Əsas səhifə

Çap

Əks əlaqə

İnfo
Investigation of synovial fluid

Mündəricat

Investigation of synovial fluid

EBM Klinik protokolları
27.10.2016 • Sonuncu dəyişiklik 27.10.2016
KariPuolakka

Əsas müddəalar

  • Sinovial mayenin müayinə edilməsi oynaq ödeminin səbəbini müəyyənləşdirməyə kömək edir.
  • Əsasən iltihabla əlaqədar olaraq və həmçinin, osteoartrit və ya oynaq xəsarəti alan xəstələrdə sinovial mayenin miqdarı artır.
  • Şəffaf sinovial mayenin olması iltihabi xəstəlikləri deyil, digər bir struktur qüsurunun (osteoartrit, oynaq “siçanı”, meniskin zədələnməsi) mümkünlüyünü ehtiva edir.
  • Artritli xəstələrdə sinovial maye bulanıqlıq dərəcəsi, infeksiyanın şiddətini göstərir (leykositlərin miqdarı artır).
  • Podaqra və ya bakterial artrit şübhəsi varsa, sinovial mayenin müayinəsi zəruridir və bu diaqnozun müəyyənləşdirilməsinə imkan verir.
  • Bakterial artrit ehtimalı olduqda, həmişə sinovial mayenin bakterial tərkibi yoxlanılmalıdır. Bundan əlavə, klinik mənzərə əsasında mikrob əleyhinə terapiyanın başlanması göstəriş olduqda Qram  üsulu ilə boyanma aparılmalıdır. Podaqra şübhəsi olduqda, kristalların tədqiqi üçün mikroskopiya aparılmalıdır. Oynaq iltihabı olan pasiyentlərdə isə sinovial mayenin oynaqda toplanmasının digər səbəbləri ayırd edilməsi lazım gəldikdə lekositlərin ümumi sayı və müxtəlif formalar üzrə tədqiqi aparılmalıdır. "?>

Sinovial maye

  • Sinovial maye yüksək molekulyar ağırlığa malik polisaxarid tərkibli molekullardan (bu molekullar əsasən plazma transudatından qaynaqlanırlar ) və onlardan əlavə sinoviotsitlər tərəfindən istehsal olunan gialuronatlardan ibarətdir. İltihabla əlaqədar olaraq sinovial mayedə leykositlərin miqdarı yığılır.
  • СЖ образуется из трех источников: содержащий воду транссудат крови, электролиты, протеины; продукты секреции синовиальных клеток покровного слоя оболочки — ГУК и протеолитические ферменты; продукты изнашивания и смены клеток и основного вещества синовиальной оболочки — в основном протеогликаны и гликопротеиды, постоянно поступающие в полость сустава в процессе его нормальной жизнедеятельности ( Ю.М. Чернякова, Е.А. Сементовская-" Синовиальная жидкость: состав, свойства, лабораторные методы исследования". Гомельский государственный медицинский университет, Институт механики металлополимерных систем им. В.А. Белого НАН РБ, Гомель) tərcüməçinin qeydi
    .

Nümunələrin alınması.

  • Sinovial maye istehsal olunan böyük oynaqlardan nümunə almaq adətən asandır, lakin kiçik oynaqlarda bu bir qədər çətin ola bilər.
  • Nümunə yerini dezinfektant ilə təmizlənməlidir.
  • Nümunə almaq üçün, oynaq daxili inyeksyaılar üçün istifadə edilən iynələrə nisbətən daha böyük bir iynədən istifadə etmək məsləhət görülür.
  • Ultrasəs nəzarəti altında aparılan punksiya daha asan olur "?>.

Nümunələrin daşınması üçün istifadə edilən qablar/konteynerlər/.

  • Müxtəlif laboratoriyalar nümunələrin saxlanılması və nəqli ilə bağlı fərqli göstərişlər verə bilər.

Bakterial müayinə

  • Bakterial analiz üçün iynəni dəyişdirin və sinovial mayeni anaerob nəqliyyat flakonunda olan gelin (Portagerm®)  üstünə əlavə edin.
    • Qram üsuli ilə boyama 2 saat ərzində olmalıdır.
  • Oynaq nümunəsinin miqdarı çox azdırsa, o, dərhal şprisdə laboratoriyaya aparılmalıdır.
    • Bakterial əkmə mühüm əhəmiyyətə malikdir.
    • Nümunənin həcmi kifayətdirsə, laboratoriyada onun bir hissəsi steril şəraitdə birbaşa şprisdən əşya şüşəsi üzərinə damcılandırılır və Qram üsulu ilə boyanır, qalan hissəsi isə Portagerm®-ə (konteynerə) köçürülür və əkmə üçün istifadə olunur.

