Fever in a child

EBM Klinik protokolları

20.10.2016 • Sonuncu dəyişiklik 20.10.2016

MarjoRenko SirkkaKeinänen-Kiukaanniemi

Əsas müddəalar

Təxirəsalınmaz tədbirlərin həayata keçirilməsini tələb edən (septisemiya, meningit; bax) və ya təcili yardıma ehtiyacı olan pasiyentlər (məs. sidik yollarının infeksiyası, pnevmoniya - yardım növbəti 24 saat ərzində göstərilməlidir) vaxtında aşkar edilməlidirlər. Uşağın ümumi vəziyyətinin pisləşdiyi hallarda və ya artmış dərəcədə qıcıqlanma müşahidə edilirsə, ona dərhal hospitalizasiya üçün göndəriş verilməlidir.
Yaşı 3 aydan az olan və hərarəti olan körpələr bir qayda olaraq ixtisaslaşdırılmış yardım almaq üçün xəstəxanaya göndərilməlidirlər.
Ümumi vəziyyəti təcili olaraq xəstəxanada müayinə aparılmasını tələbə etməyən hər hansı bir uşaqda hərarət olması yeganə simptomdursa, dərhal CRP təyin edilməlidir ki, bakterial infeksiya ehtimalı olub-olmaması istisna edilsin. Bununla birlikdə, virus infeksiyalarında da CRP konsentrasiyası yüksələ bilər; digər tərəfdən, bakterial infeksiyaların ilkin mərhələlərində bu göstərici normal ola bilər.
Uşağın ümumi vəziyyəti qeyri-kafidirsə, laboratoriya müayinələrinin aparılması təxirə salınır və uşaq dərhal mütəxəssis baxışına göndərilir.
Uşağın vəziyyəti kifayət qədər diqqətlə izlənilməlidir və simptomlar davam edərsə, valideynlərin həkimlə rabitə yaratmaq imkanı olmalıdır (telefonla).

Xüsusi hallar

Yerli simptomatikası və ya fokal dəyişikləri aydın olmayan hərarət
- pnevmokok infeksiyasının və ya digər septisemiyanın olması ehtimalı unudulmamalıdır.
- ən çox rast gəlinən və təhlükəsiz olan vəziyyət - uşaq roseolası və ya “altıncı xəstəlikdir” (exanthema subitum), onun yeganə simptomu hərarətdir; ən çox rast gəlinən və müalicə tələb edən vəziyyət -sidik yollarının infeksiyasıdır.
3- 6 aylıq uşaqda hərarət/qızdırma olması.
- Kəskin və ildrım sürətli bir xəstəliyin olması ehtimalını nəzərdən keçirin.
- Uşağın ümumi vəziyyətinə, nevroloji simptomlarına və aktiv olmasına diqqət yetirin.
- Əgər ümumi vəziyyəti kafidirsə və CRP konsentrasiyası aşağıdırsa, yalnız müşahidə lazımdır.
Hərarət və səpmə
- Xüsusən, meningokokal septisemiya və Kawasaki xəstəliyi ola bilməsi ehtimalını unutmayın.
Hərarət, abdominal ağrılar və qusma
- appendisitin, sidik yollarının infeksiyasının mümkün olmasını yaddan çıxartmayın.
Hərarət, baş ağrıları və ya boyun ağrları
- mərkəzi sinir sisteminin infeksion xəstəlikləri olması ehtimalını yada salın.
Hərarət və oynaq ağrıları
- irinli artrit olmasını unutmayın
Davamiyyətli hərarət
- Təkrar yoluxma ilə gedən və davamiyyətli qızdırma illüziyası yaradan müxtəlif virus infeksiyalarının və ya həqiqətən davamiyyətli olan yalnız bir virus infeksiyasının olmasını araşdırın.
- Bir çox hallarda virus infeksiyası keçirdikdən sonra uşaqlarda axşam saatlarında bədən temperaturunun yüngül şəkildə qalxmasına rast gəlinir və belə hallar, uşağın ümumi vəziyyəti kafi olduğu təqdirdə, əlavə araşdırmalar aparılmasını tələb etmir.
- Əgər lazım olarsa, əlavə müayinələr aparılmasını təyin edin.
Dövri olaraq təkrarlanan qızdırma
- Uşaqda dəqiq bir izahatı olmayan və bir neçə həftəlik fasilələrlə müntəzəm olaraq təkrarlanan yüksək hərarətin olması qeyd edilirsə, PFAPA (periodic fevers with aphthous stomatitis, pharyngitis, and adenitis) (dövri hərarət, aftoz stomatit, faringit, adenit) sindromu ola bilər və pasiyent tonzillektomiyadan faydalana bilər.

