Dyspareunia in women
EBM Klinik protokolları
02.07.2018 • Sonuncu dəyişiklik 18.09.2018
PäiviHärkki
Qadınlarda disparuniya
Ümumi müddəalar
- Disparuniyanın (cinsi əlaqə zamanı ağrı) bir çox səbəbi ola bilər və fiziki və psixoloji cinsi problemlərə yol aça bilər. Müalicə bunun səbəbinin hədəf alır.
Simptomlar
- Cinsi əlaqə vulval bölgəsində səthi ağrıya və ya vajinada və pelvik səthdə dərin ağrıya səbəb ola bilər.
- Cinsi əlaqə zamanı ağrı yaşana bilər və ya əlaqədən sonra ağrı və yanma hissi meydana gələ bilər. Ağrı, cinsi əlaqənin tamamilə qarşısını alacaq qədər güclü ola bilər.
Səbəblər
- Səthi ağrı
- Vulvodiniya
- Vulvar dərinin vəziyyəti də adətən qaşınma ilə əlaqələndirilir.
- Liken sklerozus: ağ ləkələr, cildin incəlməsi (və ya cızılma səbəbiylə dərinin qalınlaşması), yaralar
- Liken planus: çəhrayı-bənövşəyi, parlaq ləkələr
- Vulvovaginit
- Cinsi yolla keçən xəstəliklər
- Kondiloma
- Mukus membranların atrofiyası
- Epizyotomi yara
- Dərin (şiddətli) ağrı
- Endometrioz, adenomiyoz
- Vaginizm
- Pelvik orqanın iltihab xəstəliyi
- Vaginal cərrahiyyə izləri
- Cinsi zorakılıq (zorlama, təcavüz)
- İnterstisial sistit, iltihablı bağırsaq xəstəliyi
Diaqnoz
- Ağrının yerini müəyyənləşdirmək üçün xarici cinsiyyət orqanının diqqətli müayinəsi və ginekoloji müayinəyə müraciət etmək lazımdır.
- İnfeksiya şübhəsi varsa, servikal smear testi də daxil olmaqla nümunələr və laboratoriya müayinələri göstərilir.
- Cinsi zorakılıq və ginekoloji olmayan səbəblər diqqətli sıralama ilə aradan qaldırılmalıdır.
Müalicə
- Səbəbə görə
- İnfeksionlu xəstəliklər və dəri vəziyyətləri orqanizmə görə müalicə olunur. Liken sklerozus and Liken planus güclü kortikosteroid kremi ilə müalicə olunurlar.
- Vulvodiniyanın müalicəsi maya infeksiyasına qarşı profilaktik müalicədən, oral kontraseptivləri müvəqqəti olaraq dayandırmaqdan, ağrıya dözüm həddini artıran dərmanlardan və ehtiyac olduqda əməliyyatdan ibarətdir.
- Vaginizm ilə əlaqəli pelvik qatının əzələ gərginliyi fizioterapiya ilə yaxşılaşdırıla bilər.
- Vagina və vulvadakı hər hansı bir keloid yara izini aradan qaldırmaq üçün cəhd edilməlidir.
- Selikli qişaların quruması və atrofiyası oral kontraseptiv istifadəsi və ya menopauzayla əlaqələndirilir.
- Fərqli kontraseptiv (doğum kontrolu) həb sınana bilər və ya dərman qəbulu bir müddət dayandırılıb, sürüşkən kremlərdən və zəruri hallarda topikal estrogen məhsullarından da istifadə edilə bilər.
- Menopauzada topikal oestriol vaginal krem və vaginal süpozituarlar (reseptsiz məhsullar), və ya oestradiol vaginal tablet və halqalar (reseptli və ya reseptsiz). Penetrasiyanı asanlaşdırmaq üçün sürtkü yağlarından (sürüşkənləşdirici) istifadə edilə bilər.
- Bəzi prezervativlər selikli qişaları qıcıqlandıra bilər, belə hallarda fərqli metodlar tətbiq olunmalıdır. Lateks allergiyası ilk dəfə prezervativ istifadəsi ilə ortaya çıxa bilər.
- Endometrioz və ya adenomiyoz müalicə hormonal və ya cərrahi üsullardır.
- Uterusun (uşaqlıq) arxasında və ya rektovaginal hissədə dərin endometrioz lezyonları, adətən cinsi əlaqə zamanı dərin vaginal ağrılara səbəb olur; Lezyonların cərrahi yolla çıxarılması vəziyyətin yaxşılaşmasına səbəb olacaqdır.
Əlaqəli mənbələr