Kristalların müayinəsi

  • Nümunə litium heparin  tərkibli kolbaya köçürülür (kristallar 3 saat ərzində sabit qalacaq).
  • Kiçik bir nümunə damlası əşya şüşəsi üzərində yerləşdirilə bilər və örtük şüşəsi ilə örtülə bilər, şüşənin kənarları isə rəngsiz dırnaq lakı ilə hermitizasiya edilir. Belə nümunə uzun müddət sabit qalır.

Hüceyrələrin sayılması

  • If it will take longer to get the sample to the laboratory, it should be collected into an EDTA tube (cells will remain stable for 6 hours).
  • Nümunə tezliklə laboratoriyaya çatdırıla bilərsə, bu içərisində litium-heparin olan xüsusi  bir kolbada edilməlidir.
    • Buradakı problem hüceyrələrin dayanıqlığının qısa müddətidir (1-2 saat).
    • Eyni nümunə kristal analizi üçün də istifadə edilə bilər.
  • Nümunəni laboratoriyaya aparmaq daha uzun müddət sürərsə, onu EDTA borusuna yığmaq lazımdır (hüceyrələr 6 saat sabit qalacaq).
    • EDTA nümunəsindən büllur analizi üçün istifadə edilə bilməz.  (ingliscə EDTA -Ethylenediaminetetraacetic acid. functions by binding calcium in the blood and keeping the blood from clotting). Этилендиаминтетрауксусная кислота; etilendiamintetrasirkə turşusu

Müayinə aparılması

  • Sinovial maye nümunələrinin müayinəsi bölünür:
    • vizual baxışın aparılması
    • hüceyrələrin sayılması
    • hər hansı bir kristalı tapmaq üçün mikroskopik müayinə
    • bakterial müayinələr (Qram boyama, bakterial kulturanın əkilməsi).
  • Müalicə aparılması məqsədi ilə spesifik diaqnozun qoyulmasını təmin edən müayinələr (məs.bakterial və ya kristal artrit olmasını təyin edən) başlıca əhəmiyyət kəsb edir.

Sinovial mayeyə baxışın aparılması

  • Şprisə daxil edilmiş sinovial mayenin rənginə, təmizliyinə və özlüllüyünə /qatılığına/ (daha az əhəmiyyətlidir) diqqət yetirin.

Sinovial mayenin rəngi

  • Normal hallarda sinovial maye solğun sarımtıl rəngdə olur.
  • Oynağa qanaxma  olduqda mayedə qırmızı və ya narıncı rəngli ləkələr ola bilər.
  • Kəskin iltihablanmış oynaqda, leykositlərin toplanması səbəbindən sinovial maye açıq boz rəngdə ola bilər.
  • Urat kristallarının kütlələri sinovial mayeni ağ rəngli edə bilər.

Sinovial mayenin şəffalığı

  • Normal synovial fluid is clear.
  • Leucocytes cause various degrees of cloudiness depending on the severity of the infection (number of leucocytes).
  • Inspection of synovial fluid alone can be sufficient to differentiate between joint swelling due to osteoarthritis or, for instance, a meniscus defect (pale yellow, clear fluid) and swelling due to arthritis (cloudy fluid).
  • Normal sinovial maye şəffafdır.
  • İnfeksiyanın kəskinliyindən asılı olaraq leykositlər (leykositlərin sayından asılı olaraq) müxtəlif dərəcədə tutqunluğa səbəb olurlar.
  • Təkcə sinovial mayeyə viziual baxış osteoartrit zamanı əmələ gəlmiş ödemi , məsələn, menisk zədələnməsi (sarı- solğun və şəffaf maye) və ya artrit zamanı yaranmış ödemdən (bulanıq maye) ayırd etməyə imkan verir.

Sinovial mayenin özlülüyü/qatılığı/

  • Sinovial maye normada üzlülüklü/qatı olur, lakin xəstəlik zamanı əmələ gələn iltihab enzimləri polisaxarid tərkibli molekullara parçalayaraq özlülüyü azaldırlar
  • Şprisdən damcılandırdıqda normal sinovial maye “sap kimi uzanır” və lakin,  iltihablı maye damlalara düşür.

Bakterial müayinə

  • Pu-BaktVi1 (bacteria, pus culture (aerobic and anaerobic, deep pus samples) (HUSLAB)"?>
  • Bacterial culture of synovial fluid should be performed if bacterial arthritis is suspected.
    • As the culture results will only be obtained after 2 to 9 weekdays, the decision on starting antimicrobial medication must be made on clinical grounds.
    • Emergency gram staining of synovial fluid (within 2 hours after drawing the sample) should also be done in such cases.
  • In patients with bacterial arthritis, the causative agent can be found in synovial fluid in about 50% of cases.
  • Pu-BaktVi1 (bakteriya, irinin əkilməsi (aerob və anaerob, dərindən alınmış irin nümunələri) (HUSLAB) "?" Finlandiyada istifadə edilir!!!
  • Bakterial artrit şübhəsi varsa, sinovial mayenin bakterioskopik müayinəsi (əkilməsi) aparılmalıdır.
    • Əkmənin nəticələri yalnız 2-dən 9-a qədər iş günündən sonra əldə ediləcəyi üçün, mikrob əleyhinə dərman vasitələri ilə müalicə qərarı klinik əsaslar üzrə qəbul edilməlidir.
    • Sinovial mayenin təcili olaraq Qram üsulu ilə boyanılması (nümunə alındıqdan 2 saat sonra) belə hallarda, həmçinin edilir.
  • Bakterial artrit olan xəstələrin təxminən 50% - nin sinovial mayesində törədicilər aşkar edilirlər.

