Torakal çıxış sindromu

Vacib məqamlar

• Tipik simptomlar barmaqlarda, əldə, antebrada və çiyinlərdə ağrı və uyuşma.
• Simptom qadınlarda kişilərlə müqayisədə daha tez-tez baş verir və 50 yaşdan yuxarı insanlarda nadir rast gəlinir.
• Əsasən yuxarı ətrafların hərəkətini tələb edən statik iş simptomların ortaya çıxmasına meyllidir.

Təyin olunması

• Torakal çıxış sindromu (TOS), sıx anatomik əlaqələrdən qaynaqlanan və əksər hallarda funksional mənşəli yuxarı torakal diyafraqma hissəsində sinir pleksusunun və / və ya qan damarlarının sıxılmasına aiddir.

Simptomları

• C7-Th1 dermatomlarında barmaqlarda, əldə, antebrachium və çiyinlərdə ağrı və uyuşma
• Ağrı sinəyə yayıla bilər.
• Qolları çiyinlər səviyyəsinə və ya daha yuxarı qaldıraraq işləmək simptomları doğurur. İşdən sonra gecə ağrılarının olması ümumi haldır.

Diaqnostik yoxlanış

• Roo testi (AER test):Üst qollar arxaya çevrilərək fırlanır və yumruğun açıldığı və bağlandığı yerdə 1-3 dəqiqə saxlanılır. Simptomlar artmağa doğru gedirsə, test müsbətdir.
• Adson testi: Xəstə başını ağrının tərəfinə çevirir, dərin nəfəs alır və nəfəsini tutur. Radial nəbzin mümkün qədər yox olması üçün palpasiya edin.
• Başı fərqli mövqelərdə saxlayaraq, braxial arteriyanın sıxılmasını göstərən ürək səs-küyləri üçün supraklavikulyar fossanı auskultasiya (əllə ovuşdurmaq) edin.
• Bu cür testlər, asimptomatik xəstələrdə də çox vaxt müsbət olur. Buna görə də diaqnoz tarix və klinik vəziyyətə  görə bir neçə amilə əsaslanmalıdır. Bütün torakal diyafraqmanın funksiyası qiymətləndirilməlidir. 
• CRLF testi (servikal yana fırlanma testi )torakal diafraqmanın funksiyasını qiymətləndirmək üçün istifadə olunur.  Boyun fəqərələri neytral vəziyyətdə saxlanılmaqla, baş müayinə olunacaq hissədən maksimal dərəcədə uzaq saxlanılır. Bu vəziyyətdə, boyun fəqərələri əyilmiş olur(qulaq sinəyə doğru). Normal hərəkət diapazonu təxminən 70 dərəcə olur. .Bu hərəkət məhdudlaşıbsa deməli test müsbətdir və yuxarı diyafraqmanın funksiyasının pozulduğunu göstərir. Hər iki tərəf müqayisə edilir. 

Laborator müayinələr və diferensial diaqnostikalar 

•  Toraks rentgenoqrafiyası ilə periferik ağciyər xərçəngi olması ehtimalı yoxdur.
• Əlavə servikal (boyun) qabırğa sindromu və ya servikal spondilozun aşkarlanması məqsədilə boyun fəqərələrinin rentgenoqrafiyası, Fəqərəarası disk yırtığı, şpringomyelia, dağınıq sklerozun olmadığını təyin etmək üçün  boyun fəqərələrinin maqnit rezonans tomoqrafiyası aparılır. 
• Karpal tunel sindromunun olmadığını təyin etmək üçün ilkin  olaraq elektroneuromiyoqrafiya müayinəsi  aparılır.
• Kontrast maddədən istifadə edərək görüntüləmə üsulu gündəlik müayinə üsulu deyil, yalnız venoz tromboz və ya arterial xəstəliklər olması ehtimal edildikdə aparılır.  

Müalicə

• İlkin seçim konservativ müalicədir: buraya  kifoz əyriliyin düzəldilməsi, yuxarı boyun hərəkətliliyini yaxşılaşdırmaq  və torakal diafraqmanın daha yaxşı hərəkətini təmin etmək üçün skalen əzələlərinin aktivləşdirilməsi. . Konservativ müalicə uzun müddət davam etməlidir və xəstəni əldə edilmiş nəticəyə uyğun təlimatlandırmaq lazımdır.
•  Yalnız fərqli nevroloji və damar simptomları olduqda əməliyyat nəzərə alınır (birləşdirici toxuma ipi çıxarılır, skalenus antikus əzələsi  parçalanır və ya 1-ci qabırğa kəsilib çıxarılır).