aspergillosis. N Engl J Med 2002 Aug 8;347(6):408-15. Davies JM, Barnes R, Milligan D, British Committee for Standards in Haematology. Working Party of the Haematology/Oncology Task Force. Update of guidelines for the prevention and treatment of infection in patients with an absent or dysfunctional spleen. Clin Med 2002 Sep-Oct;2(5):440-3. Pappas PG, Kauffman CA, Andes D et al; Infectious Diseases Society of America. Clinical practice guidelines for the management of candidiasis: 2009 update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 2009 Mar 1;48(5):503-35. Davies JM, Lewis MP, Wimperis J et al. Review of guidelines for the prevention and treatment of infection in patients with an absent or dysfunctional spleen: prepared on behalf of the British Committee for Standards in Haematology by a working party of the Haemato-Oncology task force. Br J Haematol 2011;155(3):308-17. "?>