Alkoqol abstinensiyasının müalicəsi

Əsas məqamlar.

• Pasiyentin  alkoqolsuz fəaliyyəti üçün fiziki uyğunlaşmasına  yardım edilir və  alkoqol abstinensiyası ilə əlaqəli olan qıcolmaların, ürək aritmiyası və  ağ isitmənin qarşısı alınır.  
• .Pasiyentin həddən çox alkoqol istifadə probleminin həllində davam etməsi üçün motivasiyası  məqsədilə sakit  mühakiməsiz mühitlə təmin olunur.
•  Tiamin çatışmazlığı ilə əlaqədar beynin geridönməz zədələnməsinin (Vernike ensefalopatiyası) qarşısı alınır. 

Patologiya 

•  Alkoqol abstinensiyasının klinik əhəmiyyətli simptomların təzahür edə bilməsi üçün ən  azı  bir neçə gün öncədən azı  gündə 80 q təmiz alkoqol qəbul olunmalıdır .
•  Ağır abstinensiya  simptomları  bir və ya bir neçə həftə ərzində 180 q /gün miqdardan  çox alkoqol  qəbul  olunmasını göstərir. Simptomlar 1-6 gün ərzində  təzahür edir (əsasən 3–4 gün içində).

Dərman müalicəsi  

•  Farmakoloji müalicə nəzərdə tutularsa, CIWA-Ar (alkoqol abstinensiyasının qiymətləndirilməsi üçün)  qiymətləndirmə şkalası istifadə edilməlidir. 
•  250 mq tiamin  əzələdaxili (125 mq hər sağrıya ) 3 gün ərzində ardıcıl olaraq bütün pasiyentlərə . Vitaminin oral təyinindən sonra absorbsiyası naməlumdur. 
• Yüngül abstinensiya simptomları   (CIWA-Ar şkalasına görə bal 20-dən aşağı "?> ) adətən sedativ preparatın istifadəsinə zərurət doğurmur. Bal 10–19, olarsa,müalicə klinik mülahizədən sonra başlanıla bilər.  Məsələn müalicəyə əməl olunmanı təmin etmək üçün  
• Diazepam ağır abstinensiya hallarında effektlidir.  CIWA-Ar  balı ≥ 20 olarsa ( tremor, tərləmə və həyəcanla bağlı 3 halda ≥ 12 ), diazepam yükləməsi göstərişdir. 
• Yaşlı və qaraciyər xəstəlikləri olan pasiyentlərdə müalicəyə cavab reaksiyasına müvafiq adətən,  gündə 3 dəfə 60 mq-dan çox olmayaraq,  qısa təsir müddətli oksazepam nəzərdə tutulmalıdır.  
• Karbamazepin anamnezində alkoqol abstinensiyası ilə əlaqədar qıcolmalar olan pasiyentlərdə istifadə edilə bilər.  Digər qruplarda təsirinin təzahürü zəifdir. 
• Dehidratasiya və duz çatışmazlığı yüngül abstinensiya simptomları zamanı,  peroral olaraq idman içkiləri və az yağlılığa malik süd ilə aradan qaldırıla bilər.  Ağır hallarda kalium və maqnezium tərkibli infuziya  mütləqdir.  : Qeyd:Erkən mərhələlərdə qlükoza məhlulu istifadə etməyin.
•  250 mq tiamin əzələdaxili  (125 mq hər sağrıya )  3 gün ərzində ardıcıl olaraq bütün pasiyentlərə .  Vitaminin oral təyinindən sonra absorbsiyası naməlumdur."?> Yüngül abstinensiya simptomları ( CIWA-Ar şkalasına görə bal 20-dən aşağı olduqda ) adətən sedativ preparat istifadəsinə ehtiyac olmur. Əgər bal  10–19 olarsa müalicəyə klinik müayinələrdən sonra başlanıla bilər."?>
•   Abstinensiya simptomları üçün dərmanlar reseptlə nəzarət olmadan evdə istifadə üçün təyin olunmur,  belə ki, narkotik maddələr və onlardan həddən artıq istifadənin qarışıq tipli sxemlərinə çox rast gəlinir. 
•  Yüngül abstinensiya simptomları zamanı dehidratasiya və duz çatışmazlığı idman içkiləri və az yağlılıqa malik südlə korreksiya olunur. Ağır hallarda maqnezium və kalium tərkibli infuziya təyini  mütləqdir. Qeyd: Erkən mərhələlərdə qlükoza məhlulu təyin etməyin."?>
•  Dərman yalnız pasiyentin şəxsiyyəti məlum olduqda və terapiya şöbəsi ilə müalicə baxımından əlaqəsi pasiyentlərə təyin edilə bilər. Şəxsiyyəti naməlum pasiyentlərə  və  yaxud ərazidə nadir hallarda görünən şəxsə   dərman təyin etməyin.   Pasiyentə  bir günlük müalicə üçün tələb olunan dozada dərman vermək olar, məsələn, xlordiazepoksid 25–50(–75) mq.
  • Dərman bir neçə gün müddətində azaldıla bilər. Dərman qəbulun edərkən 1-3 gün müddət ərzində pasiyentin sağlamdüşüncəli olması gözlənilir.
  •  Müalicəyə cavab reaksiyası zəif olarsa  və alkoqol qəbulu davam etdirilərsə,  xəstə alkoqoldan imtina üçün stasionar müalicəyə yönləndirilməlidir. 
• Diazepam ağır abstinensiya simptomlarında effektlidir.  CIWA-Ar balı  ≥ 20 olduqda  (≥  tremor, tərləmə və həyəcana aid  3 halda 12 ), diazepam  yükləməsi göstərişdir."?>

