Əsas səhifə

Çap

Əks əlaqə

İnfo
Abnormal menstrual bleeding

Mündəricat

Abnormal menstrual bleeding

EBM Klinik protokolları
31.08.2018 • Sonuncu dəyişiklik 31.08.2018
RitvaHurskainen

Əsas müddəalar

  • Aybaşı qanaxmalarının bütün təfərrüatları ilə toplanmış anamenzi, əksər hallarda çanaq boşluğunun müayinəsindən daha vacibdir.
  • Qanaxmanın organ və ya hormonal mənşəli olduğu ayırd edilməlidir.
  • Həmçinin, anovulyator (ovulyasiya baş verməyən) və ovulyator (ovulyasiya ilə gedən) qanaxmalar fərqləndirilməlidirlər.

Normal aybaşı tsikli

  • Menarxe (ilk aybaşı) üçün ortalama yaş 12,5 il olaraq qəbul edilir.
  • Aybaşı/Menstruasiya/ tsikli 23 ilə 36 gün arasında dəyişir, adətən isə 26-30 gün olur.
  • Normal uşaqlıq/ayabaşı qanxamsı adətən 2-7 gün davam edir və adətən həcmi 25-40 ml təşkil edir və bu göstəriicnin normal yuxarı həddi 80 ml olaraq qəbul edilir.

Qəbul edilmış terminologiya

  • Amenoreya
    • aybaşı qanamasının olmaması:
      • Birincili - heç vaxt ayabaşı qanaxması olmamaışdır.
      • İkincili - ən azı 6 ay ərzində menstrual qanaxma olmamışdır.
  • Oligomenorreya:
    • Menstruasiya tsiklinin dövrünün müddəti 36 gündən çoxdur.
  • Polimenorreya:
    • Menstruasiya tsiklinin dövrünün müddəti 23 gündən azdır.
  • Menorragiya
    • Qanama müntəzəmdir, lakin normaldan daha çoxdur.
  • Metrorragiya
    • Dövrlər arasında qeyri-müntəzəm qanaxmalar baş verir .
  • Ovulyatuar qanaxma
    • ovulyasiya zamanı (menstrula tsiklin/dövrün ortasında baş verən) qanaxma
  • Sıçrayış (Breakthrough) qanaxması
    • hormon terapiyasının və ya hormonal kontrasepsiyanın tətbiqi ilə əlaqədar olan qanaxma; qanaxmanın baş verməsi normal tsilklərdə olan zaman kəsiyindən kənara düşür. 
  • Beynəlxalq Ginekologiya və Mamaçalıq Federasiyası (International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) FIGO), menstrual qanaxmaların aşağıdakı kimi qeyd edilməsini tövsiyə edir. "Ağır müntəzəm qanaxma" və ya "ağır, qeyri-müntəzəm, uzun müddətli qanaxma" "?". XBT-10 təsnifatında hələ də köhnə nomenklaturadan istifadə edilir.

Güclü və müntəzəm olan qanaxmalar (menorragiya və hipermenorragiya)

  • Müntəzəm ovulyatuar menstrual qanaxmadır, həcmi 80 ml-dən çox olur;
  • İtirilən qanın həcminin ölçülməsi göstərir ki, reproduktiv yaşda olan qadınlar arasında belə halların yayılması 9-14% təşkil edir. Bununla birlikdə, hər üç qadından biri həyatının hər hansı bir mərhələsində həddindən artıq qanaxmadan əziyyət çəkir.

Ən çox rast gəlinən səbəbləri

  • Sistem pozğunluğu ilə əlaqədar olan səbəblər (5–15%):
    • von Villebrand xəstəliyi;
    • tiroid funksiyasının pozulması, zəif nəzarət edilən diabet, qaraciyərin, yaxud böyrəklərin və ya ürəyin xroniki xəstəlikləri;
    •  piylənmə;
    •  düzgün aparılmayan antikoaqulyant terapiyası;
    • dərman preparatları (məsələn, psixotrop dərmanlar, asetil salisil turşusu,  valproat, ketokonazol, omega-3 yağ turşuları) qəbulu
  • Uşaqlıqda yaranan pozğunluqlarla əlaqədar (40-50%) olan səbəblər:
    • uşaqlıq boşluğunun polipləri və selikli qişa altı/submukoz miomalar;
    • adenomioz;
    • mis tərkibli uşaqlıq daxili vasitələr (UDV);
    • infeksiyalaşma;
    • endometriumun karsinoması (yalnız 0.1% hallarda menorragiya səbəb olur).
  • İdiopatik menorragiyalar (təxminən 50%):
    • ayrı-ayrı xəstələrdə mövcud diaqnostik metodların vasitəsi ilə qanaxmaların bir deyil, bir neçə səbəblərdən qaynaqlandığına üstünlük verilir, yəni qanaxmaya çoxlu sayda mexanizmlər səbəb olur.

Anamnezin toplanması

  • Qan itkisinin miqdarını qiymətləndirmək çətindir, amma vacibdir "?>. Obyektiv olaraq, ağır qanaxmadan şikayət edənlərin yalnız yarısında 80 ml-dən çox qan itkisi olur. Qan itkisini qiymətləndirmək üçün təsviri qan qiymətləndirmə sxemindən (Pictoral blood assessment chart –PBAC) istifadə edilə bilər. Pasiyent öz sanitar dəsmallarını / tamponlarını və qan itkisini / laxtalarını şəkillərlə müqayisə edərək özünün qan itkisini qiymətləndirir.
  • Pasiyentə ayabaşı qanaxmalarının iş vaxtı və asudə vaxtda olduğuna və ya cinsi həyata təsirinə və ya əvvəlkindən daha çox qorunmağa, yaxud gecələr əlavə olaraq müdafiənin dəyişdirilməsinə, qan laxtalarının olmasına, yorğunluq hissinin və ya başgicəllənmə hallarının olmasına dair suallar verilə bilər. Lakin, qiymətləndirmə kifayət qədər təxmini olacaq.
  • Simptomların axır zamanlarda meydana çıxması onların uşaqlıq mənşəli olduğuna dəlalət edir və lakin uzun müddət davam edən simptomlar isə əksər hallarda hər hansı bir sistem patologiyasının olmasından xəbər verir.
  • Aybaşı tsiklinin normal uzunluğu ovulyatuar qanaxma olduğunu və daha uzun müddət davam edən tsikllər isə anovulyator qanaxma olduğunu göstərə bilər.

Müayinələr

  • Çanaq boşluğunun müayinəsi:
    • uşaqlığın ölçüsü, ağrılı olması, miomaların olması;
  • Trombositlərin və əsas qan elementlərinin miqdarı;
    • Hemoglobin səviyyəsi qan itkisinin miqdarı ilə kifayət qədər zəif korrelyasiya edir. Menorragiyadan şikayətlənən hər hansı bir qadında hemoglobinin konsentrasiyası 120 q / l-dən aşağıdırsa, 70 % hallarda,  menstrual tsikldəki qanaxmanın miqdarının 80 ml-dən çox olması ehtimalı var. Konsentrasiya 120 q / l-dən yuxarı olduqda, bu ehtimal təxminən 18% -dir. Hemoglobinin konsentrasiyası 80 q / l-dən aşağı olduqda, mütəxəssis tərəfindən əlavə araşdırmaların aparılmasına ehtiyac var.
  • Ultrasəs müayinəsi:
    • Transvaginal ultrasəs müayinəsi, əlavə araşdırmaların ilk xətt müayinəsidir.
    • Qanaxmada əhəmiyyətli bir dəyişiklik olarsa və ya qanaxma anemiyaya səbəb olarsa, müalicəyə başlamazdan əvvəl ultrasəs müayinəsi aparılmalıdır.
    • Təxminən 70% hallarda poliplər və submukoz miomlar aşkar olunur.
    • Exohisteroqrafiya daha dəqiq məlumat verəcəkdir (histeroskopiya ilə müqayisə edilə bilinər).
  • Ultrasəs müayinəsi ilə dəqiq diaqnoz qoyulmadığı təqdirdə histeroskopiya aparılır;
  • Pap yaxması (son bir ildə alınmayıbsa) alınır;
  • Əgər lazım gələrsə (və əgər digər tapıntılar tərəfindən dəstəklənərsə):
    • İnfeksiya olması dəqiqləşdirilir,
    • Laxtalanma funksiyası tədqiq edilir: von Villebrand faktorunun aktivliyi, Ristosetin koffaktoru aktivliyi (vWF: Rco), VIII laxtalanma faktorunun aktivliyi öyrənilir.
    • TSH və azad T4 yoxlanılır;
    • Plazma ferritini yoxlanılır- nəticə <30 μg / l olduqda  dəmir çatışmazlığı olduğunu göstərir.
  • Endometriumun küretaj  edilməsi ilə nadir hallarda daha çox məlumat əldə edilir.
  • Pasiyentədə menstrual tsiklin ortasında qanaxma baş veririrsə və ya digər risk faktorları varsa : yaş 45 ötübsə, piylənmə varsa və BMI ≥ 30 kq / m2 və ya çəkisi> 90 kq çoxdursa, şəkərli diabet, endometriumun qalınlaşması varsa) uşaqlığın endometriumundan biopsiya edilməsi barədə düşünülülməlidir. 

Müalicəsi

  • Anemiya varsa, dəmir preparatları təyin edilir:
    • Gündəlik və oral olaraq qəbul edilən dəmir preparatlarının müvafiq olan dozası, 100-200 mq-dır; gündəlik doza 1-3 hissəyə bölünürək verilir.
    • Zəruri hallarda dəmir preparatları vena daxilinə vurula bilərlər.
  • Sistem pozğunluqları ilə əlaqədar olan səbəblər:
    • fon Villebrand xəstəliyi (yüngül və bəzi hallarda orta ağırlıqda olan hallar)-
      • Oral kontraseptivlər, traneksam turşusu (tranexamic acid), desmopressin, hormon ifraz edən UDV, endometriumun termal balon ablasyası aparıla bilər.
    • Əsas xəstəliyin müalicəsi aparılır.
    • Dərman müalicəsinə dəyişikliklər edilir.
  • Uşaqlıqla olan patoloji pozğunluqlarla əlaqədar səbəblər:
    • Hormon ifraz edən IUV –dən qaynaqlana bilər.
    • Poliplər səbəb ola bilərlər.
      • Histeroskopik polipektomiya edilir. 
    • Miomalar
      • Progesteron reseptor modulyatoru (ulipristal)-
        • Avropa Tibb Agentliyi, EMA hazırda ulipristal və qaraciyər zədələri arasında mümkün bir əlaqəni araşdırır (9 Fevral 2018 tarixində yayımlanan məlumatlara baxın). Hər hansı bir yeni pasiyentin ulipristalla müalicəsinə başlanmamalıdır və bir aylıq fasilə varsa, yenidən davam etdirilməməlidir. Qadın pasiyentin ulipristalla müalicəsi zamanı  qaraciyər funksiyasına ayda ən azı bir dəfə nəzarət edilməlidir və qaraciyər fermentlərinin səviyyəsi normanın yuxarı həddindən 2 dəfə çox olduqda müalicə dayandırılmalıdır.
      • Hormon ifraz edən UDV-lərin təsiri sınaqdan keçirilə bilər.
      • Submukoz (uşaqlıq boşluğuna çıxan) mioma varsa- laparoskopik vasitəsi ilə histeroskopik rezeksiya və ya morselyasiya aparılır.
      • Mioma intramural (uşaqlığın əzələ divarının daxilindən) olduqda, o, laparoskop vasitəsi və ya nadir hallarda laparotomiya yolu ilə çıxarılır.
      • Hormon ifraz edən UDV-lər və ya progesteron reseptor modulyatoru (ulipristal) tətbiq edilən miomalı xəstələrdə ağır qanaxmaya nəzarət etmək üçün histerektomiya bir seçimdir. "?>
      • İxtisaslaşdırılmış tibbi yardım çərçivəsində simptomatik mioma və ya adenomioz olan pasiyentlərin müalicəsi üçün fokuslaşmış yüksək intensivlikli ultrasəsdən (High-intensity focused ultrasound -HIFU) istifadə etmək mümkündür.
        • HIFU müalicəsi üçün meyarlar: premenopozal dövrdə olan pasiyent, aşağı qarın nahiyəsinin dərialtı piy təbəqəsi <5 sm-dən çoxdur və hər hansı bir çapıq toxuması yoxdur; miomaların ölçüsü 2–10 sm və sayı maksimum 3 ola bilər.
      • Uşaqlıq damarlarının embolizasiyası, bəzən böyük simptomatik miomaların yaratdığı anormal qanaxmanın müalicəsində nəzərə alınacaq bir seçimdir. Embolizasiya qanaxma və təzyiq əlamətlərini 60-90% azalda bilər.
      • Histerektomiya
    • Adenomioz (endometrium toxuması uşaqlığın əzələ divarına bitir):
      • Dərman terapiyası (aşağıya menorragiyanın müalicəsi yazılan bəndə baxın___);
      • Endometrial ablasiya (səthi adenomioz olduqda);
      • Histerektomiya
      • HIFU (yuxarıya bax)
    • Tərkibində mis olan UDV-nin çıxarılması:
      • Əgər pasiyent UDV-nin saxlanılmasını istəyirsə, traneksam turşusu  (Tranexamic acid) və ya qeyri-steroid iltihab əleyhinə hər hansı bir dərman verilir.
  • Əsas menorragiya
    • Tranekam turşusu (Tranexamic acid)  qanaxma çox ağır olduqda tətbiq edilir: 2-3 həb (1-1.5 g) - gündə 3 dəfə, 2-3 gün ərzində verilir; qanaxmanı təxminən 20-60% azaldır.
    • Çox ağır qanaxma olduqda hər hansı bir qeyri-steroid iltihab əleyhinə preparatın (aspirindən başqa), normal dozası təyin edilir, onlar qanaxmanı təxminən 20-50% azaldır və menstrual ağrıları yüngülləşdirirlər. Hər hansı bir hemorragik pozğunluğun əks- göstəriş olması ehtimalını xatırlayın.
    • Kombinasiya edilmiş oral kontraseptivlər qanaxmanı 40-60% azaldır. Menstrual ağrıları azaldır və effektiv kontrasepsiyanı təmin edir. Siqaret aludəçiliyi, piylənmə və s.risk faktorlarını xatırlayın "?>.
    • Hormon ifraz edən UDV-lər, pasiyentlərin 90% -dən çoxunda qanaxmanı 80-98% və menstrual ağrıları  xeyli azaldır, həmçinin menstruasiya qabağı simptomları yüngülləşdirirlər, eyni zamanda sterilizasiya səviyyəsində olan kontrasepsiyanı təmin edir.
    • Endometrium termal ablasiyası zamanı uşaqlığın rezeksiyası və zədələnmə riski yarana bilər. Ablasiyanın uğuru 70–97%  təxmin edilir. Aparılan 4 illik müşahidələr göstəriri ki, 38% hallarda əlavə müalicəyə ehtiyac var. Müdaxilədən sonra hamiləlik ehtimalı çox azdır (təxminən 1%), ancaq kontrasepsiyanın tətbiqi hər bir halda nəzərdə tutulmalıdır.
    • Dərman müalicəsi uğursuz olduqda və ya istifadə edilə bilmədikdə histerektomiya barədə düşünülə bilər. Histerektomiya transvaginal olaraq (laparoskop vasitəsi ilə) və ya açıq əməliyyat aparmaqla həyata keçirmək olar. Xəstə əməliyyat aparılması zərurəti barədə məlumatlandırılmalı və ona qərar qəbul etmək üçün lazımi vaxt verilməlidir.
    • Əgər yalnız bir dərman preparatı ilə aparılan müalicə yaxşı nəticə vermirsə, müxtəlif təsir mexanizmlərinə malik preaparatların kombinasiyasından isitfadə etmək olar.

Uşaqlıdan qeyri müntəzəm qanaxmalar

Səbəbləri   

  • Funksional səbəblər:
    • Hipotalamusun, hipofiz vəzisinin və yumurtalıqların hormonal tənzimlənməsində pozğunluqların olması;
    • Luteinləşdirici hormon çatışmazlığının olması.
    • Ovulyator qanaxmanın olması.
  • Uşaqlıq mənşəli səbəblər:
    • Hamiləliklə əlaqəli problemlər, bax____;
    • Endometrit və ya salpingo-ooforit kimi infeksiyalar;
    • Selikli qişa altı/submukoz miomalar;
    • Adenomioz, endometrioz.
    • Uşaqlıq boynunun və endometriumun polipləri;
    • Uşaqlıq boynunun və endometriumun xərçəngi.
  • Digər səbəblər:
    • UDV-in əmələ gətirdiyi qanaxmalar;
    • Tiroid vəzisinin disfunksiyası, hiperprolaktinemiya, diabet, piylənmə, sistem infeksiyası və ya birləşdirici toxuma xəstəlikləri;
    • Qara ciyərin sirrozu;
    • Ürək çatışmamazlığı və ya venoz staza səbəb olan ürək-damar xəstəlikləri;
    • Laxtalanma amillərinin və ya antikoagulyant müalicəsinin aparılması; Doksisiklin, metoklopramid, psixotrop dərmanlar, yüksək dozalı asetil salisil turşusu, spironolakton, ketokonazol, antiepileptiklər və ya antiestrogenlər kimi bəzi dərmanların tətbiqi. 
    • Hormonal kontrasepsiya 

Uşaqlıqdan funksional qeyri normal qanaxmalar

  • Ovulyator patoloji qanaxmalar
    • Gənc, lakin bir qədər çəkisi normadan artıq olar qızlarda tezliyi azalmış (<23 gün), lakin müntəzəm qanaxmalar ola bilər. Hormonal narahatlıq olmadığı hallarda müalicəyə ehtiyac duyulmur.
    • Menstrul tsilklin əvvəlində estrogen konsentrasiyasının aşağı olması, aybaşıdan sonra ləkə salma (bulaşma) hallarına səbəb ola bilər.
    • Sarı cisimin funksional pozğunluğu əlaməti olaraq ayabaşı qabağı ləkələr meydana gələ bilər. Endometrial biopsiyadan əldə edilən histoloji müayinə "qeyri-bərabər yayılma" və " qeyri-bərabər-yetişmə" olmasını göstərəcəkdir.
    • Bəzi qadınlarda ovulyasiya ilə bağlı müntəzəm qanaxma olur. Qanaxma bir neçə saatdan 1-2 günə qədər davam edir və heç bir müalicə tələb etmir. Qanaxmanın səbəbi, ovulyasiyadan sonra estrogen səviyyəsinin sürətlə azalmasıdır.
    • Mis tərkibli UDV-lər ayabaşının ortasında  və cinsi əlaqədən sonra qanaxma baş verməsi riskini artırır. 
  • Anovulyator patoloji qanaxmalar
    • Ovulyasiyayanın olmaması funksional qanaxma patologiyasının ən çox yayılmış səbəbidir.
    • Bir qayda olaraq, qısa müddətli tsikllərdən sonra azacıq qanaxma olur və uzun tsikllərdən sonra isə profuz və davamiyyətli qanaxmalar olur.
    • Hipotalamik pozğunluqlar (məsələn, həddindən artıq stress, gərgin idman məşğələləri, arıqlama, sistem xəstəlikləri və ya yumurtalıqların polikistozu) gənc qadınlarda, adətən müvəqqəti olaraq ovulyasiyanın baş verməməsinə səbəb olur.
    • Reproduktivlik yaşını ötmüş qadınlarda yumurtalıqların funksiyasının pozğunluqları belə qanaxmaların adi bir səbəbi olurlar.
    • Əgər belə bir vəziyyət  çox uzanarsa, bu endometriumun hiperplaziyasına səbəb ola bilər.
    • Yumurtalıqların polikistozu sindromu (YPKS) və piylənmə insulinə qarşı rezistentlik yaratdığına görə çox vaxt qanaxma pozğunluqları ilə əlaqələndirilir.
  • Hormonal kontrasepsiya ilə əlaqədar olan sıçrayışlı qanaxma:
    • Yalnız prostogen tərkibli həblər, kontraseptiv implantlar və hormon ifraz edən UDV-in tətbiq edildiyi ilk aylarda menstrual pozğunluqların olması çox yayılmışdır.
    • Kombinasiya edilmiş oral kontraseptiv həblərdən istifadə edənlərdə, menstruasiya pozuntuları çox vaxt bu həblərin qeyri-müntəzəm qəbul edilməsindən qaynaqlanır, lakin hormon konsentrasiyasına və endometriumun fəaliyyətinə təsir edən amillərin olmaları da mümkündür. 

Diaqnoz və müayinə

  • Diqqətlə toplanmış anamnez və fiziki müayinə çox vacibdir.
  • Diaqnostika metodlarının seçimi xəstənin yaşından və anamnezindən asılıdır.
    • Hamiləliyin və infeksiyanın olması istisna edilməlidir.
      • Sidik və ya qan nümunələri hamiləliyin olmasına görə analiz edilir.
      • İnfeksiyanın müəyyənləşdirmək üçün yaxma alınır (xlamydia, zəruri hallarda gonoreya), CRP və trombositlərlə birlikdə əsas qan  elementlərinin sayı araşdırılır.
    • Əgər mümkünsə, bütün xəstələr vaginal ultrasəs müayinəsi edilməlidir. Ultrasəs müayinəsi submukoz miomaların, endometriumun poliplərinin və endometriumun hiperplaziyasının diaqnozunda çox dəqiq cavab alınmasını təmin edir, lakin endometriumun biopsiya müayinəsini əvəz edə bilmir.
      • Uşaqlıq boşluğuna fizioloji məhlulun yeridilməsi ultrasəs müayinəsinin dəqiqliyini artırır.
    • Yaşlı qadınlarda uşaqlığın xərçənginin risk faktorları olduqda(ahıl yaş, piylənmə, diabet)  endometriumdan biopsiya (> 45 yaş) üçün material alınmalıdır.
    • Əgər son 12 ay ərzində Pap yaxması alınmayıbsa, bu yaxma edilməlidir.
    • Ultrasəs müayinəsindən sonra diaqnoz tam olaraq qoyulmadıqda və ya endometriumun müəyyən bir sahəsindən biopsiya üçün material alınması tələb olunarsa, histeroskopiya edilir.
    • Zəruri hallarda isə əlavə laboratoriya müayinələri aparılmalıdır (TSH, prolaktin, laxtalanma faktorunun müayinəsi).

 Disfunksional qanaxmaların müalicəsi

  • Qeyri-normal qanaxmanı izah edən heç bir orqan mənşəli səbəb yoxdursa və simptomlar keçəri olarlarsa, müalicəyə təyin edilməsinə ehtiyac yoxdur.
  • Əgər pasiyent istəyirsə, UDV çıxarıla bilər (kontrasepsiyanı unutmayın) və yaxud orqan mənşəli hər hansı bir səbəbin olması təsdiqlənməyirsə, müəyyən bir müddət ərzində müşahidə aparılması tətbiq oluna bilər.
  • Qanaxma adətən prostogenlərin tətbiqi ilə dayandırılır, bunun üçün ən uyğun olan preparatlara noretisteron (5 mq- gündə üç dəfə), noretisteron asetat (10 mq -gündə iki dəfə) və linesteroldur (10 mq -gündə iki dəfə). Bu preparatlar 10 gün ərzində tətbiq edilməlidirlər. Dərmanı dayandırıldıqdan sonra pasiyentdə yenidən qanama baş verir (dərmanın dayandırılması sindromu) bu barədə xəstəyə məlumat verin. Əksər hallarda, progestogenin daha az bir dozasından istifadə edərək müalicə aparılır, Müalicənin tsiklik bir şəkildə aparılması və 3 ay müddətində davam etdirilməsi məsləhət görülür.
  • Alternativ olaraq, uzunmüddətli müalicə üçün hormon ifraz edən UDV-lər daha effektivdir. Endometriumun böyüməsinin qarşısı alındıqda, qanaxmanın miqdarı və qanaxma günlərinin sayı azalır, menstruasiya ağrısı rahatlaşır və eyni zamanda sterilizasiya ilə eyni effektivliyə malik kontrasepsiya olmasına zəmanət verilir.
  • Reproduktiv yaş dövrünün sonundakı hormonal qanaxmaların dayandırılması üçün ən effektiv yol 7-14 -cü günlər ərzində estrogenin və progestogenin birlikdə verilməsidir. Gənc qadınlar üçün bir fazalı oral kontraseptivlər (gündə 3 həb; bir həftə ərzində) təyin olunmalıdır). Xəstə özünü pis hiss edirsə, doza azaldılmalıdır. Yaşlı qadınlara və sintetik estrogen üçün əks göstərişləri olanlara, gündəlik olaraq 2 mq estradiol valerat (progestogen ilə birlikdə) təyin edilməlidir. Dərman dayandırıldıqdan sonra qanaxma (bir qədər) davam etməlidir (bu dərmanın dayandırılması nəticəsində yaranan adi vəziyyətdir). Əgər dərmanın dayandırılması zamanı yaranan qanxma profuzdursa, prostaglandin inhibitoru və ya traneksam turşu ilə müalicə aparıla bilər.
    • oral kontraseptivlərin gündəlik tətbiqi həblərin qutusuna yerləşdirilmiş təlimatlara uyğun olaraq aparılır. Alternativ olaraq, funksional qanaxmanın müalicəsi üçün ayabaşı tsiklinin15-24 günlərdə, aşağı dozalarala tsiklik olaraq verilən (3-6 ay ərzində) progestogen ilə aparılır.
  • İrsi hemorragik xəstəliyi olan qadınlarda qanaxma pozğunluğu (yüngül və bəzi hallarda orta dərəcədə von Villebrand xəstəliyi olan, yaxud hemofiliya daşıyıcıları) varsa, onlar desmopressin ilə müalicə edilə bilərlər. Dərman dərialtına yeridilir və ya intranazal sprey şəklində tətbiq olunur (qanaxma pozğunluğu olan və çəkisi 50 kq-dan az olan qadınlara gündə bir doza 150 mkg və çəki 50 kq-dan çox olduqda isə iki doza verilir).
  • Qeyri-müntəzəm qanaxma profuz olarsa, traneksam turşusu (1-1.5 g t.i.d.) və ya iltihab əleyhinə qeyri-steroid dərmanlar (məsələn, ibuprofen 400-600 mq t.i.d.) verilə bilər.
  • Belə hallarda, adətən endometriumun küretaj  edilməsi lazım deyil. Ovulyasiyanın olmaması səbəbindən endometriumun hiperplaziyası və profuz qanaxma varsa, həmçinin və xəstədədə anemiya inkişaf etmişdirsə, küretaj tələb olunur. Digər vəziyyətlərdə, tsiklik progestogen və ya hormon ifraz edən İD 6 ay müddətində istifadə olunur və endometriuma paypel (nazik boru vasitəsi ilə edilən biopsiya_ingiliscə pipelle biopsy) biopsiya vasitəsi ilə nəzarət edilir. Endometriumdan nümunə almaq mümkün deyilsə və ya nümunə yararlı deyilsə, histeroskopiya küretajdan daha yaxşıdır. Poliplər və submukoz miomalar histeroskopik olaraq çıxarılmalıdırlar.

 

Əlavə mənbələr

 

  • Koxran icmalları
  • Ədəbiyyat

Larsson G, Milsom I, Lindstedt G, Rybo G. The influence of a low-dose combined oral contraceptive on menstrual blood loss and iron status. Contraception 1992 Oct;46(4):327-34. Janssen CA, Scholten PC, Heintz AP. A simple visual assessment technique to discriminate between menorrhagia and normal menstrual blood loss. Obstet Gynecol 1995 Jun;85(6):977-82. Fraser IS, Critchley HO, Broder M et al. The FIGO recommendations on terminologies and definitions for normal and abnormal uterine bleeding. Semin Reprod Med 2011;29(5):383-90.