Uşaqda hərarət və səpmənin olması: diaqnostik meyarlar. Şərti işarələr: ¹⁾ = təxirəsalınmadan hospitalizasiya edilməlidir ; ²⁾ = ilkin səhiyyə xidməti səviyyəsində müalicə edilə bilər
Dominant simptom, xəstəlik	Səciyyəvi xüsusiyyətləri	Laborator müayinələrin nəticələri
Petexiyalar- nöqtəvi qan sızmalarıdır və üstünə təzyiq etdikdə rəngi dəyişmir (ağarmır)
^{Meniqokok septisemiyası}¹⁾	Dərhal qıcıqlanır, əzələ zəifliyi, ümumi vəziyyəti qeyri-kafidir	CRP yüksəlmişdir
Şenleyn -Henox purpurası (IgA vasculiti)	Sağrı nahiyələrində və aşağı ətraflarında petexiyalar, abdominal və oynaq ağrıları	CRP aşağıdır, trombositlərin sayı normaldır
İdiopatik trombositopenik purpura (İTP)	Ümumi vəziyyət adətən yaxşıdır, əksər hallarda temperatura normaldır	Trombositlərin sayı azalmışdır
Leykemiya¹⁾	Pasiyent əksər hallarda yorğun görünür, rəngi ağarmışdır, bəzi hallarda sümük ağrıları mövcuddur	Trombositlərin miqdarı azalmışdır, leykositlərin miqdarı əsasən qeyri-normaldır, hemoqlobin əksər hallarda azalmışdır
Limfa düyünlərinin böyüməsi, konyunktivanın eritemsaı, ağız boşluğu və udlaq simptomları
Kavasaki xəstəliyi ¹⁾	Qıcıqlanma artmışdır	CRP yüksəlmişdir , leykositoz
Skarlatina ²⁾	Tonzillit	Əkmə zamanı streptokok tapılmışdır
İnfeksion mononukleoz ²⁾	Əksər hallarda tonzillit, bəzən hepatosplenomeqliya, amoksasillin kursundan sonra səpmələr meydana çıxa bilərlər	Bir çox hallarda mononuleoz üçün olan ekpres - test müsbətdir (4 yaşından yuxarı olan uşaqlarda)
Xırda olçülü səpmələr (< 3 mm)
Qəfil ekzantema (Exanthema subitum)	Hərarət səpmədən 2-4 gün əvvəl başlayır	CRP aşağıdır
Digər virus ekzanteması²⁾		CRP aşağıdır
Dərman preparatlarına qarşı reaksiya²⁾	Əvvəlki dərman qəbulu (ola bilər ki, dərman qəbulu artıq dayandırılmışdır)
Kavasaki xəsətliyi ¹⁾	Artmış qıcıqlanma, xəstəliyin digər spesifik meyarları	CRP yüksəlmişdir, leykositoz
Yanaqlarda qırmızı ləkələr var
İnfeksion eritema²⁾	Orta dərəcəli hərarət, faringit, baş ağrıları, xəstənin ümumi vəziyyəti kafidir.	CRP Aşağıdır
Dəri və ya selikli qişa səthində vezikulalar
Suçiçəyi²⁾	Əksər hallarda infekiya mənbəyi məlumdur
Vezikulyar enterevirus xəstəliyi "Əl-ayaq-ağı sindomu"²⁾	Əllərdə, ayaqlarda və aöız boşluğunu selikli qişasında suluqlamalar
Stivens -Conson sindromu¹⁾	Həmçinin, selikli qişanın simptomları, çoxformalı (eksudative) eritema)
Birincili herpes infeksiyası²⁾	Əgər pasiyentin həm həm ağız boşluğunun selikli qişasında və həm də dodaqlarında stomatit müşahidə edilirsə
Adi olan öskürək və rinit
Adenovirus infeksiyası²⁾	pasiyentlərin 2-8%-də səpmələr meydana çıxır
Övrə
Virus infeksiyaları²⁾	İnfeksiyanın digər yerli simptomları	CRP aşağıdır
Birinci tip dərman allergiyası²⁾	Dərman qəbulundan sonra baş verir	CRP aşağıdır
Övrə və Artirit²⁾	Oynaqların ödemi və səpmələr; əvvəlki mikrob əleyhinə müalicə (pensilinlər və sefalosporinlər ilə)	CRP aşağıdır
Qayıdan qızdırma ( temperaturanın zirvəsində qırmızı makulyar səpmlər)
Kavasaki xəstəliyi¹⁾	Qıcıqlanma və xəstəliyin digər spesifik əlamətləri	CRP yüksəlmişdir. Leykositoz
Sistem yuvenil artiriti (yuvenil idiopatik artiriti-Stil xəstəliyi) ¹⁾	Əksər hallarda bədən səthinin yuxarı hissələrində olan səpmələr	CRP və EÇR yüksəlmişdir, leykositoz.

Ümumi vəziyyətin qiymətləndirilməsi

Çox ciddi olan bakterial infeksiyanın əlamətləri və simptomları aşağıdakılardan ibarətdir.
- qeyri-kafi ümumi vəziyyət;
- oral maye qəbulundan imtina etmə;
- artmış qıcıqlanma (uşağa toxunan kimi ağlamağa başlayır);
- Laqeydlik/apatiya;
- şıltaqlıq;
- şüur pozğunluqları;
- dəri səthində petexiyalar (təzyiq etdikdə ağarmayan xırda hemorragik ləklər).

