Hamiləliyin gec dövrlərində qanaxma

Əsas məqamlar

• Qanaxması olan hamilə qadında ginekoloji müayinə aparmayın.
• Bütün hallarda hamiləliyin gec dövrlərində vaginal qanaxması olan qadın dərhal doğum evinə göndərilməlidir. Gərəkli olduqda, müvafiq mütəxəssislərin konsultasiyasını alın.

Qanaxmanın ən çox rast gəlinən səbəbləri

• Doğuşun başlanması, uşaqlıq boynunun yığılmaları və açılması ilə əlaqədar qanaxma.
• Yaxınlarda keçirilmiş ginekoloji müayinə ilə əlaqədar qanaxma
• Cinsi əlaqədən sonra qanaxma
• Uşaqlıq boynu polipi ilə əlaqədar qanaxma
• Travma nəticəsində qanaxma (bax Ciftin vaxtından əvvəl qopması)
• Vaginit nəticəsində selikli qişaların qanaması
• Cift gəlişi
• Ciftin vaxtından əvvəl qopması.

Müayinələr

• Detallı anamnezin toplanması önəmlidir. Bimanual müayinədən çəkinin; gərəklidirsə, sadəcə güzgü ilə müayinə aparın.
• Dölün durumunu kontrol edin: Doppler və ya ultrasəs müayinəsi ilə ürək vurğularının mövcudluğundan əmin olun.
• Qanaxma güclüdürsə, venadaxili kanyula yerləşdirin və dərhal pasiyenti təcili yardım maşını ilə, həkim müşayiəti ilə stasionara göndərin.

Cift gəlişi

• Zəmin yaradan amillərə daha əvvəl uşaqlıq üzərində keçirilmiş prosedurlar, məs., küretaj və keysəriyyə əməliyyatı aiddir.
• Cift gəlişi aşağıdakı variantlar üzrə ola bilər
  • tam (uşaqlıq boynunun daxili əsnəyi tam obstruksiya edilmişdir),
  • natamam (daxili əsnək yalnız qismən obstruksiya edilmişdir) və ya
  • marginal (kənari) (cift daxili əsnəyə çatır).
• Qanaxma adətən aşkar təhrik edən amil olmadan başlayır.
• Axan qan al qırmızıdır və ana adətən ağrı hiss eləmir.
• Doğum evində diaqnoz ultrasəs müayinəsi ilə təsdiqlənir və müalicə qərarları ana və dölün durumu, itirilən qanın miqdarı və gestasiya həftələrinin sayına əsaslanır.
• Qanaxma xüsusilə güclü deyilsə, və həm ananın, həm də dölün vəziyyətləri yaxşıdırsa, xüsusən də, hamiləliyin sonu hələ yaxın olmadıqda, çox zaman sadəcə dinamik müşahidə aparılması haqda qərar verilir.
• Qanaxma güclü olduqda və kontrol edilə bilmədikdə, keysəriyyə kəsiyi göstəriş sayılır (natamam və ya tam cift gəlişi).

Ciftin vaxtından əvvəl qopması (abruptio placentae)

• Zəmin yaradan amillərə aiddir:
  • qarın nahiyəsinin travması
  • uşaqlığın həcminin qəfil kiçilməsi (məsələn, döl qişalarının cırılması ilə əlaqədar)
  • anada preeklampsiya və şəkərli diabet.
• Risk alkoqol və narkotik vasitələrdən sui istifadə, siqaret çəkmə nəticəsində də, həmçinin əvvəlki anamnezində cift gəlişi və ya ciftin vaxtından əvvəl qopması olan pasiyentlərdə artır.
• Simptomlar qopmanın miqyası və ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq dəyişir.
• Ən çox rast gəlinən əlamət və simptomlara ağrı, uşaqlığın tonusunun artması və ağrılılığı aiddir.
• Hətta müraciət zamanı anada şok simptomları müşahidə edildiyində, qanaxma kifayət qədər yüngül dərəcəli saxlanıla bilər (massiv retroplasental qanaxma).
• Dölün EKQ müayinəsində hipoksiya əlamətləri görünəcək.
• Klinik diaqnoz aparıcı önəm kəsb edir və ultrasəs müayinəsi adətən tələb edilmir.
• Doğum evində aparılan müalicə adətən təxirə salınmadan, yaxud təcili qaydada icra edilən keysəriyyə əməliyyatından, həmçinin anada hemorragik şokun müalicəsindən ibarət olur.