Xronik depressiya (distimiya)

 Əsas məqamlar

• Distimiya mülayim lakin xronik (2 ildən çox) depressiv pozuntu formasıdır. 
• Distimiyanın müalicəsi uzunmüddətli funksional qabiliyyətin azalmasının və sonradan kəskin depressiya dövrlərinin (hansı ki, bu  xəstələrdə tez-tez rast gəlinir) qarşısını almağa kömək edir. 
• Antidepressiv dərman müalicəsi və psixoterapiya distimiyanın müalicəsində faydalıdır. 

Epidemiologiya və xəstəliyin proqressivləşməsi

• Distimiya kəskin depressiv vəziyyətdən əvvəl yaranır.
• Xronik depressiv pozuntunun yayılma tezliyi 2%-dir. Qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox yayılmışdır.
• Distimiya təşviş pozuntuları, şəxsiyyət pozuntuları, psixoaktiv maddə asılılığı və gənc qadın pasiyentlərdə qida qəbulu pozuntuları ilə tez-tez birlikdə rast gəlinir. 

Simptomlar və diaqnostika

• Xəstələrin yarısında simptomlar 25 yaşdan əvvəl yaranır. 
• Simptomlar gənc yaşda başlayarkən pasiyent onları həyatın təbii bir hissəsi kimi düşünə və illərlə yardım üçün müraciət etməyə bilər.

Əsas diaqnostik meyarlar

• Ən azı iki il ərzində əksər vaxtlarda depressiv əhval-ruhiyyə və ən azı iki aşağıdakı  simptomlar əlavə olunur:
  • enerjinin və ya fəaliyyətin azalması
  • yuxusuzluq 
  • özünü qiymətləndirmənin enməsi və ya natamamlıq hissi. 
  • diqqətini toplamaqda çətinlik
  • tez-tez ağlayır
  • cinsi əlaqə və ya digər həzz alma mənbələrinə marağın itirilməsi
  • tənhalıq və ya ümidsizlik hissi
  • gündəlik həyatın çox ağır olması hissi
  • keçmiş haqqında pessimistik fikirlər və ya keçmişə görə kədərlənmənin davam etməsi
  • sosial əlaqələrdən uzaqlaşma
  • ünsiyyətin azalması. 

Tapıntılar

• Depressiv pozuntudan fərqli olaraq distimiyanın simptomları zamanın əksər hissəsində mövcuddur və xüsusi xəstəlik dövrləri müşahidə olunmur. Sonrakı nəzarət zamanı kəskin depressiya ortaya çıxa bilər.  
• Distimiya tez-tez onun uzunmüddətli davam etməsinə görə funksional qabiliyyətin pisləşməsinə səbəb olur. İşləmək qabiliyyəti çox vaxt azalır. 

Müalicə

• Həmçinin baxın A  . 
• Xəstələrin təxminən yarısı uzunmüddətli (> 6 ay) antidepressantlarla müalicədən faydalanırlar. Əgər dərman terapiyası faydalıdırsa iki ilə qədər davam edən uzunmüddətli dərman müalicəsi məqsədəuyğundur. Qısamüddətli dərman müalicəsi adətən müalicədən sonra simptomların residivinə gətirib çıxarır. 
• Xəstələrin əksəriyyəti stabil, dəstəkləyici həkim-xəstə  münasibətlərdən faydalanır. 
• Psixoterapiyalar, xüsusilə farmakoterapiya ilə kombinasiyada da həmçinin faydalı olması sübut olunmuşdur.