Entropion və ektropion

Əsas məqamlar

• Yaşlı şəxslərdə təkrari göz simptomlarının mümkün səbəbi kimi göz qapaqlarının düzgün yerləşməməsi yadda saxlanmalıdır. 
• Konyuktivanın hipertrofiyası və ya buynuz qişanın xorası inkişaf etməmişdən əvvəl ektropion müalicə olunmalıdır. 
• Buynuz qişanın xorası inkişaf etməmişdən əvvəl entropion müalicə olunmalıdır. 

Simptom və əlamətlər

• Aşağı göz qapaqları daha çox prosesə qoşulur. Yaş artdıqca göz qapaqlarının birləşdirici toxuması yumşalır, piy toxumasının miqdarı azalır, dəri nazikləşir və onun elastikliyi azalır. 

Entropion

• Göz qapağı tərsinə çevrilmişdir. Kirpiklər daxilə çevrilir və buynuz qişaya sürtülür, bu isə ağrı və ya yad cisim hissiyatına, göz yaşının axması və konyuktivada qızarmaya səbəb olur. 
• Qıcıqlanma davam etdikcə ikincili infeksiyaya meyllilik yaradan buynuz qişada bulanıqlıq və xora inkişaf edir. 
• Vəziyyət adətən ahıl yaşla assosiasiya olunur. 
  • Xornik infeksiya (məsələn, traxoma) səbəbindən daha gənc xəstələrdə (məsələn, imiqrantlarda) müşahidə oluna bilər. 
    
     

Ektropion

• Göz qapağı xaricə çevrilmişdir. Göz qapağının kənarı və ya bütün göz qapağı tərsinə çevrilmişdir. Konyuktivanın üzəri açıldığından o qıcıqlanır, eritematoz və hipertrofik olur. 
• Sonrakı fazalarda açıq qalmış konyuktiva və ya buynuz qişada xoralar inkişaf edir. 
• Aşağı göz qapaqlarının senil ektorpionu ən tez-tez rast gəlinən göz qapağı anomaliyasıdır. 
• Üz sinirinin iflici paralitik aşağı göz qapağında (göz qapaqlarının bağlanmasına cavabdeh olan m. orbicularis oculi əzələsi üz siniri ilə innervasiya olunur) paralitik ektropiona səbəb ola bilər. 
• Dəridə qabarlar qabarın gərilməsinə və bununla da aşağı göz qapağının ektropionuna səbəb ola bilərlər. 

Müalicə

• Həm entropion, həm də ektropionda xəstəyə simptomatik nəmləndirici müalicə təyin edilməlidir, hansı ki, buynuz qişanın qurumasını və kirpiklərin buynuz qişaya zədələyici təsirini azaldır. 
  • Əgər göz açıq qalır və quruma problemi yenidən ortaya çıxırsa gecə gözün lent vasitəsilə tamamilə bağlanması mümkündür (məsələn, əgər xəstə palatada müalicə olunursa). 
• Lent vasitəilə dartılma entorpion simptomlarını müvəqqəti olaraq yünglləşdirə bilər; göz qapağını düzgün vəziyyətdə saxlamaq üçün kəpənək tipli lenləmə tətbiq olunur. 
• Entopion və ektropion cərrahi olaraq müalicə olunmalıdır. Əgər çevrilmə azdırsa əməliyyata ehtiyac yoxdur, lakin o simptomatik (qıcıqlanma, göz yaşının axması, qızartı, təkrari konyuktivit) olmağa başlayırsa əməliyyat göstərişdir.
  • Cərrahi əməliyyat erkən mərhələdə tətbiq edilməlidir. 
  • Entropion buynuz qişa zədələnməmişdən əvvəl düzəldilməlidir. 
  • Ektopion konyuktivanın hipertrofiyası inkişaf etməmişdən əvvəl düzəldilməlidir. 

Müvafiq mənbələr

• Ədəbiyyat