Çanaq dibinin mialgiyası (Syndroma pelvis spastica)

Əsas məqamlar 

• Düz bağırsaq sahəsində dərində və ya çanaq dibində ağrı ilə olan bir sindrom 
• Ağrı intermittə edici və ya davamlı ola bilər.

Ağrı tipləri 

• Ağrı paroksizmal ola və hətta pasiyenti gecə oyada bilər. Ağrı tutmasının davam müddəti bir neçə dəqiqədən bir neçə saata kimi olaraq fərqlənir. Belə epizodik ağrı həmçinin "proktalgiya fuqaks" (proctalgia fugax) adlanır.
• Digər bir ağrı tipi uzunmüddətli oturmadan sonra meydana çıxır. Daha davamlı olan bu ağrı isə koksiqodiniya adlanır. 
• Üçüncü qrup ağrı anusda davamlı nevralgiya tipli (idiopatik proktalgiya) ağrıdır. Bu ağrı heç bir patoloji tapıntıları olmayan yaşlı qadınlarda ən çox rast gəlinir. 

Etiologiya

• Anusu qaldıran əzələdə olan spazm ağrının səbəbi hesab edilir. Ağrının yeri əzələnin spastik hissəsinin lokalizasiyasını əks etdirir. 
• Bu sindrom çanaq dibi sahəsində cərrahi əməliyyatlar və ya iltihabla, endometrioz və ya kiçik çanaqda düz bağırsaq keçməzliyi ilə əlaqəli ola bilər. 
• Çox zaman psixogen faktorlar rol oynayır.  

Müayinə və müalicə

• Mümkün etioloji faktorlar qiymətləndirilir.
• İlkin səhiyyə xidmətində müayinələr:
  • ətraflı klinik müayinə (ağrının yeri, həssas nöqtələr, büzdüm sümüyünün həssaslığı və s.) 
  • ginekoloji müayinə (endometrioz)
  • çanaq dibinin EMQ müayinəsi (fizioterapevt tərəfindən aparıla bilər; ifrat əzələ gərginliyi və ya anizmus)
  • kolonoskopiya (yoğun bağırsaqda şiş və ya iltihab) 
• İxtisaslı müalicə müəssisələrində müayinələr (nadir hallarda ehtiyac var; yalnız mürəkkəb hallarda aparılır):
  • defekoqrafiya və ya maqnit defekoqrafiya (düz bağırsaq keçməzliyi; əgər ağrı defekasiya çətinlikləri və ya nəcisi saxlaya bilməməklə əlaqəlidirsə bu barədə şübhələnilməlidir)
  • əgər lazımdırsa, MRT (onurğa beyni siniri kanalında kista, şvannoma və s.).
• Çox zaman simptom üçün heç bir aydın səbəb tapılmır və simptomun xoşxsassəli təbiətli olması barədə  pasiyenti əmin etmək olar. 
• Bəzi hallarda QSİƏD preparatları və spazmolitiklər effektiv ola bilər.  
• Əgər ehtiyac varsa proktalgiya fuqaks nitrat tərkibli məlhəmin yerli tətbiqi ilə və ya peroral kalsium kanalı blokatoru ilə müalicə oluna bilər.
• Çanaq dibi əzələlərinin ifrat gərginliyi və ya anizmus bio-əks-əlaqə ilə kombinə edilmiş elektrik stimulyasiyası ilə müalicə oluna bilər. Əgər pasiyent müalicədən faydalanırsa evdə istifadə üçün nəzərdə tutulan qurğu ilə müalicə davam edilə bilər. 
• Anusu qaldıran əzələdə müəyyənləşdirilmiş tətik nöqtələri yerli anestetik və kortikosteroid tərkibli inyeksiyaları ilə müalicə edilə bilər.
• Xüsusi mürəkkəb hallarda oma siniri stimulyasiyası sınana bilər.

Müvafiq resurslar

• Koxran icmalları 
• Digər elmi sübutların xülasələri 

Salvati EP. The levator syndrome and its variant. Gastroenterol Clin North Am 1987 Mar;16(1):71-8. Aboseif S, Tamaddon K, Chalfin S, Freedman S, Kaptein J. Sacral neuromodulation as an effective treatment for refractory pelvic floor dysfunction. Urology 2002 Jul;60(1):52-6.