Poqosta xəstəliyi

Əsasları

• Xəstəlik kliniki mənzərəsinə əsasən müəyyən edilir. Gərəksiz müayinə və müalicə cəhdlərindən yayınmaq üçün xəstəlik seroloji olaraq təsdiq edilməlidir.
• Poqosta xəstəliyi xroniki oynaq zədələnmələri ilə assosasiya oluna bilər.

Epidemiologiya

• Etioloji faktor  Sindbis-virusdur (Togaviridae ailəsi, Alphavirus cinsi). Bu virus yayın sonlarında milçək növləri vasitəsilə yayılır. Xəstəlik Avqust-Sentyabr aylarında Finlandiyanın əksər ərazilərində aşkar edilə bilər.
• Bəzən Filandiyada ildə onlarla və ya yüzlərlə hallar diaqnostika olunur. Vaxtaşırı alovlanaraq bir neçə min xəstələnmə halları qeydə alınır.
• Kliniki olaraq bənzər xəstəlik Isveçdə Okelbo xəstəliyi və Rusiyanın Kareliya bölgəsində Kareliya qızdırması adı ilə məlumdur.

Simptomları

• Tipik kliniki əlamətləri artrit, gövdədə və ətraflarda qaşınan makulopapular səpgi, əzələ ağrısı və subfebril temperaturdur (Şəkillər ).
• Digər simptomlara yorğunluq, başağrısı və ürəkbulanma aiddir.
• Adətən bilək, topuq, barmaq və diz oynaqlarını əhatə edən poliartrit (tipik olaraq 3–5 oynaq). Oynaq simptomları digər simptomlarla birgə müşahidə edilir.
• Artrit oynaqlarda gərginlik, ağrı və ödem ilə müşayət edilir.

Diaqnostika

• İlin vaxtı: Finlandiya Poqosta xəstəliyinə əsasən yayın sonunda rast gəlinir, lakin bəzi hallarda İyun əvvəlində belə müşahidə edilə bilər.
  • Xəstəlik qışda rast gəlinmir.
  • Uzanmış oynaq simptomları hətta epidemik fəsildən sonra da aşkar edilə bilər.
•  Poqosta xəstəliyindən şübhələnəndə diaqnoz seroloji olaraq təsdiq edilməlidir.
  • Serodiaqnostika immunoferment müayinə (ing., enzyme immunoassay EİA) metodu vasitəsilə Sindbis virusa (SINV) qarşı IgG və IgM anticismlərinin aşkarlanmasına əsaslanıb.
  •  IgM-nəticəsinin müsbət olması və/və ya  SINV anticism səviyyəsinin dörd dəfə artması diaqnoz üçün həlledicidir.
  • Simptomların başlamasından bir həftədən az vaxt keçibsə anticismlərin neqativ olması infeksiyanı inkar etmir və belə hallarda ikinci analizə ehtiyac yaranır.
• Sinovial mayedəki hüceyrələrin əksəriyyəti mononuklear yaxud polinukleardır; leykositlərin sayı adətən < 10 000-dir.
• Trombositlərin sayı da daxil olan qanın ümumi sayımı və SRZ adətən normaldır.
• Differensial diaqnostika: parvovirus infeksiyası, rubella, varicella, revmatoid artrit.

Müalicə və proqnoz

• Simptomatik müalicə. Lazım olan hallarda QSİƏP təyin edilə bilər.
• Səpgi və qızdırma adətən bir neçə gündən sonra ortadan qalxır.
• Oynaq simptomları adətən bir neçə həftə davam edir. Lakin, xəstələrin əhəmiyətli hissəsində artrit əlamətləri aylar və illərlə davam edir.
• Naməlum etiologiyalı oynaq simptomları Poqosta xəstəliyinin uzunmüddətli simptomu ola bilər.

Əlaqəli mənbələr

• Ədəbiyyat