Traxeostomaya qulluq

Əsas məqamlar

• Traxeostomanın formalaşdırılmasından sonrakı ilk günlər ərzində, həmçinin süni ventilyasiya aparılması və ya aspirasiya problemləri ilə əlaqədar tələb olunduğu hallarda manjetli traxeostomik boru istifadə edilir. Digər durumlarda, manjetsiz traxeostomik boru tətbiq olunur.
• Bir qayda olaraq, boru həm daxili, həm də xarici kanyulaya malikdir. Uzunmüddətli müalicə zamanı, xarici kanyula təxminən ayda bir dəfə dəyişdirilir. Daxili kanyula, ehtiyac olduqda gündə bir neçə dəfə təmizlənilir.
• Traxeostomik borunun ilk dəfə dəyişdirilməsi çətinliklər yarada bilər və ixtisaslaşmış tibbi yardım şəraitində həyata keçirilir. 2-4 həftə ərzində kanal formalaşdıqdan sonra, borunun dəyişdirilməsi adətən tibbi yardımın birincili həlqəsi səviyyəsində də asanlıqla həyata keçirilə bilir.

Traxeostomik boruya qulluq

• Traxeostomanın formalaşdırılmasından bir neçə gün sonra, pasiyentin durumu ilə bağlı, məsələn, süni ventilyasiya, böyük miqdarda sekresiya və ya aspirasiya riski ilə əlaqədar manjetli borunun istifadəsi zəruri hesab edilmirsə, manjetsiz boru daxil edilməlidir.
• Fenestrasiyalı (fonasiya pəncərəsi ilə) traxeostomik boru, borunun dəliyini barmaqla qapadıqda, nəfəsvermə zamanı danışığı asanlaşdırır.
• Traxeostomiya boruları, borunun vəziyyətindən asılı olaraq, təqribən 4 həftədən bir dəyişdirilməlidir (video ).
• Daxili kanyula ehtiyac olduqca, adətən gündə bir neçə dəfə, axar kran suyu altında uyğun fırça vasitəsilə təmizlənməlidir. Ehtiyac olduqda, yüngül yuyucu maye də istifadə oluna bilər.
• Nəfəs alınan havanın nəmləşdirilməsi vacibdir; isti-nəm-dəyişdirici birbaşa boruya və ya traxeostomiya borusunu boyunda fiksasiya edən bağa birləşdirilməlidir. Problemli vəziyyətlərdə, nebulayzer vasitəsilə əlavə nəmləndirmə təmin edilə bilər.
• Pasiyent selik və sekresiya məhsullarını xaric etməsi üçün yetərincə öskürə bilmirsə, ehtiyac yarandıqca bronxlar və traxeyadan, nazik aspirasiya kateteri köməyilə aspirasiya aparılmalıdır ki, bunun tezliyi gün ərzində iki dəfədən saatda bir neçə dəfəyə qədər dəyişə bilir (sorma, yalnız kateterin xaricə çəkilməsi zamanı tətbiq edilməli və prosedur ümumilikdə 15 saniyədən çox davam etməməlidir).
• Nəmləndirmə və boruya müvafiq qulluq göstərilməsinə baxmayaraq, selik aşağı tənəffüs yollarında quruyursa, pasiyentin vəziyyəti pisləşə bilər. Qartmaq və tıxacları maşalar vasitəsilə kənarlaşdırmağa cəhd etmək tələb oluna bilər, və bu vəziyyət bronxoskopiya zərurəti yarada bilər.

Ağırlaşmalar

• Qartmaqların çox miqdarda yaranması, daxili kanyulanın daha tez-tez təmizlənməsi və nəfəs alınan havanın daha intensiv nəmləşdirilməsi zərurəti yaradır.
• Pasiyentdə tənəffüs çatışmazlığı əlamətləri müşahidə olunursa, və daxili kanyula qurumuş sekresiya məhsulları ilə tıxanmayıbsa, tənəffüs yollarının keçiriciliyi və kanyulanın düzgün vəziyyətdə yerləşməsi traxeostomiya borusundan fibrooptik endoskop vasitəsilə yoxlanıla bilər (mütəxəssisə müraciət olunması tələb edilə bilər).
• Stoma ətrafında çapıq toxuması stenoza gətirə bilər və cərrahi korreksiya aparılmasını tələb edir.
• Stoma ətrafında qranulyasiya toxuması inkişaf edə və qanaxma və çapıqlaşmaya səbəb ola bilər. Qranulyasiya aspirasiya, maşalar və gümüş nitrat köməyilə kənarlaşdırıla bilər, lakin daha geniş cərrahi ekssiziya da göstəriş sayıla bilər.
• Borunun düzgün yerləşdirilməməsi traxeyanın arxa divarında sürtünməyə səbəb ola və qanaxmaya gətirə bilər.

Dekanyulyasiya

• İlkin olaraq, ölçünün kiçildilməsi, yəni getdikcə kiçik ölçülü borulardan istifadəni sınamaq olar.
• Bundan sonra boru qapaqla bağlanılır. Pasiyent borunun qapaqla bağlanmasına, misal olaraq, ardıcıl 48 saat müddətində dözə bilirsə, dekanyulyasiya nəzərdən keçirilə bilər. Dekanyulyasiyadan əvvəl, qırtlaq güzgü və ya elastik (əyilgən) nazolarinqoskop vasitəsilə müayinə edilməlidir.
• Dekanyulyasiyadan sonra, stoma tənzif sarğı ilə örtülməlidir. Stoma növbəti bir neçə gün ərzində öz-özünə bağlanacaqdır.