Uşaqlarda ensefalit

Əsasları

• Ensefalitdən şübhələnilən bütün uşaqlar xəstəxana şəraitində müayinə və müalicə olunmalıdırlar.
• Çox kiçik körpələrdə lokal nevroloji defisit və ya fokal qıcolmalar kimi beyin toxumasının zədələnməsi əlamətlərini aşkar etmək çətin ola bilər.
• Valideynlərinin fikrinə görə davranışı dəyişmiş qızdırmalı və letargik körpələr hospitalizasiya edilməlidir.

Simptomlar

• Diaqnostik kriteriya parenximal zədələnmənin əlamətlərindən ibarətdir.
  • Anormal davranış (qıcıqlanma, həssaslıq)
  • Letargiya
  • Danışıq problemləri
  • Ataksiya, kranial sinir parezi, ətraf parezi
  • Qavrama səviyyəsinin zəifləməsi
  • Qıcolmalar
• Birincili ensefalit
  • İlk bir neçə gündə infeksiyanı göstərən əlamətlərin (qızdırma, başağrısı, yorğunluq) olması
  • Bunun ardıyca parenximal zədələnmə əlamətləri ortaya çıxır (yuxarıya bax).
• Post-infeksion və ya infesiya ilə əlaqəli ensefalit (misal üçün, kəskin disseminasiyalı ensefalomielit [KDEM], kəskin nekrozlaşan ensefalopatiya [KNE])
  • Son bir neçə həftədə keçirilmiş ümumi infeksion xəstəlik (yuxarı tənəffüs yolu infeksiyası və ya diareya və qusma) anamnezi
  • İnfeksion xəstəliyin ləng və ya gecikmiş sağalması və artmış yorğunluq
  • Parenximal zədələnmənin əlamətləri (yuxarıya bax)
  •  KNE1-də viral infeksiya ilə tətiklənmiş ensefalitə genetik meyllilik vardır
• Autoimmun ensefalit
  • Psixiatrik simptomlar, hərəkət pozuntuları və avtonom simptomlar kliniki mənzərədə önə çıxır.
  • Xəstəlik güman olunduğundan daha geniş yayılıb.  Uşaqlarda neyrotransmissiya ilə assosasiya olunmuş tipik forması  anti-NMDA reseptor anticisim-pozitiv autoimmun ensefalitdir .

Müalicə

• Ensefalitdən şübhələnilən bütün xəstələrdə (infeksiya ilə və/və ya ensefalitin EEQ əlamətləri ilə yanaşı izaholunmayan mərkəzi sinir sistemi simptomları olanlar) vaxt itirmədən müalicəyə başlamaq lazımdır. Müalicə həmçinin herpes virusunu əhatə etməlidir (intravenoz acyclovir).
• Bakterial ensefalitdə / Borrelia meninqoensefaliti lumbar punksiya ilə inkar edilə bilməyəndə müalicəyə ceftriaxone əlavə edilməlidir. Bəzi hallarda macrolide və ya doxycycline təyin edilə bilər.
• Çox kiçik körpədə acyclovir-lə birgə başlanılan antimikrob müalicə yaşa görə seçilir. Adətən seçim  penicillin G və ya  ampicillin ilə aminoglycoside-in kombinasiyasıdır.
• Autoimmun ensefalit qlükokortikoidlər, intravenoz immunoqlobulin, plazmaferez və, ehtiyac olarsa, immunomodulatorlarla müalicə edilir.

Proqnoz

• Ensefalit keçirmiş xəstələrin üçdə birindən azında nevroloji defekt/zədə qalacaq.
• Yaşı 16-dan az olan 1 milyon uşaqdan 3.5-ində keçirilmiş ensefalit səbəbindən  davamlı ciddi nevroloji zədə qalacaq və ya ölümlə nəticələnəcək .
• Uşaqlarda şunt ağırlaşmaları, bax

Əlaqəli mənbələr

• Ədəbiyyat

Lancaster E, Martinez-Hernandez E, Dalmau J. Encephalitis and antibodies to synaptic and neuronal cell surface proteins. Neurology 2011;77(2):179-89. Gable MS, Sheriff H, Dalmau J et al. The frequency of autoimmune N-methyl-D-aspartate receptor encephalitis surpasses that of individual viral etiologies in young individuals enrolled in the California Encephalitis Project. Clin Infect Dis 2012;54(7):899-904. Neilson DE, Adams MD, Orr CM et al. Infection-triggered familial or recurrent cases of acute necrotizing encephalopathy caused by mutations in a component of the nuclear pore, RANBP2. Am J Hum Genet 2009;84(1):44-51. Lönnqvist T, Isohanni P, Valanne L et al. Dominant encephalopathy mimicking mitochondrial disease. Neurology 2011;76(1):101-3.