Diazepam  yüklənməsi 

Əsas qaydalar 

•  Pasientə 12 saatdan az bir müddətdə diazepamın yükləyici dozası təyin edilir.  Dərman və onun aktiv metabolitlərinin xaric olunmasına bir neçə gün vaxt sərf olunur.
•  Müalicə ixtisaslaşmış klinikalarda həyata keçirilir. 
• Dehidratasiya və elektrolit balansı pozuntuları korreksiya olunur.

Müşahidə etmək  

•  Dərmanla müalicəyə başlamazdan öncə kəllənin xəsarətləri, infeksiya, diabet və ya narkotiklərlə intoksikasiya olma ehtimalı istisna olunmalıdır. 
• Deliriy müalicə olunmazsa, həyati təhlükəli ola bilər. 

Dozalanma 

•  20 mq  diazepam  qarışığı peroral  hər 90 - 120 dəq ərzində  xəstə dinc yuxuya gedənə qədər  verilir.  Əgər tənəffüs analizatoru 0.1 % -dən çox alkoqol ölçürsə başlanğıc doza 10 mq-dır.
•  diazepam  yüklənməsi üçün tələb olunan orta ümumi doza  80–120 mq-dır (4–5 doza hər 8–10saatdan bir ).  90%-dən çox  pasiyentlərdə 180 mq-dan  aşağı doza  kifayətdir Deliriy vəziyyətində olan pasiyentdə hətta daha böyük dozalar tələb oluna bilər.   Ehtiyac olduqda,  əgər pasiyent  müqavimət göstərərsə  və ya da,  xüsusilə, hallüsinasiyaları olarsa,  diazepamın sedativ təsiri  peroral 5 mq haloperidol  verilməklə  gücləndirilə bilər. 
• Ən çox rast gəlinən səhv diazepamın çox ləng yeridilməsidir. 

 Yardım 

• Pasiyent palatada  yükləyici doza ilə müalicəyə başladıqdan sonra 2 gün ərzində nəzarətdə olmalıdır.   Diazepamın başlanğıc dozası bir neçə növbəti gecə ərzində yuxunu təmin etməyə kifayətdir. Pasiyent yuxu pozğunluğundan əziyyət çəkərsə,ilk  5–10 gecə  20 mq  temazepam  təyin edilə bilər.
•  Palatanı (xəstəxananı) tərk edərkən pasiyentə   (yazılı formada olması daha arzuolunandır. ) dərmanın növbəti 5 gün ərzində  nəqliyyat vasitələrinin idarə etmə qabiliyyətinə  mənfi təsir edə biləcəyi  barədə  xəbərdarlıq bildirilir .Bu müddət ərzində alkoqol qəbul etmək tövsiyə olunmur. 
•  Antipsixotik preparatların yüksək dozada istifadəsi tövsiyə olunmur, belə ki, alkoqol abstinensiyası onlar qıcolmaya hazırlıq həddini azaldır və   hipotenziyaya səbəb ola bilər. 
• Pasiyent 1-3 həftə ərzində sonrakı yardımın qiymətləndirilməsi  və  təyin olunması və üçün   müvafiq yardım məntəqəsinə yönləndirilir; Bu məsələn, peşə sağlamlığı xidmətlərində,  tibb mərkəzlərində, alkoqol asılılığının müalicəsi üçün ixtisaslaşmış klinikalarda həyata keçirilə bilər.     

müvafiq mənbələr.

• Koxreyn icmalları
• Ədəbiyyat

Nimmerrichter AA, Walter H, Gutierrez-Lobos KE, Lesch OM. Double-blind controlled trial of gamma-hydroxybutyrate and clomethiazole in the treatment of alcohol withdrawal. Alcohol Alcohol 2002 Jan-Feb;37(1):67-73.