Xeylit

 Anqulyar xeylit

• Belə hallar əksər hallarda dişlərin tamamilə və ya qismən olmaması, diş protezi daşınılması və dərin dişləm olması səbəbindən yaranır, çünki, belə hallar ağız küncündə daha dərin qırışların əmələ gəlməsinə  səbəb olur. Ağız seliyinin dərinin qırışmış hissələrində toplanması göbələk və bakteriya infeksiyaların əmələ gəlməsi üçün ideal şərait yardadır.
• Demək olar ki, 20 % hallarda Candida albicans, 60% hallarda C.albicans və Staphylococcus aureus birlikdə, yerdə qalan 20% hallarda isə S.aureus təkcə törədici olaraq iştirak edir. 
• Dəmir və vitamin B çatışmazlığı xeylit yaranmasına meyillilik yaradır. Xüsusən, ahıllarda və vegetarianlarda qanın əsas elementlərininin analizindən əlavə, vitamin B12, folatların və transferrin reseptor konsentrasiyaları tədqiq edilməlidir.
• Digər meyillilik yaradan faktorlara immun çatışmazlığı və bığı olan şəxslərdə ağız suyunun toplanması aiddir.

Müalicəsi

• Meyillilik yardan amillərin aradan qaldırılması (dişləm pozğunluğunun aradan qaldırılması, dəmir və vitamin B12 çatışmazlığının profilaktikası).
• Tərkibində hidrokortizon (hydrocortisone), natamisin (natamycin) və neomisin (neomycin) sulfat və ya hidrokortizon və xlorheksidin kombinasiyası olan məlhəmin təyini, yaxud da xlorheksidin gelinin tətbiqi.

Uşaqların anqulyar xeyliti 

• Əsasən atopik dermatitlər və çox nadir hallarda isə göbələk infeksiyaları səbəb olur (şəkil).
• Əgər uşaq allergiyaya meyillidirsə və təkrari olaraq qida allergenləri ilə təmasda olduqda (məs. tərəvəz və meyvə qəbulu) xeylitlər uşağın dərisində uzun müddət qala bilərlər. Belə hallarda bir- iki həftə şirin qidaların verilməsindən imtina etmək məsləhətdir.

Xeylitlərin digər formaları

• Aktinik (günəş) xeylit aşağı dodağın xərçənginin baş verməsi riskini artıran bir dəri dəyişkənliyidir. Bu maye azot krioterapisi və ya lazer vasitəsi ilə müalicə edilə bilər.
• Kron xəstəliyi eksfoliativ xeyliti yaradan qranulomatozla və HİV infeksiyası ilə əlaqələndirilə bilər.
• Retinoidlər isə dodaqları qurutduğundan, xeylitə meyillilik yarada bilər.
• Perioral dermatitə də baxın.