Müayinələr

A sample for chemical urinalysis should be collected from all children with a high temperature but no clear focus of infection.
Maxillary sinusitis is rare in children under school age. For imaging studies, see .
Fiziki müayinə zamanı uşağın ümumi vəziyyətinə, dərisinə (cədvələ bax), tənəffüs yollarına və limfa düyünlərinə xüsusi diqqət yetirilir.
Qulaqlar pnevmatik otoskop və timpanometr vasitəsi ilə orta qulağın otitinin olmasına görə müayinə olunur.
Daha ciddi bir infeksiyanın olmasına dair ən kiçik bir şübhə olarsa, CRP və sidiyin biokimyəvi analizi (və mümkünsə, qanın əsas elementlərinin sayılması) aparılmalıdır. Uşağın ümumi vəziyyəti yaxşı olarsa, biokimyəvi sidik analizi birinci xətt araşdırması kimi kifayət edəcəkdir. Qızdırma davam edərsə, CRP analiz edilməsi təyin olunmalıdır. Ancaq, müayinə uşaqda qızdırma başlamasından sonrakı ilk 8 saat ərzində edilərsə, bakterial infeksiyalara görə CRP-nin yüksəlməsi üçün vaxt kifayət deyildir.
Pnevmoniya: bax______
Qızdırması yüksək olan və lakin, infeksiyanın dəqiq lokalizasiyası müəyyən edilməyən bütün hallarda sidiyin biokimyəvi analizi aparılmalıdır.
Məktəb yaşına çatmayan uşaqlarda qaymoritlərin olması nadir haldır. Şüa diaqnostikası üçün baxın________.

Hərarətin aradan götürülməsi

Simptomatik müalicə üçün göstərişlər

İnfeksiya ilə əlaqədar yaranmış hərarət özlüyündə elə bir müalicə tələb etmir, ancaq uşaqda əzələ ağrıları, baş ağrısı, ürək bulanması, digər ağrılar, yorğunluq və ya halsızlıq olan hallarda antipiretik maddələr istifadə edilə bilərlər.
Antipiretik dərmanların məqsədi uşağı normotermiyə halına gətirmək deyildir, ancaq uşağın özünü daha yaxşı hiss etməsi üçün hərarətin azaldılmasıdır.
Febril qıcolmalara meylli olan uşaqlarda qızdırmanın müalicə edilməsi, digər uşaqlarda olanlardan fərqlənmir

Ümumi qayğı göstərilməsi

Adekvat maye qəbulu həyata keçirilir. Nəzəri olaraq, cəkisi 10 kq olan bir uşağın mayeyə olan gündəlik (24 saatlıq) ehtiyacı 1000 ml və 20 kq-lıq uşağın isə 1500 ml-dir. Hərarətin, qusmanın və ishalın mayeyə olan ehtiyacın artırdığına diqqət yetirin.
Uşağın sevdiyi yüngül yeməklərə üstünlük verilməlidir. Çöx vaxt uşağın iştahı itmiş olur, lakin, bu narahatlığa səbəb olmamalıdır.
Yüksək enerji itkisi tələb edən fiziki fəaliyyətin (məsələn, idman məşqlərinin edilməsinin) qarşısını almaq lazımdır

Dərman müalicəsi

Antipiretik dərmanlar yalnız lazım olduqda istifadə olunmalıdır.
- Birinci xətt dərmanı parasetamoldur.
- Dozası: 15 mq / kq-dır (bir dəfəlik), maksimal doza 60 mq / kq / 24 saatdır. Qəbul etdikdən 1-2 saat sonra temperaturu 1,5 ° C-ə qədər azalmalıdır. Təsir müddəti 5-6 saatdır.
Uşaqlar üçün istifadə edilən digər antipiretiklərə ibuprofen (çəkisi > 6 kq-dan yuxarı olanlara verilir) və naproksen (yaşı > 12 aydan yuxarı olanlara verilir) aiddirlər. Bu preparatların antipiretik təsiri parasetamolun təsirinə yaxındır, lakin daha uzun müddətli təsirə malikdirlər.
- İbuprofenin bir dəfəlik dozası 10 mq / kq, maksimal dozası 40 mq / kq / 24 saatdır.
- Naproksenin bir dəfəlik dozası 5 mq / kq, maksimal dozası 10 mq / kq / 24 saatdır.
Aspirin (asetilsalisil turşusu) uşaqlarda antipiretik dərman kimi istifadə edilməməlidir, çünki onun istifadəsi Reye sindromunun inkişaf riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Digər antipiretik dərmanlarla müqayisədə parasetamolun üstünlükləri:
- Yaxşı tolerantlıq xüsusiyyətinə malikdir (əks –göstərişləri və yan təsirləri azdır).
- Tövsiyə olunan dozalarda istifadə edildikdə cüzi yan təsirlərə malikdir.
- Qanaxma yaratmır və ya laxtalanma amillərinə təsir göstərmir.
- Allergiyaya səbəb olması nadir hallarda olur.
- Antipiretik təsiri sübut olunmuşdur və yaxşı sənədləşdirilmişdir.