Kristalların analizi

  • Sy-Kide-0 (sinovial mayedə kristallar) (HUSLAB)"?> Finlandiyada
  • Podaqra xəstələrində urat kristalları iynə şəklindədir və güclü mənfi ikili sınmaya malikdirlər.​
    • Nəticənin mənfi olması podaqranı istisna etmir.
  • Psevdopodaqra olan xəstələrdə kalsium pirofosfat kristalları romboid şəklindədir və zəif müsbət ikili sınmaya malikdirlər.
  • İntra-artikulyar glukokortikoid inyeksalarından sonra, 10 həftə müddətində sinovial mayedə güclü anizotropik glukokortikoid kristalları aşkar edilə bilər (laboratoriyaya bu cür inyeksiyalar barədə məlumat verilməlidir).
  • Sinovial mayedə diaqnostik əhəmiyyəti olmayan lipid kristalları kimi digər kristallara da rast gəlmək olar.

Hüceyrələrin sayılması

  • Sy-Leuk, Sy-Diffi (cells in synovial fluid) (HUSLAB)"?>
  • Normal sinovial mayenin tərkibində hüceyrələrin sayı 200-dən az olur (× 106 / l).
  • Osteoartrit və ya oynaq travması olan xəstələrdə hüceyrələrin sayı 200-10 000 (leykositlər) arasında olur; bunların da 50% -dən az hissəsi qranulositlərdir (maye şəffafdır və ya demək olar ki, şəffafdır).
  • İltihab olan xəstələrdə 2 000-dən çox leykosit  tapılır.
  • Leykositlərin sayı 30 000-dən yuxarı olduqda, revmatoid artrit, podaqra və ya reaktiv və ya bakterial artrit barədə düşünülür. Belə hallarda hüceyrələr əsasən qranulositlərdən ibarətdir.
  • Hüceyrə sayının 50 000-dən çox olması bakterial artrit olduğunu göstərir, lakin erkən mərhələlərdə bu rəqəm aşağı da ola bilər.

Samples See table . Investigation of synovial fluid Separate analyses Total volume of the sample Ample Scant 1. Sample on the glass slide for staining (and cell differential) Gram-stain Gram-stain and cell differential count, cell count in a chamber 2. Sample for culture in an (aerobic) blood culture bottle Can be used as such Rinse the syringe with sodium chloride solution, that may also be injected into the joint and then reaspirated 3. Sample in heparin, fluoride oxalate or EDTA tubes (for the white cell count and differential) Use as such Not sufficient 4. Sample for crystal analysis Heparinized specimen tube On a glass slide sealing the margins with nail polish A sample from, e.g., the first metatarsophalangeal joint may be obtained with a very fine needle (26 or 27 gauge) and syringe that is first rinsed with heparin. A small amount of heparin and sodium chloride solution may also first be injected into the joint to allow crystal analysis even from a bloody sample. "?>

Interpretation of joint fluid analysis See table . Interpretation of synovial fluid findings Diagnosis Synovial leucocytes (x 106/l) Polymorphonuclear cells (%) Comments Many other forms of crystals can also be found in synovial fluid (for example, persisting corticosteroid crystals after intra-articular injection). Therefore, microscopy requires experience in crystal analysis. Bacterial arthritis > 40 000 > 80 Synovial leucocytes may be low in early disease. Bacterial stains negative in every second patient. Enteroarthritis or uroarthritis > 10 000 > 60 Occasionally cell number remarkably high Rheumatoid arthritis > 5 000 (20–) 40–90 Ankylosing spondylitis See rheumatoid arthritis Borrelia arthritis See rheumatoid arthritis Gout Strongly negatively birefringent crystals1 Pyrophosphate arthropathy 10 000–60 000 > 50 Weakly positively birefringent crystals1 Viral arthritis 1 000–20 000 5–90 Often mononuclear predominance Osteoarthritis 200–2 000 0–30 Very seldom polymorphonuclear predominance Juvenile rheumatoid arthritis (early onset oligoarthritis) 1 500–15 000 5–50 Seldom polymorphonuclear predominance Juvenile rheumatoid arthritis (other) 5 000–60 000 > 50 Sometimes mononuclear predominance Juvenile coxitis 1 000–6 000 10–80 Generally mononuclear predominance Bacterial bursitis > 2 000 > 50 Cell number may be small in early disease. "?>

 

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •