Qulaqcıq titrəməsinin müalicəsi

Əsas məqamlar

• Qulaqcıqların səyirməsindən sonra, qulaqcıq titrəməsi ürək aritmiyasının ən geniş  yayılmış və ən mühüm növüdur.
• Tipik qulaqcıq titrəməsinin müntəzəm mişarabənzər titrəmə dalğaları (F dalğaları) EKQ-də II, III, və aVF  aparmalarda müşahidə edilə bilər (şəkil). Qulaqcıqların vurma sürəti dəqiqədə 240-350 vurğuya çatır.
• Anti-aritmik dərmanlarının effektli olmadığı sübut olunub. Bəzi hallarda hətta təhlükəli ola bilər. Buna görə də kateter ablasiya tipik qulaqcıq titrəməsinin profilaktik müalicəsində anti-arikmik dərmanları əvəz edib.
• Flekainid qulaqcıq səyirməsinin müalicəsində  geniş istifadə edilir. Lakin proaritmiya (1:1 keçiricilik) riskinə görə qulaqcıq titrəməsində istifadə edilməməlidir. 

Patogen mexanizm

• Qulaqcıq səyirməsi kimi qulaqcıq titrəməsinə də anormal ürək ritmi səbəb olur. Lakin qulaqcıq fibrilyasiyasından fərqli olaraq nizamlı olur. (EKQ-də titrəmə dalğaları).
• Tipik qulaqcıq titrəməsində eletrik impulsları sağ qulaqcıqda böyük həlqə (makro-reentrant (düyünlü) həlqə) ətrafında hərəkət edir.
  • Aritmiyanın səbəbləri və ablativ terapiyanın nəzərdən keçirilməsinə gəlincə həlledici struktur üçtaylı qapaq və aşağı boş vena arasında yerləşən kavo-trikuspidal boğazdır (istmusdur)
• Tipik qulaqcıq titrəməsi sağ və ya sol qulaqcığın başqa bir yerindən qaynaqlanan makro-reentrant (düyünlü) taxikardiyanın göstəricisidir. Bu halda EKQ qeydində görüntü və qulaqcıq dalğalarının dərəcəsi aritmik həlqənin yeri və ölçüsündən asılı olaraq dəyişəcək.
  • Belə aritmiyalar məsələn qulaqcıqda keçirilən ürək əməliyyatında (qulaqcıq çapığı makro-reentrant taxikardiya) və qulaqcıq səyirməsi üçün həyata keçirilən kateter ablasiyadan sonra baş verə bilər.
• Belə aritmiyalar məsələn qulaqcıqda keçirilən ürək əməliyyatında (”qulaqcıq çapığı makro-reentrant taxikardiya”) və qulaqcıq səyirməsi üçün həyata keçirilən kateter ablasiyadan sonra baş verə bilər. Qulaqcıq çapığı makro-reentrant taxikardiyada EKQ qeydində görüntü və qulaqcıq dalğalarının dərəcəsi çapığın yeri və ölçüsündən asılı olaraq dəyişəcək. "?>

Təcili tibbi yardım

• Mədəciyin vurma sürətini azaltmaq üçün istifadə edilən dərmanlar qulaqcıq səyirməsində istidafə edilənlərlə eynidir. Yəni beta-blokatorlar, kalsium kanal blokatorları (verapamil, diltiazem) və diqoksin (bax ).Diqoksin qulacıq titrəməsini qulaqcıq səyirməsinə çevirə bilər. Bu isə dözülməsi daha asandır. 
• Əgər  transezofaqeal elektrod və ya daimi peysmeyker vasitəsilə qulaqcıq stimulyasiyası ilə kardioversiyaya cəhd etmək mümkün deyilsə, sinus ritminin bərpası üçün standart müalicə ikifazalı defibrilyatordan istifadə edərək elektrik kardioversiyadır (ilkin olaraq enerji səviyyəsi 50 C). 
• .Xəstəxana mühitində ibutilidlə farmakoloji kardioversiyaya cəhd edilə bilər.
• • Bu qulaqcıq səyirməsindən çox qulaqcıq titrəməsində daha effektlidir və əgər qulaqcıq titrəməsinin müddəti 30 gündən azdırsa, bu, halların 60 faizində sinus ritmini 1 saatdan da az bir vaxtda bərpa edəcək. 
  •  Proaritmiyanın (torsades de pointes) baş verməsinin qarşısını almaq üçün dərmanın verilməsindən öncə əmin olmaq lazımdır ki, xəstənin kalium zərdabı 4.0 mmol/l-dan çoxdur və QT intervalı uzanmayıb. 
  •  Sinus ritminin bərpasından dərhal sonra dərmanın verilməsi dayandırılır.
• Kardioversiya ilə əlaqədar antikoaqulyasiya qulaqcıq səyirməsindəki kimi eyni prinsiplərə uyğun şəkildə həyata keçirilir.
• IC sinfi anti-aritmik dərmanların (flekainid, propafenon)  istifadəsi zəif təsiri və proaritmiya (hər bir qulaqcıq impulsunun mədəciklərə ötürüldüyü 1:1 keçiricilik). riskinə görə qulaqcıq titrəməsində kardioversiya üçün məsləhət görülmür.
• Vernakalant qulaqcıq titrəməsi üçün effektli deyil.

Profilaktik müalicə

• Qulaqcıq titrəməsində anti-aritmik dərmanların təsiri zəif olur və onların istifadəsi mənfi təsirlərə malikdir. 
• Mədəciyin vurma tezliyinin optimallaşdırılması çətindir. Çünki qulaqcıq titrəməsində ürəyin vurma tezliyi  adətən AV keçiricilikdəki dəyişmələr səbəbilə kəskin dəyişmələrə məruz qalır. Məsələn, 2:1 keçiricilik 3:1 keçiriciliyə və ya əksinə dəyişə bilər. 
• Beləliklə, tipik qulaqcıq titrəməsinin qarşısını almaq üçün standart terapiyaya, titrəməyə səbəb olan aritmik həlqəni birdəfəlik yox etmək üçün xüsusi kateter vasitəsilə radiotezlikli elektrik enerjisinin ürəyə yönləndiyi kateter ablasiya aiddir. 
  • Kateter ablasiya demək olar ki, bütün tipik qulaqcıq titrəməsi hallarında işə yarıyır. Prosedurdan sonra aritmiya nadir hallarda  yenidən baş verir (< 10%).
  • Yaşlılarda ürək qüsurları və xroniki qulaqcıq titrəməsi üçün kateter ablasiya məsləhət görülmür.
  • Anti-aritmik dərmanların (məs., flekainid və ya amiodaron) qulaqcıq səyirməsini qulaqcıq titrəməsinə çevirdiyi hallarda istmus ablasiyası da adətən işə yarayır.
• Əgər xəstədə həm qulaqcıq səyirməsi, həm də qulaqcıq titrəməsi varsa, ablasiya terapiyasının zəruriliyi cədvəlin yardımı ilə qiymətləndirilə bilər.
• Ablasiya terapiyasını həyata keçirmək qulaqcıq çapıq taxikardiyası və digər qulaqcığın atipik titrəməsi hallarında çətindir. Bununla belə yeni xəritələmə metodu ilə müalicənin nəticəsi  bu hallarda belə qulaqcıq titrəməsinin dərman müalicəsinə zəif cavab verdiyi xəstələrin kateter ablasiya qiymətləndirməsi üçün təyinatına zəmanət verəcək qədər əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşıb. 

Antikoaqulant terapiya

• Baxmayaraq ki, qulaqcıq titrəməsində tromboembolik fəsadların yaranması riski qulaqcıq səyirməsindəkindən nisbətən azdır, bununla belə antikoaqulant terapiyasında qulaqcıq səyirməsi üçün nəzərdə tutulan protokollar izlənilməlidir.(bax ).

Mənbələr

• Klinik protokollar
• Ədəbiyyat